این گزارش به بررسی فعالیتهای فردی به نام «محمد فرجاد» با نام مستعار «آقا جواد» میپردازد که بهعنوان مسئول عملیات حوزه ۱۱۹ در چندین دوره از اعتراضات سراسری در ایران، از جمله سالهای ۱۳۸۸، ۱۳۹۶ و ۱۴۰۱، نقش داشته است. اطلاعات ارائهشده در این گزارش بر اساس دادههای دریافتی و تحلیل منابع عمومی تنظیم شده است. هدف از این گزارش، ارائه تصویری روشن از نقش این فرد در سرکوب اعتراضات و تأثیر اقدامات وی بر معترضان و فضای عمومی است.
اطلاعات هویتی و پیشینه
«محمد فرجاد» که با نام مستعار «آقا جواد» شناخته میشود، بهعنوان یکی از فرماندهان عملیاتی نیروهای امنیتی در ایران فعالیت داشته است. او در جریان اعتراضات سراسری سالهای ۱۳۸۸، ۱۳۹۶ (اعتراضات دیماه) و ۱۴۰۱ (خیزش سراسری پس از مرگ مهسا امینی) بهعنوان مسئول عملیات حوزه ۱۱۹ شناخته شده است. این حوزه ظاهراً یکی از واحدهای عملیاتی نیروهای امنیتی یا شبهنظامی وابسته به رژیم ایران است که در سرکوب اعتراضات خیابانی نقش دارد. گزارشها حاکی از آن است که محل زندگی این فرد در محدوده گیشا، تهران، واقع شده است، که این امر با فعالیتهای میدانی او در مناطق نزدیک مانند ستارخان، سعادتآباد و گیشا همخوانی دارد.
بیشتر بخوانید
محمدصالح جنت رستمی عامل سرکوب جوانان قیام ۱۴۰۱ در گیلان
نقش در سرکوب اعتراضات
اعتراضات ۱۳۸۸
در جریان اعتراضات پس از انتخابات ریاستجمهوری سال ۱۳۸۸، محمد فرجاد بهعنوان یکی از فرماندهان عملیاتی حوزه ۱۱۹ فعالیت داشت. این اعتراضات که در واکنش به ادعای تقلب در انتخابات شکل گرفت، با سرکوب شدید نیروهای امنیتی و شبهنظامیان بسیج و سپاه مواجه شد. گزارشها نشان میدهد که در این دوره، نیروهای امنیتی از تاکتیکهایی مانند شلیک گاز اشکآور، استفاده از باتوم و دستگیری گسترده معترضان استفاده کردند. فرجاد، بهعنوان مسئول عملیات، احتمالاً در هماهنگی و اجرای این اقدامات در مناطق تحت پوشش خود نقش داشته است.
اعتراضات ۱۳۹۶ (دیماه)
اعتراضات دیماه ۱۳۹۶ که از مشهد آغاز شد و به سرعت به شهرهای دیگر ایران گسترش یافت، یکی دیگر از مقاطعی بود که محمد فرجاد در آن نقشآفرینی کرد. این اعتراضات عمدتاً ریشه در مشکلات اقتصادی و نارضایتیهای اجتماعی داشت. بر اساس اطلاعات، فرجاد بهعنوان فرمانده میدانی در تهران فعالیت داشته و دستورات مستقیم برای سرکوب معترضان، از جمله شلیک گاز اشکآور و تخریب اموال عمومی، صادر کرده است. برخلاف رویه معمول فرماندهان که از پشت صحنه عملیات را هدایت میکنند، او بهصورت فعال در صحنههای درگیری حضور داشته و در دستگیری معترضان مشارکت مستقیم داشته است.
اعتراضات ۱۴۰۱ (خیزش سراسری)
خیزش سراسری ۱۴۰۱ که در پی مرگ مهسا امینی در بازداشت گشت ارشاد آغاز شد، یکی از گستردهترین و خونینترین اعتراضات بود. محمد فرجاد در این دوره بهعنوان فرمانده مستقیم عملیات سرکوب در مناطق کلیدی تهران، از جمله ستارخان، سعادتآباد و گیشا، فعالیت داشت. او نهتنها دستورات سرکوب، مانند استفاده از گاز اشکآور و گلولههای ساچمهای، را صادر میکرد، بلکه بهصورت میدانی در عملیاتها شرکت داشت. گزارشها نشان میدهد که در این دوره، نیروهای تحت امر فرجاد در سرکوب خشونتآمیز معترضان، از جمله استفاده از سلاحهای ساچمهای که منجر به جراحت و مرگ معترضان شد، نقش داشتهاند.
ارتباط با ساختارهای نظامی و امنیتی
محمد فرجاد بهعنوان فرمانده نیروهای ویژه ناحیه باهنر شناخته میشود و در جلسات با حضور فرماندهی سپاه تهران شرکت داشته است. این امر نشاندهنده ارتباط نزدیک او با ساختارهای نظامی و امنیتی رژیم ایران، بهویژه سپاه پاسداران، است. حوزه ۱۱۹ که او در آن فعالیت داشته، احتمالاً بخشی از ساختار عملیاتی نیروهای شبهنظامی یا انتظامی وابسته به سپاه یا نیروی انتظامی است که برای سرکوب اعتراضات خیابانی طراحی شدهاند. حضور فرجاد در جلسات فرماندهی سپاه تهران نشاندهنده نقش کلیدی او در هماهنگی عملیاتهای سرکوب در پایتخت است.
روشها و تاکتیکهای سرکوب
بر اساس اطلاعات، محمد فرجاد از روشهای خشن و مستقیم برای سرکوب معترضان استفاده کرده است. این روشها شامل موارد زیر است:
- شلیک گاز اشکآور: استفاده گسترده از گاز اشکآور برای متفرق کردن تجمعات اعتراضی، بهویژه در مناطق ستارخان، سعادتآباد و گیشا در سال ۱۴۰۱.
- دستگیری معترضان: مشارکت مستقیم در دستگیری معترضان، که برخلاف رویه معمول فرماندهان ارشد است.
- تخریب اموال عمومی: دستور به نیروهای تحت امر برای تخریب اموال معترضان یا اموال عمومی بهمنظور ایجاد رعب و وحشت.
- استفاده از گلولههای ساچمهای: گزارشها حاکی از استفاده از سلاحهای ساچمهای در سرکوب اعتراضات ۱۴۰۱ است که منجر به جراحات شدید، از جمله نابینایی برخی معترضان، شده است.
این اقدامات با گزارشهای سازمانهای حقوق بشری، مانند عفو بینالملل، که سرکوب خشونتآمیز معترضان در ایران را مستند کردهاند، همخوانی دارد.
تحلیل و پیامدها
فعالیتهای محمد فرجاد بهعنوان یک فرمانده میدانی در سرکوب اعتراضات، بخشی از الگوی گستردهتر سرکوب سیستماتیک توسط رژیم ایران است. استفاده از تاکتیکهای خشن، مانند شلیک گاز اشکآور و گلولههای ساچمهای، نهتنها نقض حقوق بشر محسوب میشود، بلکه به تشدید تنشها و افزایش خشم عمومی منجر شده است. حضور فعال فرجاد در صحنههای درگیری و مشارکت مستقیم او در دستگیریها نشاندهنده رویکردی تهاجمی و غیرمتعارف در مقایسه با سایر فرماندهان است. این اقدامات میتواند بهعنوان شواهدی برای پیگرد قانونی در دادگاههای بینالمللی، بهویژه در زمینه جنایات علیه بشریت، مورد استفاده قرار گیرد.
نتیجهگیری
محمد فرجاد، معروف به «آقا جواد»، بهعنوان مسئول عملیات حوزه ۱۱۹ و فرمانده نیروهای ویژه ناحیه باهنر، نقش کلیدی در سرکوب اعتراضات سراسری ایران در سالهای ۱۳۸۸، ۱۳۹۶ و ۱۴۰۱ داشته است. فعالیتهای او در مناطق ستارخان، سعادتآباد و گیشا در تهران، همراه با مشارکت مستقیم در عملیاتهای میدانی و صدور دستورات سرکوب، او را به یکی از چهرههای برجسته در سرکوب معترضان تبدیل کرده است. این گزارش بر لزوم مستندسازی بیشتر و پیگیری حقوقی اقدامات وی و دیگر عوامل سرکوب در ایران تأکید دارد.
منابع
اطلاعات دریافتی از منابع محلی
گزارشهای سازمان عفو بینالملل درباره سرکوب اعتراضات ۱۴۰۱
مقالات ویکیپدیا درباره اعتراضات ۱۳۸۸، ۱۳۹۶ و ۱۴۰۱ در ایران
