سرهنگ پاسدار محسن حاجی‌عرب به عنوان یکی از فرماندهان ارشد سپاه و بسیج، در دوران تصدی خود در اصفهان، نقش کلیدی در سرکوب اعتراضات و نقض حقوق بنیادین شهروندان ایفا کرده است. او در منصب‌های حساسی چون فرماندهی سپاه و بسیج ناحیه امام حسین شهرستان اصفهان، مستقیماً در سرکوب‌های خشونت‌بار، بازداشت و شکنجه معترضان و همچنین تصویب طرح‌های سرکوبگرانه حجاب اجباری مسئول بوده است.
محسن حاجی‌عرب در مقام فرماندهی سپاه و بسیج شهرستان اصفهان، همچنین عضویت در شورای تأمین این شهرستان، مسئول نقض حقوق شهروندان است. او در برخورد با اعتراضات پائیز ۱۴۰۱ و همچنین دیگر تجمعات در اصفهان، نقش محوری ایفا کرده است.
سرکوب خشونت‌آمیز کشاورزان و آسیب به چشمان معترضان
در آبان و آذر ۱۴۰۰، کشاورزان معترض اصفهانی در مقابل دفاتر نمایندگان مجلس ملایان، ساختمان صداوسیمای اصفهان و شرکت آب منطقه‌ای تجمع کردند. این اعتراضات که برای حقابه پاییزی و احیای زاینده‌رود بود، به بستر خشک رودخانه کشیده شد.
اغلب بازداشت‌شدگان توسط سپاه یا بسیج دستگیر شدند. محمدرضا میرحیدری، فرمانده انتظامی اصفهان، از همکاری نیروی انتظامی، بسیج، سپاه و دستگاه اطلاعاتی برای سرکوب و بازداشت خبر داد.
نیروهای امنیتی از تفنگ ساچمه‌ای برای سرکوب استفاده کردند که به چشم شمار زیادی از معترضان آسیب رساند. منابع رسمی گزارش دادند که دست‌کم ۱۹ نفر از مجروحان در یک روز در بیمارستان بستری شدند. حال ۲ تن از آنان نامساعد بود. با این حال، یک متخصص چشم ساکن اصفهان آمار واقعی را چندین برابر اعلام کرد.
نقش محسن حاجی‌عرب در سرکوب اعتراضات ۱۴۰۱ اصفهان
هفته آخر شهریور ۱۴۰۱ آغاز دور جدیدی از اعتراضات گسترده مردمی بود. این اعتراضات پس از جان باختن مهسا (ژینا) امینی آغاز شد و ابعاد گسترده‌ای یافت. در بسیاری از نقاط کشور، نیروهای انتظامی و امنیتی این اعتراضات را سرکوب کردند. ده‌ها شهروند کشته و زخمی و بسیاری بازداشت شدند. یگان‌های «فاتحین» وابسته به نیروی مقاومت بسیج، تحت فرماندهی سپاه پاسداران، اصلی‌ترین نقش را در سرکوب ایفا کردند.
شهرستان اصفهان نیز از مناطقی بود که معترضان در آن به خیابان‌ها آمدند. در این سرکوب‌ها در اصفهان، دست‌کم ۴ تن با نام‌های سیداحمد شکراللهی، علی اکبر ربیعی، هادی حق شناس و سیدجواد موسوی جان باختند. همچنین، افراد دیگری از جمله حسین یزدی، سمیه مسرور و آریا جعفری بازداشت شدند. در میان بازداشت‌شدگان، رده‌های سنی متفاوت، از کودکان و نوجوانان تا دانشجویان، دیده می‌شدند. فعالان حقوق بشر گزارش دادند که دانیال جمشید دورکی و محمدرضا علی صادقی نیز از نوجوانان بازداشتی هستند.
پرونده «خانه اصفهان» و شکنجه برای اعتراف
در پرونده موسوم به «خانه اصفهان»، ۶ نفر به نام‌های صالح میرهاشمی بلطاقی، مجید کاظمی شیخ شبانی، سعید یعقوبی کردسفلی، امیر نصر آزادانی، سهیل جهانگیری و جابر میرهاشمی بازداشت شدند. پسرعموی مجید کاظمی خبر داد که مجید برای اعترافات اجباری تحت فشار و تهدید بوده است. به گفته او، مجید تهدید شده بود که دو برادرش نیز وارد پرونده می‌شوند. یکی از برادران مجید نیز دستگیر شد. بر اساس فایل صوتی منتشر شده، آقای کاظمی تحت شکنجه و فشار شدید بازجویان قرار داشت. یک منبع آگاه در مورد بازداشت برادران کاظمی گفت که آن‌ها با چشمان بسته به بازداشتگاه اطلاعات سپاه منتقل شدند. در تمام یک هفته، آن‌ها در سلول انفرادی با چشم‌بند و پابند بودند.
طرح‌های سرکوبگرانه و بازداشت‌های هدفمند
در ۲ اردیبهشت ۱۴۰۲، دادستان اصفهان از تفاهمنامه سه‌جانبه با دادگستری، سپاه پاسداران و ستاد امر به معروف و نهی از منکر خبر داد. هدف این تفاهمنامه مبارزه با «هنجارشکنان کشف حجاب» بود. او اعلام کرد که با زنانی که در برابر حجاب اجباری مقاومت می‌کنند، برخورد جدی خواهد شد. همچنین با واحدهای صنفی که شئونات اسلامی را رعایت نکنند، برخورد خواهد شد.
در همین راستا، در ۱۲ تیر ۱۴۰۲، اکبر دانش سرارودی، شهروند ساکن اصفهان، توسط نیروهای اطلاعات سپاه بازداشت شد. همچنین در ۲۹ شهریور ۱۴۰۲، محمدمهدی وثوقیان، شهروند ساکن گلپایگان، توسط نیروهای امنیتی بازداشت و به بازداشتگاه اطلاعات سپاه اصفهان منتقل شد.
در تمام این موارد و با وجود اینکه نام محسن حاجی‌عرب به صورت مستقیم ذکر نشده، اما مسئولیت او بر نیروی سپاه و بسیج در اصفهان و مسئولیتش در شورای تأمین نشان می‌دهد که او در تمام این اقدامات سرکوبگرانه نقش داشته است. نام محسن حاجی‌عرب با نقض حقوق بشر در اصفهان گره خورده است. فعالیت‌های محسن حاجی‌عرب در مناصب مختلف، نقض حقوق شهروندان را به دنبال داشته است. نام محسن حاجی‌عرب، نقض حقوق شهروندی و سرکوب معترضان در اصفهان را تداعی می‌کند. نام محسن حاجی‌عرب، از جمله به خاطر نقشش در پرونده «خانه اصفهان»، فراموش نخواهد شد. نقش محسن حاجی‌عرب در سرکوب اعتراضات ۱۴۰۱ و ۱۴۰۰ غیرقابل انکار است. نام محسن حاجی‌عرب در کنار دیگر مسئولان امنیتی و قضایی در اصفهان، در فهرست ناقضان حقوق بشر ثبت شده است. گزارش‌ها نشان می‌دهد محسن حاجی‌عرب و نیروهای تحت امرش در این نقض حقوق نقش مهمی داشته‌اند. مسئولیت محسن حاجی‌عرب بر نیروهای سپاه و بسیج در اصفهان در زمان وقوع این حوادث، نشان از دخالت مستقیم او دارد.
بیشتر بخوانید
پاسدار محمد مهرزاد چه نقشی در سرکوب مردم لنگرود داشت؟
سوابق سرکوب و نقض حقوق بشر پاسدار محسن حاجی‌عرب:
۲۰ تیر ۱۴۰۰ تا ۱۷ تیر ۱۴۰۲: فرمانده سپاه ناحیه امام حسین اصفهان
برخی از قربانیان فردی و گروهی جنایات، سرکوب و نقض حقوق توسط محسن حاجی‌عرب:
محمدمهدی وثوقیان
آبتین شریفی
افشین فرشاد
علی اکبر ربیعی
عارف جنتیان
ارغوان سلجوقیان
آریا جعفری
عسل ناصری
احسان بابامیر
احسان کریمی
عنایت الله نعیمی
فاطمه فرحان پور
فیروزه (زهرا) خرده چی
هادی حق شناس
حمید رحمتی
حسین یزدی
مهدی مقدری
محمدعارف رنجبر
محمد مهدی خسروی
محمدرضا خدایی
محسن ابولی نسب
پردیس یزدانی
پری زنگنه
پروا بهداد
رضا رشیدی
رزا اعتمادی انصاری
سجاد کشاورزیان
سیداحمد شکراللهی
سیدجواد موسوی
شکیبا سعادت
سمیه مسرور
یونس مشایخی
ضحی عبدی
علی جلالی
علی مومنی
امیرحسین قادری چاشمی
اسما گنجی زاده
دانیال جمشیدی دورکی
فهیمه سلطانی
فاطمه نائبیان
محمد اکبرالسادات
محمدجواد قاسمی
محمدرضا علی صادقی
اکبر دانش سرارودی
امیر نصر آزادانی
مجید کاظمی
سعید یعقوبی
صالح میرهاشمی
سهیل جهانگیری
و قربانیان گروهی شامل معترضان اعتراضات تابستان و پائیز ۱۴۰۱ در شهرستان اصفهان و معترضان اعتراضات آذر ۱۴۰۰ در اصفهان.
