محمدعلی رحمانی، در جایگاههایی چون فرماندهی سازمان بسیج و ریاست سازمان عقیدتی-سیاسی نیروی انتظامی، نقشی فعال در سرکوب و نقض حقوق شهروندان ایفا کرده است. او در نقض آزادیها و حقوق شهروندی، همچنین سرکوب گروههای سیاسی مخالف و منتقد حاکمیت، مشارکت داشته است.
محمدعلی رحمانی در دهه ۶۰، فرماندهی بسیج را برعهده داشت. این سازمان، بنابر سخنان خود رحمانی در بهمن ۱۳۹۷، برای مقابله با گروههای سیاسی مخالف مانند سازمان مجاهدین خلق ایران به کار گرفته میشد. همچنین، نیروهای بسیج تحت امر او برای برخورد با شهروندان در زمینه آزادیهای اجتماعی، از جمله نوشیدن مشروبات الکلی، استفاده میشدند.
رحمانی در این گفتگو اشاره میکند که گشتهای معروف «ثارالله» در دهه ۶۰، از اعضای پایگاههای مقاومت بسیج انتخاب میشدند. او در توضیح این مسئله گفته است: «ما به دلایلی سعی میکردیم از آنجا که بسیج زیر نظر سپاه است، یک کادر منظمی داشته باشیم مانند خود سپاه و این فرماندهی سپاه بود که در آن زمان گشتهایی به نام «ثارالله» داشت که البته اعضایش از عناصر صالح پایگاههای مقاومت بسیج هم انتخاب میشدند که برای مقابله با ضدانقلاب و احیاناً جنگ شهری آموزش دیده بودند.»
او در ادامه توضیحات خود درباره گشتهای ثارالله میافزاید: «گشت ثارالله، یک گشت مستقل بود از بسیج بود اما از اطلاعات پایگاههای بسیج هم برای گشتزنی استفاده میکرد. بههرحال بسیجیها از محله خودشان و احیاناً تحرکاتی که از سوی نیروهای ضدانقلاب در آنجا انجام میشد، اطلاعاتی به دست میآوردند و با توجه به اینکه فرمانده پایگاه مقاومت هم معمولاً یک سپاهی بود یا یک بسیجی ویژه بود، این اطلاعات در اختیار گشتهای ثارالله هم قرار میگرفت. در نتیجه اصلاً آن روزها ما اجازه نمیدادیم بسیج وارد موضوعاتی مثل برخورد با منکرات شود. فقط و فقط مبارزه با ضدانقلاب مسلح.»
بیشتر بخوانید
حشمتالله حیاتالغیب، سایه سیاه سرکوب
محمدعلی رحمانی در پاسخ به این نکته که «اما نیروهای بسیج هم در گشتهای ثارالله حاضر میشدند» پاسخ میدهد: «همکاری در برخورد با ضدانقلاب مسلح و گشت ثارالله، برای مبارزه با ضدانقلاب مسلح بود. حالا اگر هم میآمدند و در ایست بازرسیها همکاری میکردند، دیگر بستگی به این داشت که در آن شب به چه مواردی برمیخوردند. مثلاً ممکن بود مشروبات الکلی کشف کنند یا اسلحه و شبنامه کشف شود. در این موارد پیش میآمد که عدهای هم به سوی بسیجیها تیراندازی میکردند و گاهی هم خود بچههای ما احیاناً خطایی میکردند که ما هم این موارد را پیگیری میکردیم و البته این غیر از مبارزه با منکرات است.»
او میگوید که به بسیجیها حق تیراندازی داده شده بود. در توضیح آن بیان میکند: «باید بچهها طبق دستورالعمل اقدام میکردند نه اینکه بدون اخطار دادن تیراندازی کنند یا اگر هم تیر میزدند باید توجه میکردند که به کجا میزنند. مثلاً از زانو به پایین حق تیراندازی داشتند. اما پیش میآمد که طرف مقابل هم اقدام به تیراندازی میکرد یا حتی تیراندازی را طرف مقابل شروع میکرد و گشتیها هم وحشتزده میشدند و به جای اینکه پا را هدف قرار دهند، جای دیگر را هدف میگرفتند.»
رحمانی همچنین به وظایف نیروهای بسیجی تحت فرمان خود اشاره میکند. این وظایف شامل حوزههای امنیتی، برخورد با گروههای سیاسی مخالف (که آنها را «ضد انقلاب» مینامد) و حتی حضور آنها «در کار سینما و تئاتر و رسانه» میشود.
محمدعلی رحمانی در گفتگوی دیگری در خرداد ۱۳۹۷، تشکیل بسیج دانشآموزی در دهه ۶۰ را موفقیتی بزرگ برای خود میداند. این نهاد با فرستادن کودکان زیر ۱۸ سال با کمترین آموزش نظامی به جبهههای جنگ، به عنوان کودک-سرباز، سهمی جدی در نقض حقوق کودکان ایفا کرده است.
محمدعلی رحمانی همچنین به مدت ۱۶ سال مسئولیت سازمان عقیدتی سیاسی نیروی انتظامی را نیز برعهده داشته است. بنابر روایتها، او در اوایل دهه ۷۰، در جریان مراسم سنگساری که در یکی از پایگاههای نیروی انتظامی برگزار شد، اولین سنگ را به سمت قربانیان پرتاب کرد. در جریان این مراسم، دو نفر از ابواب جمعی نیروی انتظامی سنگسار شدند و نفر سوم به تخته شلاق بسته شد.
سوابق سرکوب و نقض حقوق بشر محمدعلی رحمانی عبارت است از:
از موسسین بسیج مجلس اعلای انقلاب اسلامی عراق
نماینده خمینی در قوچان
عضو دفتر خمینی در دهه ۶۰
فرمانده بسیج از ۲۰ اسفند ۱۳۶۱ تا ۱۳۶۸
رئیس سازمان عقیدتی سیاسی نیروی انتظامی از ۱۲ فروردین ۱۳۷۰ تا ۱۳۸۶
فرمانده پیشین قرارگاه خاتم الانبیاء
عضو دفتر خامنهای
عضو مجمع روحانیون مبارز
