محمد جباری از سال ۱۳۹۸ تاکنون دادستان استان کردستان است. او در سرکوب گسترده شهروندان این استان نقش دارد. محمد جباری در نقض حقوق اقلیتها، زنان و کودکان مشارکت داشته است. او در سرکوب اعتراضها، صدور احکام اعدام و پیگرد مخالفان حکومت ایران مسئولیت دارد. وی به صورت مستقیم پیگیر اجرای احکام اعدام بوده است.
در فروردین ۱۳۹۹، مصطفی سلیمی اعدام شد. این حکم با پیگیری جباری اجرا شد. سلیمی به اتهام «محاربه» و عضویت در احزاب کرد اعدام شد. او پیشتر از زندان سقز فرار کرده بود. پس از بازداشت دوباره، دادستانی به ریاست محمد جباری حکم را اجرا کرد.
محمد جباری پس از اعدام مصطفی سلیمی، اتهاماتی مثل «سرقت مسلحانه» را به او نسبت داد. با این حال، حکم سلیمی صرفاً بابت «محاربه» صادر شده بود. این حکم در سال ۱۳۸۳ صادر شد ولی تا ۱۳۹۹ اجرا نشده بود.
محمد جباری ادعا کرد سلیمی با کمک مردم سقز بازداشت شد. اما منابع گزارش دادهاند که او پس از فرار به کردستان عراق رفته بود. در آنجا توسط نیروهای اقلیم کردستان بازداشت و به حکومت ایران تحویل داده شد. این تناقض در گفتههای محمد جباری آشکار است.
در اردیبهشت ۱۳۹۹، شایان سعیدپور در زندان سقز اعدام شد. او هنگام قتل ۱۷ ساله بود. شایان بیماری روانی داشت و تحت نظر روانپزشک بود. با وجود این شرایط، محمد جباری از اجرای حکم دفاع کرد. او گفت که شایان عاقل و بالغ بوده است.
یکی از بستگان شایان سعیدپور گفت دادستانی سقز پیگیر اجرای حکم بود. دفتر محمد جباری نقش کلیدی در این اعدام داشت. این اعدام برخلاف تعهدات بینالمللی حکومت ایران درباره حقوق کودکان بود.
محمد جباری همچنین با اعمال محدودیت بر آزادی پوشش زنان، در نقض آزادیهای فردی نقش داشته است. نقش او در صدور احکام سنگین برای معترضان نیز محرز است. پس از مرگ مهسا (ژینا) امینی در شهریور ۱۴۰۱، موج اعتراضات شروع شد. این اعتراضات با سرکوب شدید مواجه شد.
بیشتر بخوانید
مهدی دانشپور از عوامل سرکوب و سانسور مردم و جوانان کردستان
در شهر سنندج، نیروهای امنیتی دهها معترض را کشتند یا زخمی کردند. از قربانیان این سرکوبها میتوان به پیمان منبری، محمد شریعتی و رامین فاتحی اشاره کرد. کودکان نیز بازداشت شدند. اسامی کودکانی چون آلان حسینی، آزاده پورصمد و آلا دستی ثبت شده است.
محمد جباری در مقام دادستانی، بستر قانونی برای بازداشت گسترده را فراهم کرده است. بازداشتهای خودسرانه دانشجویان نیز در این دوران افزایش یافت. از جمله ماردین مدین و نیما صادقی در سنندج بازداشت شدند.
در خرداد ۱۴۰۲، هیمن مصطفایی در زندان سنندج اعدام شد. او متهم به قتل یک عضو پیشین سپاه بود. در آذر همان سال، داود خادمی نیز به اتهام قتل در همان زندان اعدام شد. محمد جباری در صدور و اجرای این احکام نیز مسئول است.
در سال ۱۴۰۳، بازداشت فعالان سیاسی و مدنی شدت گرفت. خالد احمدی، معلم فعال، در اردیبهشت بازداشت شد. همچنین شهروندانی مانند سیران خسروی، گوران خدامرادی و فرهاد منبری نیز توسط نیروهای امنیتی بازداشت شدند.
محمد جباری به عنوان دادستانی که در تمامی این وقایع سمت دارد، مسئول اقدامات دستگاه قضایی است. در دی ۱۴۰۳، سیوان یعقوبی در زندان سنندج اعدام شد. اتهام او قتل در یک نزاع بود. این اعدام با پیگیری نهادهای قضایی زیر نظر محمد جباری صورت گرفت.
در بهمن همان سال، بازداشتهای جدیدی در سنندج رخ داد. جلیل محمدی، نعیم دوستی، سینا رضایی و کمال آخرتی از جمله بازداشتشدگان بودند. محمد جباری در تمامی این وقایع سمت قضایی رسمی داشته و از مسئولان مستقیم به شمار میآید.
در جریان سرکوبهای استان کردستان، محمد جباری نقشی غیرقابل انکار دارد. اجرای احکام اعدام و بازداشتهای گسترده با نظارت او انجام شده است. فهرست قربانیان اقدامات محمد جباری طولانی است.
از جمله میتوان به محمد امینی، عزیز مرادی، فردین بختیاری و هومن عبداللهی اشاره کرد. این اسامی تنها بخشی از قربانیان سیاستهای سرکوبگرانهاند. نقش محمد جباری در این سرکوبها همچنان ادامه دارد.
او با صدور احکام سختگیرانه و دفاع از مجازاتهای خشن، در تثبیت سرکوب حکومت ایران سهیم بوده است. نام محمد جباری با دهها مورد نقض حقوق بشر در کردستان گره خورده است. گزارشهای متعددی از سازمانهای حقوق بشری، نقش محمد جباری را مستند کردهاند.
محمد جباری با حمایت از خشونت قضایی، بستر سرکوب گسترده را فراهم کرده است. او نهتنها مدافع احکام اعدام، بلکه مروج محدودیتهای شدید برای آزادیهای مدنی است. محمد جباری یکی از چهرههای کلیدی در سرکوب مخالفان حکومت ایران است.
