محمدرضا نقدی، نقش مستقیم در سرکوب شهروندان تهران داشته است.
سرتیپ پاسدار محمدرضا نقدی در سمتهای امنیتی و اطلاعاتی خود، در نقض گسترده حقوق بشر، بهویژه حقوق زندانیان و شکنجه آنها، و همچنین سرکوب آزادیهای اجتماعی شهروندان، نقش مهمی ایفا کرده است. عملکرد او در این زمینهها، نگرانیهای جدی حقوق بشری را برانگیخته است.
محمدرضا نقدی در مقام فرمانده وقت حفاظت اطلاعات نیروی انتظامی، در حمله به کوی دانشگاه در تیر ۱۳۷۸ مسئول بود. او همچنین در مقام رئیس سازمان بسیج، در سرکوب اعتراضات سال ۱۳۸۸ نقش داشت. این مشارکت شامل نقض حق آزادیهای اجتماعی شهروندان، به ویژه حق اعتراض و تجمع است.
نقدی متهم است که در حمله نیروهای انتظامی و لباس شخصی در ۱۸ تیر ۱۳۷۸ به کوی دانشگاه تهران، و ضرب و شتم شدید دانشجویان نقش مستقیم داشته است. درگیریها تا ۲۳ تیر ادامه یافت؛ دستکم ۲ نفر شامل عزتالله ابراهیمنژاد و سعید زینالی کشته شدند. محمدرضا نقدی به ویژه در ناپدید شدن سعید زینالی، دانشجوی دانشگاه تهران، نقش مهمی ایفا کرده است. سعید زینالی چند روز پس از واقعه ۱۸ تیر ۱۳۷۸، در منزل خود و در برابر چشمان والدینش بازداشت و ناپدید شد. به شهادت اکرم نقابی، مادر سعید زینالی، محمدرضا نقدی شخصاً بازداشت فرزندش را تأیید کرده بود. نقدی به او گفته بود: «پسر شما را بچههای عملیات ما دستگیر کردهاند.»
بیشتر بخوانید
رؤسای سرکوبگر زندان زنجان را بشناسید
او همچنین در جریان اعتراضات سال ۱۳۸۸، در مقام رئیس سازمان بسیج مستضعفین، در سرکوب معترضان مشارکت فعال داشت. عبدالله عراقی، فرمانده وقت سپاه محمد رسولالله تهران، در آبان ۱۳۸۸ نقش بسیج را در سرکوب اعتراضات تأیید کرده بود.
عملکرد محمدرضا نقدی در مقام فرمانده حفاظت اطلاعات نیروی انتظامی، از جمله اعمال شکنجه و آزار و اذیت افراد بازداشت شده، مصداق بارزی از نقض حقوق اساسی زندانیان است. در حکم دادگاه نظامی در اسفند ۱۳۷۸ در مورد پرونده نقدی، آمده: «محتویات پرونده حاکی از دخالت غیرقانونی حفاظت اطلاعات نیروی انتظامی در جلب، احضار، بازداشت و بازجویی از افراد شهرداری و آمریت در آزار و اذیت متهمین جهت اخذ اقرار و بازداشت غیرقانونی، بازداشتهای انفرادی و ممنوعالملاقات است.» در مواردی که امکان آزادی متهمین با معرفی ضامن وجود داشت، این امکان از آنها سلب شده بود. بر اساس این حکم، افراد بازداشت شده حتی از محل بازداشت و نام بازجو بیاطلاع بودند. محمدرضا نقدی در طول هشت سال فرماندهی حفاظت اطلاعات نیروی انتظامی، در شکنجه و آزار و اذیت بسیاری از زندانیان مشارکت مستقیم داشته است.
سوابق سرکوب و نقض حقوق بشر محمدرضا نقدی
۱۳۵۸ – ۱۳۶۰: مسئول اطلاعات سپاه گیلان.
۱۳۶۳ – ۱۳۶۵: مسئول و بنیانگذار قرارگاه جنگهای نامنظم غرب.
۱۳۶۵ – ۱۳۶۸: فرمانده سپاه بدر.
اسفند ۱۳۷۱ – شهریور ۱۳۷۹: فرمانده حفاظت اطلاعات نیروی انتظامی.
شهریور ۱۳۷۹ – مهر ۱۳۸۸: معاون آماد و پشتیبانی و تحقیقات صنعتی ستاد کل نیروهای مسلح.
۱۳۸۲ – مهر ۱۳۸۸: ریاست ستاد پدافند غیرعامل کشور.
مهر ۱۳۸۴ – خرداد ۱۳۸۶: رئیس ستاد مبارزه با قاچاق کالا و ارز.
مهر ۱۳۸۸ – آذر ۱۳۹۵: فرمانده بسیج.
آذر ۱۳۹۵ – اردیبهشت ۱۳۹۸: معاون فرهنگی و اجتماعی سپاه پاسداران.
اردیبهشت ۱۳۹۸ معاون هماهنگکننده سپاه پاسداران.
برخی از قربانیان سرکوب و نقض حقوق بشر مرتبط با محمدرضا نقدی عبارتند از:
عزتالله ابراهیمنژاد، فرشته علیزاده، سعید زینالی
در تاریخ ۵ اسفند ۱۳۸۹، وزارت خزانهداری ایالات متحده آمریکا محمدرضا نقدی را تحریم کرد. این تحریم به دلیل نقض جدی حقوق بشر صورت گرفت. بیانیه وزارت خزانهداری آمریکا اعلام کرد: «محمد رضا نقدی، به عنوان فرمانده نیروی بسیج در حملات خشونتبار بسیج در جریان اعتراضات به نتایج انتخابات ریاست جمهوری ۸۸ در روز عاشورا (۶ دی ۱۳۸۸) نقش داشت.» در ادامه بیانیه آمده است: «او پیش از این، رئیس واحد اطلاعات بسیج و مسئول بازجویی از کسانی بود که در جریان اعتراضات پس از انتخابات دستگیر شده بودند.» همچنین ذکر شده: «نقدی سرپرست تیم بازجویی در بازداشتگاه کهریزک بود که در آنجا دست کم ۳ نفر کشته شدند.»
در روز جمعه ۲۰ دی ۱۳۹۸، اداره کنترل داراییهای خارجی وزارت خزانهداری آمریکا، موسوم به اوفک، محمدرضا نقدی و ۷ مقام ارشد دیگر حکومت ایران را تحریم کرد. این تحریمها به دلیل «پیشبرد اهداف بیثباتکننده حکومت در منطقه و جهان» اعمال شد. شورای امنیت سازمان ملل نیز در سال ۱۳۹۰، محمدرضا نقدی را به دلیل نقض حقوق بشر در فهرست تحریمهای خود قرار داد.
اتحادیه اروپا نیز طی تصمیم مورخ ۲۳ فروردین ۱۳۹۰ (۱۳ آوریل ۲۰۱۱)، ۳۲ مقام ایرانی، از جمله محمدرضا نقدی، را تحریم کرد. دلیل این تحریمها، نقش آنها در «نقض گسترده و شدید حقوق شهروندان ایرانی» بود. در پی این تصمیم، ورود این مقامات به کشورهای اتحادیه اروپا ممنوع شد و کلیه داراییهایشان در اروپا توقیف گردید. بر اساس بیانیه اتحادیه اروپا، نقدی در زمان ریاستش در سازمان بسیج، بهطور مستقیم و غیرمستقیم در واکنش خشونتآمیز به معترضان به نتایج انتخابات در عاشورای سال ۱۳۸۸ نقش داشته است. این وقایع منجر به مرگ یک نفر و دستگیری صدها نفر شد. بیانیه همچنین اشاره میکند که او پیش از انتصاب به عنوان فرمانده بسیج، رئیس اطلاعات بسیج بود. در این سمت، او مسئولیت مستقیم در بازجویی از دستگیرشدگان بعد از انتخابات سال ۱۳۸۸ را بر عهده داشت.
