در سالگرد اعدام مخفیانه هزاران زندانی سیاسی در سال ۱۳۶۷، ماشین سرکوب و اعدام در ایران دوباره شتاب گرفته است. آمارهای هولناک مرداد ماه سال جاری نشان می‌دهد که زنجیره جنایت همچنان ادامه دارد.گویی مرداد را در تقویم ایران با خون سرشته‌اند؛ از گورهای بی‌نام‌ونشان خاوران تا طناب‌های دار امروز در زندان‌ها.
پیشینه تاریخی (تابستان ۱۳۶۷)
کشتار جمعی: در مرداد و شهریور ۱۳۶۷، هزاران زندانی سیاسی و عقیدتی با فتوای روح‌الله خمینی در زندان‌های ایران به‌طور مخفیانه اعدام شدند.
هیئت‌های مرگ: قربانیان بدون رعایت موازین قانونی و در محاکمات بسیار کوتاه چند دقیقه‌ای توسط نهادهای قضایی و امنیتی محکوم به مرگ شدند.
گورهای دسته‌جمعی: بسیاری از جان‌باختگان این فاجعه در گورهای بی‌نام‌ونشان مانند خاوران دفن شدند.
بیشتر بخوانید
لاجوردی؛ جلاد اوین، دشنه خمینی
وضعیت اعدام‌ها در مرداد ۱۴۰۵
آمار ماهانه: گزارش‌های نهادهای حقوق بشری نشان می‌دهد که تنها در مرداد ماه ۱۴۰۵ دست‌کم ۶۰ حکم اعدام در زندان‌های مختلف ایران به اجرا درآمده است.
اعدام معترضان: از جمله موارد اخیر، اجرای حکم اعدام شهرام صادقی، از معترضان بازداشتی دی‌ماه ۱۴۰۴، در تاریخ ۲۵ مرداد ۱۴۰۵ در کرج بود.
واکنش‌های جهانی: سازمان ملل متحد و نهادهای مدافع حقوق بشر نسبت به افزایش چشمگیر احکام اعدام و استفاده از طناب دار برای سرکوب دگراندیشان ابراز نگرانی کرده‌اند.
خبرگزاری هرانا در گزارش ماهانه خود از وضعیت حقوق بشر در ایران در مرداد ۱۴۰۵، از تشدید گسترده نقض حقوق بشر خبر داده است. در میان اعدام‌شدگان سه زن و یک کودک‌مجرم نیز حضور داشته‌اند. دو مورد اعدام در ملأعام، یازده مورد صدور حکم اعدام و هفت مورد تأیید حکم در دیوان عالی کشور نیز ثبت شده است.
در حوزه آزادی اندیشه و بیان، ۱۱۲ مورد بازداشت گزارش شده است. برای ۷۰ شهروند مجموعاً بیش از ۵۰۷۳ ماه حبس، ۴۸ ماه تبعید، حدود دو میلیارد تومان جزای نقدی و ۴۱۷ ضربه شلاق صادر شده است. موارد دیگری همچون احضار به مراجع قضایی، محاکمه، اجرای حکم حبس و تفتیش منزل نیز مشاهده می‌شود. افشین حیرتیان، فعال حقوق کودکان، نیز به ۳۱ سال حبس و جزای نقدی محکوم شده که ۱۲ سال آن قابل اجراست.
وضعیت زندانیان با ۹۰ مورد نقض حقوق همراه بوده است؛ از جمله مرگ یک زندانی بیمار، دو مورد خودکشی، ضرب‌وشتم، بی‌خبری از سرنوشت بازداشت‌شدگان، بلاتکلیفی، محرومیت از وکیل، عدم رسیدگی پزشکی و محرومیت از تماس و مرخصی. آرین ولی‌پور از بازداشت‌شدگان اعتراضات دی ۱۴۰۴ در زندان تهران بزرگ خودکشی کرده و تکتم رمضانی در زندان وکیل‌آباد مشهد به دلیل تأخیر در درمان جان باخته است. حمزه درویش نیز از ملاقات و تماس با خانواده محروم شده است.
در آزادی مذهب، یازده مورد نقض حقوق ثبت شده که شامل بازداشت‌ها، احکام سنگین حبس برای شهروندان بهائی و انتقال ثریا منوچهرزاده به مکانی نامعلوم است. حقوق کودکان نیز با پنج مورد قتل، دو مورد مرگ ناشی از سهل‌انگاری، چهار مورد خشونت فیزیکی و صدور و اجرای حکم حبس برای افراد زیر ۱۸ سال نقض شده است.
خشونت علیه زنان شامل شش مورد قتل با انگیزه ناموسی (قربانیان مرد)، هفت مورد قتل زنان در خشونت خانگی، یک مورد خودسوزی و یک مورد تجاوز بوده است. کارگران نیز با ۳۵ مرگ ناشی از نبود ایمنی، ۱۳۳ مصدومیت، صدها مورد بلاتکلیفی و اخراج، معوقات مزدی، تجمع‌های اعتراضی و اعتصاب روبه‌رو بوده‌اند. کارگران پیمانکاری شهرداری اهواز و کارکنان شرکت نفت و گاز پارس از جمله معترضان بوده‌اند.
در بخش خشونت نظامی، قتل شهروندان، کولبران و سوخت‌بران و مصدومیت آنان ثبت شده است. تیراندازی نیروهای نظامی در مناطق مرزی به مرگ و زخمی شدن افراد انجامیده است. در سطح بین‌المللی، شورای اتحادیه اروپا پنج قاضی دادگاه‌های انقلاب و یک فرد مرتبط با گروه سایبری را تحریم کرده و مای ساتو، گزارشگر ویژه سازمان ملل، نسبت به ادامه بازداشت‌ها و اعدام‌ها ابراز نگرانی کرده است.
نهادها، سازمان‌ها و خبرگزاری‌های فعال در زمینه حقوق بشر، تصویری نگران‌کننده از وضعیت حقوق بشر ارائه می‌دهند و بر ضرورت پاسخگویی و نظارت مؤثر بر نقض آن در ایران تأکید دارند.
