سرتیپ دوم پاسدار محسن خانچرلی در مقام فرمانده پیشین انتظامی غرب استان تهران، نقش محوری در سرکوب حق اعتراض، نقض حق حیات شهروندان و دخالت در آزادی‌های فردی آن‌ها داشته است. اقدامات او شامل برخورد خشونت‌آمیز با معترضان آبان ۱۳۹۸، شلیک مستقیم به شهروندان و بازداشت‌های گسترده به دلیل مشارکت در مهمانی‌های خصوصی بوده است.
محسن خانچرلی و سرکوب خونین اعتراضات آبان ۱۳۹۸
محسن خانچرلی به عنوان فرمانده انتظامی غرب استان تهران، مسئولیت مستقیم در برابر سرکوب حق اعتراض شهروندان در جریان اعتراضات سراسری آبان ۱۳۹۸ دارد. حوزه فرماندهی او شامل شهرستان‌های اسلامشهر، شهریار، بهارستان، رباط کریم، شهرقدس و ملارد بوده است. نیروهای تحت امر محسن خانچرلی در جریان و پس از اعتراضات، با توسل به خشونت، اقدام به سرکوب معترضان و بازداشت آن‌ها صرفاً به دلیل مشارکت در تجمعات کردند.
محسن خانچرلی خود در ۲۹ آبان ۱۳۹۸، ضمن تأیید عملیات نیروهای پلیس در غرب استان تهران در سرکوب اعتراضات، از دستگیری تعدادی از معترضان خبر داد. او همچنین با «اغتشاشگر» خواندن معترضان، آن‌ها را متهم به حمل اسلحه گرم و سرد کرده بود. مأموران پلیس در غرب استان تهران، پس از پایان اعتراضات نیز به دستگیری شهروندان مشارکت‌کننده ادامه دادند.
به عنوان نمونه، محسن خانچرلی در ۱۳ آذر ماه، شهروندان مشارکت‌کننده در اعتراضات آبان را به برخورد قاطع و قانونی پلیس تهدید کرد. او همچنین از دستگیری تعدادی از معترضان به اتهام «آتش زدن بانک و تخریب اموال عمومی» خبر داد. تنها چند روز بعد نیز ۴ شهروند دیگر مشارکت‌کننده در اعتراضات آبان در غرب استان تهران توسط پلیس دستگیر شدند. همچنین، مأموران پلیس در دی ماه ۱۳۹۸ نیز ۸ شهروند دیگر را به دلیل مشارکت در اعتراضات آبان بازداشت کردند. محسن خانچرلی گفته بود: «این افراد با سو استفاده و موج سواری بر اعتراضات مردمی در خصوص طرح سهمیه بندی بنزین اقدام به فعالیت در فضای مجازی به ویژه یک گروه تلگرامی با ۳۰۰ نفر عضو و اینستاگرام جهت تشویق مردم برای شرکت در اغتشاش و آشوب در شهرستان اسلامشهر و شهریار می‌کردند.»
نقض حق حیات با شلیک مستقیم گلوله
محسن خانچرلی در مقام فرمانده انتظامی غرب استان تهران، همچنین در برابر نقض حق حیات شهروندان توسط مأموران تحت امر خود در جریان اعتراضات سراسری آبان ۱۳۹۸ مسئول است. گزارش‌های منتشر شده نشان می‌دهد که نیروهای پلیس در جریان اعتراضات آبان ۱۳۹۸، در شهرستان‌های شهریار، اسلامشهر، رباط کریم، شهر قدس، ملارد و بهارستان با خشونت با معترضان برخورد کردند. آن‌ها با شلیک مستقیم گلوله جنگی به معترضان، تعداد قابل توجهی از شهروندان مشارکت‌کننده را به قتل رساندند.
گزارش‌ها حاکی از آن است که استان تهران یکی از پرشمارترین استان‌ها از نظر تعداد کشته‌ها در جریان اعتراضات سراسری آبان ۹۸ بوده است. سازمان عفو بین‌الملل نیز تأیید کرده است که در شهرستان‌های تحت فرماندهی محسن خانچرلی، دستکم ۱۱۹ نفر از معترضان به واسطه شلیک مستقیم گلوله توسط مأموران انتظامی و امنیتی کشته شدند.
قتل دو جوان در شهریار
علاوه بر این، در شهریور ۱۳۹۹، مأموران پلیس با شلیک مستقیم گلوله در شهرستان شهریار دو جوان را به قتل رساندند. گزارش‌ها نشان می‌دهند که شلیک گلوله توسط مأموران بدون رعایت قوانین مربوط به به‌کارگیری اسلحه صورت گرفته است. بنا به شهادت شاهدان عینی، این دو جوان، علیرضا گودرزی و آقای جعفرلو، سوار بر موتور بودند. مأمور نیروی انتظامی در واکنش به دور شدن آن‌ها، مستقیماً به بالا تنه آنان شلیک می‌کند. علیرضا گودرزی بلافاصله پس از اصابت گلوله به کمر، جان خود را از دست می‌دهد. آقای جعفرلو نیز از ناحیه کمر و کتف زخمی می‌شود؛ گلوله‌ای که به کتف ایشان اصابت کرده بود، باعث آسیب به ریه او نیز شده است.
شاهدان عینی گفته‌اند که مأمور نیروی انتظامی در همین وضعیت به علیرضا جعفرلو دستبند زده و او را با باتوم و مشت و لگد به شدت مورد ضرب و شتم قرار می‌دهد. مأمور نیروی انتظامی همچنین با اسلحه، مردم حاضر در محل را تهدید می‌کند که هر کس جلو بیاید به او هم تیراندازی خواهد کرد. در نهایت آمبولانس پس از ۴۰ دقیقه به محل می‌رسد و آقای جعفرلو نیز جان خود را از دست می‌دهد. به گفته منابع، علت فوت آقای جعفرلو اصابت گلوله بوده، اما ضرب و شتم شدید بعد از آن نیز باعث خونریزی داخلی شده است.
درهمین زمینه
نقض حق آزادی و حقوق اجتماعی شهروندان توسط محسن خانچرلی
محسن خانچرلی در مقام فرمانده انتظامی غرب استان تهران در نقض حق آزادی، حقوق اجتماعی و حقوق اصناف مشارکت داشته است. او در برابر اقدامات تحدیدی نیروهای تحت امر خود در نقض حقوق شهروندان در این زمینه مسئول است.
به عنوان نمونه، مأموران نیروی انتظامی در غرب استان تهران، فروردین ماه ۱۳۹۹ با حمله به یک مهمانی خصوصی، ۱۱۱ مرد و زن را صرفاً به دلیل مشارکت در مهمانی مختلط بازداشت کردند. محسن خانچرلی خود همان زمان، دستگیری این شهروندان را به دلیل مشارکت در «پارتی مختلط» تأیید کرده بود. او تصریح کرد: «برگزاری پارتی‌های مختلط، خط قرمز پلیس است و در صورت مشاهده، بدون هیچ گونه اغماض، ضمن پلمپ محل برگزاری، عوامل برگزار کننده، دستگیر و جهت اعمال قانون، در اختیار مرجع قضائی قرار خواهند گرفت؛ لذا از مردم فهیم و شریف خواستاریم، کما فی السابق، با پلیس همکاری اطلاعاتی داشته باشند و در صورت مشاهده هرگونه موارد مشابه، مراتب را از طریق مرکز فوریت‌های پلیسی ۱۱۰ در اختیار خدمتگزاران خود قرار دهند.» به گفته او، علاوه بر بازداشت این شهروندان، ۳۱ دستگاه خودرو آن‌ها نیز توسط پلیس توقیف شده است.
محسن خانچرلی در مرداد ۱۳۹۵ نیز از بازداشت ده‌ها دختر و پسر جوان به دلیل مشارکت در یک جشن تولد خصوصی مختلط خبر داده بود. او همچنین با تهدید شهروندان گفته بود: «برگزاری چنین مراسماتی در منطقه ممنوع است و پلیس آن را رصد می‌کند.»
در تیر ۱۳۹۶ نیز پلیس در شهرستان رباط کریم یک رستوران سنتی را به دلیل آنچه «برپایی مراسمات رقص و پایکوبی شبانه و عدم رعایت شئونات اسلامی» خوانده شده، پلمب کرد. بنا بر گزارش منتشر شده، علاوه بر تعطیلی این واحد صنفی، ۵ نفر نیز در این زمینه از سوی پلیس دستگیر شدند.
برخورد با روزه‌خواری و تهدید به اعمال فشار بیشتر
محسن خانچرلی در اردیبهشت ۱۳۹۸ نیز با تهدید شهروندانی که به گفته او اقدام به روزه‌خواری در ملاء عام می‌کنند، از برخورد پلیس با این شهروندان خبر داده بود. به گفته او، «روزه خواری در ملاء عام حرام و مصداق جرم مشهود است» و پلیس با آن برخورد خواهد کرد. محسن خانچرلی از همه شهروندان خواسته بود از خوردن و آشامیدن و کشیدن سیگار در ایام ماه رمضان در ملاء عام خودداری کنند، در غیر این صورت با واکنش پلیس روبرو خواهند شد.
سوابق سرکوب و قربانیان نقض حقوق بشر محسن خانچرلی عبارت است از:
۱۳۸۴: رئیس مرکز فوریت‌های پلیس ۱۱۰
۱۳۸۷ – مهر ۱۳۸۹: معاون عملیات فرماندهی انتظامی شهر تهران
مهر ۱۳۸۹ – خرداد ۱۳۹۴: رئیس پلیس پیشگیری شهر تهران
خرداد ۱۳۹۴ – مهر ۱۳۹۹: فرمانده انتظامی غرب استان تهران
برخی از قربانیان جنایات، سرکوب و نقض حقوق بشر محسن خانچرلی عبارتند از:
علیرضا گودرزی
آقای جعفرلو
و معترضان اعتراضات آبان ۱۳۹۸ در غرب استان تهران.
منابع:
دادگستر
هرانا
