علی رضوانی بازجو-خبرنگار صدا و سیمای حکومت ایران نقش مستقیم در سرکوب شهروندان زندانی و دستگیرشده سیاسی داشته است.
علی رضوانی، خبرنگار صداوسیما، به عنوان بازجو-خبرنگار شناخته میشود. او در برنامههایش، به مصاحبه با متهمان پروندههای سیاسی میپردازد. او احکام قضایی و تبلیغات حکومتی را تأیید و توجیه کرده است.
رضوانی از سال ۱۳۸۱، از طریق باشگاه خبرنگاران جوان صداوسیما وارد حرفه خبرنگاری شد. او ابتدا به عنوان خبرنگار نیروی انتظامی فعالیت میکرد. این آغاز، مسیر فعالیتهای بعدی وی را مشخص ساخت.
با ورود به برنامه ۲۰:۳۰ و «بدون تعارف»، دور جدیدی از مصاحبهها آغاز شد. این مصاحبهها در واقع بازجویی از متهمان یا خانوادههای آنان بودند. از خانواده مسیح علینژاد تا روحالله زم، پس از تأیید حکم اعدامش، شامل این بازجوییها بودند. مصاحبههای علی رضوانی با روحالله زم، چند ماه پیش از اعدامش پخش شد.
علی رضوانی به نهادهای امنیتی و بنیادگرایان حاکم بسیار نزدیک است. قاسم سلیمانی، فرمانده نیروی قدس سپاه، و محسن قرائتی، رئیس ستاد اقامه نماز، حتی برای او دنبال همسر بودند. آنها قصد داشتند به علی رضوانی کمک کنند تا ازدواج کند. این نزدیکی، جایگاه ویژه او را نشان میدهد.
آرش صادقی، زندانی سیاسی پیشین، در نامهای درباره وضعیت همسرش، گلرخ ایرایی، نکاتی را فاش کرد. در دی ۱۳۹۹، او نوشت که رئوف، بازجوی اطلاعات سپاه، علی رضوانی را «حاج علی» خطاب میکرده است. رئوف او را همدوره خود در قرارگاه عمار خوانده بود. این جزئیات، ارتباط عمیق علی رضوانی با نهادهای امنیتی را آشکار میسازد.
بیشتر بخوانید
پیمان جبلی رییس شبکه پروپاگاندای رژیم و عامل پخش اعترافات اجباری
برخی رسانهها نوشتند که نام پیشین علی رضوانی، «کامبیز رضوانی قمیشلو» بوده است. خانواده او اصالتاً ساکن روستای «قمیشلو» از توابع «دهاقان» اصفهان بودند. از این رو، نام روستا پسوند خانوادگی آنهاست. این تغییر نام، موضوعی قابل توجه در مورد علی رضوانی است.
در ۲۰ تیر ۱۳۹۹، مصاحبه علی رضوانی با روحالله زم پخش شد. این گفتگو در برنامه «بدون تعارف» شبکه دوم سیما، چند روز پس از تأیید حکم اعدام زم انجام گرفت. علی رضوانی مدعی بود که این گفتگو خارج از زندان انجام شده است. اما روحالله زم در طول مصاحبه گفت که در محلی که ماهها در آنجا بازداشت بوده، مصاحبه انجام میشود. این تناقض، ابهامات زیادی را درباره نقش علی رضوانی ایجاد کرد.
آرش صادقی در نامهای که در دی ۱۳۹۹ نوشت، از علی رضوانی به عنوان بازجو و تنظیمکننده اعترافات اجباری یاد کرده است. او علی رضوانی را کارگردان این اعترافات اجباری دانست. صادقی نوشته علی رضوانی به همراه رئوف، بازجوی اطلاعات سپاه، در اسفند ۱۳۹۳، متن اعترافات وی را تنظیم میکردند. آنها آن را در اختیار تیم فیلمبرداری قرار میدادند.
به گفته آرش صادقی: «در تمام مراحل فیلمبرداری و اعترافگیری از من، در خانه امن سپاه که سه تیم از شبکه افق، بیست و سی و باشگاه خبرنگاران جوان حضور داشتند، این دو نفر صحنهگردان اصلی پروژه اعترافات اجباری بودند.»
وی افزود: «علی رضوانی سرتیم و کارگردان هر سه تیم فیلمبرداری بودند. مثلا از ایدههای ایشان این بود که به جای نوشتن اعترافات به روی کاغذ، متن بر روی السیدی یا لپتاپ نمایش داده شود تا با نگاه مستقیم من به سمت دوربین شکل اعترافات طبیعیتر به نظر برسد.» این روشها، ابعاد غیرانسانی اعترافگیری را نشان میدهد.
در ۱۹ آبان ۱۳۹۸، مستندی به نام «مظنونین همیشگی» از صداوسیما پخش شد. این مستند چند دقیقه پس از آغاز، به دلیل «نقص فنی» متوقف گردید. اما در همان دقایق ابتدایی مستند، علی رضوانی با یک کارشناس سازمان اطلاعات سپاه مصاحبه میکند. این مستند پس از مرگ کاووس سیدامامی و هجوم مأموران به خانه او ساخته شد.
کاووس سیدامامی، فعال محیط زیست، در بهمن ۱۳۹۶ به اتهام جاسوسی بازداشت شد. دو هفته پس از بازداشت، به خانواده او اطلاع داده شد که وی در زندان جان باخته است. این پرونده با فعالیتهای علی رضوانی ارتباط مستقیم دارد.
علی رضوانی سابقه اظهارنظرهای زنستیزانه نیز دارد. در سال ۱۳۹۷، او در گزارش یک بازی بسکتبال، به حضور یک داور زن واکنش نشان داد. وی گفت: «انگار فدراسیون بسکتبال خیلی با کمبود داور روبرو شده، در حدی که یه داور خانم بازی آقایون رو قضاوت میکرد.» این دیدگاه، نگرش تبعیضآمیز علی رضوانی را آشکار میکند.
علی رضوانی از سال ۱۳۸۱ تا کنون خبرنگار صداوسیما بوده است. قربانیان جنایات و نقض حقوق بشر او شامل روحالله زم، آرش صادقی، کاووس سیدامامی، مسیح علینژاد، حسین رونقی، و گلرخ ایرایی میشوند. این افراد، تنها نمونههایی از قربانیان اقدامات علی رضوانی هستند.
وزارت خزانهداری آمریکا در آبان ۱۴۰۱ تعدادی از اشخاص مرتبط با صدا و سیمای حکومت ایران را به اتهام پخش صدها اعتراف اجباری از بازداشتشدگان تحریم کرد. در بیانیه مطبوعاتی مرتبط با این تحریم، از آمنهسادات ذبیحپور و علی رضوانی با عنوان بازجو-خبرنگار نام برده شده است.
همچنین در آذر ۱۴۰۰ پارلمان انگلیس علی رضوانی، را در فهرست تحریم خود قرار داد.
