رحیم حملبر، در مقام رئیس و قاضی شعبه ۱ دادگاه انقلاب تبریز در استان آذربایجان شرقی، مشارکت مستقیم در نقض گسترده حقوق شهروندان، معترضان اعتراضات آبان ۱۳۹۸، به ویژه نقض حق آزادی، حق اعتراض، حقوق اقلیت‌های مذهبی (بهائیان) و فعالان اتنیکی، مدنی و کارگری داشته و در برابر این عملکرد خود مسئول است. او به طور خاص در محاکمه و صدور احکام سنگین زندان برای اقلیت‌های دینی و قومی نقش کلیدی ایفا کرده است.
رحیم حملبر و نقض حقوق فعالان اتنیکی آذربایجان
رحیم حملبر، به عنوان رئیس و قاضی شعبه ۱ دادگاه انقلاب تبریز، مشارکت مستقیمی در نقض حقوق فعالان اتنیکی داشته است. او بسیاری از فعالان اتنیکی را صرفاً به دلیل فعالیت‌هایشان در دفاع از حقوق اتنیک‌ها در ایران محاکمه کرده و به مجازات محکوم نموده است. برای مثال، شعبه ۱ دادگاه انقلاب تبریز به ریاست رحیم حملبر، در خرداد ۱۳۹۸ رضا زارعی (فعال آذربایجانی) را به اتهاماتی چون «تخریب تابلوهای مغازه‌های اشخاص حقیقی، فعالیت تبلیغی علیه نظام، تشکیل گروه و دسته به منظور برهم زدن امنیت و اجتماع و تبانی بر ضد امنیت داخلی کشور» به ۶ ماه زندان محکوم کرد.
در شهریور ۱۳۹۳ نیز محمد رهنمای خطیبی (دیگر فعال اتنیکی) توسط رحیم حملبر تنها به دلیل انتشار مطلب در فضای مجازی محاکمه شد. او به اتهام «فعالیت تبلیغی علیه نظام و به نفع گروه‌های قومیت‌گرا» به ۶ ماه زندان محکوم گردید. پیش از آن، در شهریور ۱۳۹۲ نیز ناصر کاظم پور و بهرام آخونی نژاد (فعالان آذربایجانی) توسط رحیم حملبر به اتهام «تبلیغ علیه نظام» به ترتیب به ۳ ماه و ۱ روز و ۶ ماه زندان محکوم شدند. شعبه ۱ دادگاه انقلاب تبریز به ریاست رحیم حملبر، در شهریور ۱۳۹۱ نیز دو فعال آذربایجانی به نام‌های بهنام جعفری و بهرام جعفری را صرفاً به دلیل مشارکت در اعتراض آرام نسبت به خشک شدن دریاچه ارومیه، مجرم شناخته و به اتهام «تبلیغ علیه نظام» به ۵ میلیون ریال جزای نقدی محکوم کرد. در خرداد همان سال، ۵ فعال ملی آذربایجانی شامل روزبه سعادتی، محمد احدی، مهرداد کرمی و افشین شهبازی نیز به اتهام «تبلیغ علیه نظام» توسط رحیم حملبر هر کدام به ۶ ماه زندان و ابراهیم رشیدی به دلیل همین اتهام به ۱ سال زندان محکوم شدند.
رحیم حملبر و نقض حقوق اقلیت‌های مذهبی و فعالان فرهنگی
علیرضا حسین زاده (فعال فرهنگی اتنیکی و مدیر گروه رقص آذربایجانی قایا) در اسفند ۱۳۹۰ صرفاً به دلیل شرکت در یک مراسم جشن آذری، از سوی رحیم حملبر به ۳ ماه و ۱ روز زندان محکوم شد. رحیم حملبر همچنین از جمله قضاتی است که در محاکمه شهروندان اقلیت‌های مذهبی در استان آذربایجان شرقی مشارکت داشته و شهروندان را صرفاً به دلیل گرایش دینی و مذهبی خود و با استناد به اتهامات واهی و بی‌اساس، به زندان محکوم کرده است. به عنوان نمونه، رحیم حملبر در خرداد ماه ۱۳۹۸ شش شهروند بهائی ساکن تبریز را تنها به دلیل اعتقاد به آیین بهائیت، مجموعاً به ۳۶ ماه زندان محکوم کرد.
به گفته عباس جمالی (وکیل دادگستری)، اتهام این افراد برای صدور حکم زندان از سوی رحیم حملبر، «عضویت در تشکیلات غیر قانونی بهایی» بوده است. کامبیز میثاقی، فرزاد بهادری، مونیکا علیزاده، شبنم عیسی خانی، شهریار خداپناه و خیر الله بخشی شش شهروند بهائی بودند که توسط قاضی رحیم حملبر هر کدام به ۶ ماه زندان محکوم شدند. رحیم حملبر در مقام قاضی و رئیس شعبه ۱ دادگاه انقلاب تبریز، در نقض حقوق فعالان مدنی، اجتماعی، سیاسی و حقوق بشر نیز مشارکت مستقیم داشته است. برای مثال، او در فروردین ۱۳۹۱ ناصر دراز شمشیر (فعال مدنی) را به اتهام «جاسوسی به نفع سرویس اطلاعاتی آذربایجان و تبلیغ علیه نظام» به ۳ سال و ۶ ماه زندان محکوم کرد. حکم ۱ سال زندان افسانه توقیر (فعال دانشجویی) در خرداد ۱۳۹۱ نیز توسط رحیم حملبر صادر شد.
سوابق سرکوب و نقض حقوق بشر توسط رحیم حملبر
احکام سنگین علیه فعالان مدنی، حقوق بشر و امدادگران
در شهریور ۱۳۹۱، داوود خداکرمی (خبرنگار و فعال حقوق بشر) نیز به اتهام «تبلیغ علیه نظام به نفع گروه‌های مخالف نظام» توسط شعبه ۱ دادگاه انقلاب تبریز به ۴ ماه زندان محکوم شد. در حکم صادره توسط رحیم حملبر، از حضور در منزل یکی از محکومان دادگاه انقلاب، تهیه متن کمپین نجات دریاچه ارومیه و انتشار آن در فضای مجازی، به عنوان مصادیق جرم تبلیغ علیه نظام عنوان شده است. رحیم حملبر در بهمن ماه ۱۳۹۱، ۲۰ فعال اجتماعی را که به‌عنوان امدادگر داوطلب در کمپ سرند (در روستای زلزله‌زده سرند) حضور داشتند، مجموعاً به بیش از ۱۸ سال زندان محکوم کرد. این فعالان اجتماعی پس از وقوع زمین‌لرزه شدید در آذربایجان شرقی در مرداد ۱۳۹۱، با حضور در مناطق زلزله‌زده اقدام به امدادرسانی و ایجاد یک کمپ امدادی کرده بودند.
بر اساس حکم صادره از سوی رحیم حملبر، افراد زیر محکوم شدند: سیدحسین رونقی ملکی به ۲ سال حبس تعزیری، بهروز علوی به ۲ سال و ۳ ماه حبس تعزیری، حمیدرضا مسیبیان به ۲ سال و ۶ ماه حبس تعزیری، واحد خلوصی به ۲ سال حبس تعزیری، بهرام شجاعی به ۲ سال حبس تعزیری. همچنین فرید روحانی، سیدحسن رونقی ملکی، شایان وحدتی، مسعود وفابخش، هومن طاهری، سپهر صاحبان، دانیال حسنی، علی محمدی، مرتضی اسماعیل‌پور، محمد ارجمندی راد، محمداسماعیل سلمان‌پور، محمدامین صالحی، محسن صامعی، میلاد پناهی‌پور و امیر روناسی هر کدام به ۶ ماه حبس تعزیری محکوم گردیدند. اتهام این افراد برای صدور احکام زندان، «مشارکت در اجتماع و تبانی برای ارتکاب جرم علیه امنیت کشور» اعلام شده بود.
درهمین زمینه
جنایتکارانی که در جان باختن ابول کورکور نقش داشتند
محکومیت‌های سیاسی، کارگری و نقض حق اعتراض
رحیم حملبر در شهریور ماه ۱۳۹۷ نیز امیر چمنی (فعال مدنی و دانشجویی) را به اتهام «فعالیت تبلیغی علیه نظام به نفع گروه‌های مخالف نظام» به ۶ ماه زندان محکوم کرد. به گفته عباس جمالی (وکیل مدافع امیر چمنی)، مستند دادگاه برای صدور این رأی، یادداشت‌ها و مقالات انتقادی این فعال مدنی در رابطه با مسائل اقتصادی و فرهنگی کشور بوده است. رحیم حملبر همچنین در نقض جدی و گسترده حق اعتراض شهروندان به عنوان یکی از حقوق مسلم بشری، نقش مستقیم داشته است.
او در اردیبهشت ۱۴۰۰ محمود محمودی (از معترضان بازداشت‌شده در جریان اعتراضات سراسری آبان ۱۳۹۸ در ایران) را به اتهام «تبلیغ علیه نظام» به ۴ ماه زندان محکوم کرد. پیش از آن، در تیر ماه ۱۳۹۹ نیز شعبه ۱ دادگاه انقلاب تبریز به ریاست رحیم حملبر، سه شهروند بازداشت‌شده در جریان اعتراضات آبان ۱۳۹۸ به نام‌های بابک حسینی مقدم، شاهین برزگر و ایوب شیری را به ترتیب به اتهام «تبلیغ علیه نظام از طریق شرکت در تجمع غیر قانونی» به ۶ ماه، ۱ سال و ۲ سال زندان محکوم کرد. حمید منافی و حسن قنبری (شهروندان مشارکت‌کننده در تجمع کاملاً صلح‌آمیز و آرام در اعتراض به خشک شدن دریاچه ارومیه در شهریور ۱۳۹۰) نیز توسط رحیم حملبر محاکمه و محکوم شدند. این شهروندان به همین دلیل و به اتهام «اجتماع و تبانی برای ارتکاب جرم علیه امنیت کشور» هر کدام به ۲ سال زندان محکوم شدند. رحیم حملبر در محاکمه و محکوم کردن فعالان کارگری نیز نقش ایفا کرده است.
احکام قضایی علیه فعالان کارگری و دانشجویی و تحریم‌های بین‌المللی
رحیم حملبر در شهریور ۱۳۹۰ شاهرخ زمانی، محمد جراحی، نیما یعقوب پور و ساسان واهبی وش (فعالان کارگری) را محاکمه کرد. آنها به اتهام «تشکیل گروه مخالف نظام و فعالیت تبلیغی علیه نظام» به مجموعاً ۲۲ سال زندان محکوم شدند. بر اساس حکم صادره، شاهرخ زمانی به ۱۱ سال زندان، محمد جراحی به ۵ سال زندان، نیما یعقوب پور به ۶ سال زندان و ساسان واهبی وش به ۹۱ روز زندان محکوم شدند. در ۱۵ تیر ۱۳۹۱، امیر چمنی از سوی شعبه ۱ دادگاه انقلاب تبریز به ریاست قاضی رحیم حملبر، برای اتهام «توهین به خامنه‌ای و خمینی»، به تحمل ۶ ماه حبس تعزیری و برای اتهام «فعالیت تبلیغی علیه نظام»، به تحمل ۳ ماه و ۱ روز حبس تعزیری محکوم شد.
در ۹ آذر ۱۴۰۱، پویا پورهمتی (شهروند اهل تبریز) توسط شعبه ۱ دادگاه انقلاب این شهر به ۳ سال حبس تعزیری و ۲ سال ممنوعیت خروج از کشور محکوم شد. بر اساس این حکم که توسط شعبه ۱ دادگاه انقلاب شهرستان تبریز به ریاست قاضی رحیم حملبر صادر شد، آقای پورهمتی از بابت اتهام «اجتماع و تبانی برای ارتکاب جرم بر ضد امنیت داخلی یا خارجی» به ۳ سال حبس تعزیری و ۲ سال ممنوعیت خروج از کشور محکوم شده است. در ۲۰ دی ۱۴۰۱، دادگاه تجدیدنظر استان آذربایجان شرقی محکومیت فرزاد تقوی بیات (شهروند بازداشتی ساکن تبریز) را عیناً تأیید کرد. او پیشتر توسط شعبه ۱ دادگاه انقلاب تبریز به ریاست رحیم حملبر محاکمه و به حبس و محرومیت‌های اجتماعی محکوم شده بود. رحیم حملبر به دلیل همین نقش، از اسفند ۱۳۹۱ در لیست تحریم‌های حقوق بشری اتحادیه اروپا قرار دارد. همچنین در مهر ماه ۱۴۰۲، رحیم حملبر در کنار بیش از صد فرد و نهاد نظام، به دلیل نقض حقوق بشر از سوی بریتانیا تحریم شد.
سوابق سرکوب و قربانیان جنایات رحیم حملبر
رحیم حملبر با سابقه‌ای طولانی در مقام قاضی دادگاه انقلاب تبریز، مسئولیت مستقیم در صدور احکام قضایی علیه فعالان مدنی، اتنیکی، مذهبی و کارگری داشته است.
سوابق سرکوب و نقض حقوق بشر رحیم حملبر عبارت است از:
دستکم از ۱۳۹۰ تا کنون: رئیس و قاضی شعبه ۱ دادگاه انقلاب اسلامی تبریز
برخی از قربانیان فردی و گروهی جنایات، سرکوب و نقض حقوق بشر رحیم حملبر عبارتند از:
محمد محمودی
کامبیز میثاقی
فرزاد بهادری
مونیکا علیزاده
شبنم عیسی خانی
شهریار خداپناه
خیرالله بخشی
رضا زارعی
محمد رهنمای خطیبی
امیر چمنی
فرزاد تقوی بیات
ناصر کاظم پور
بهرام آخونی نژاد
پویا پورهمتی
شاهرخ زمانی
قربانیان گروهی: جامعه بهائیان تبریز، فعالان اتنیکی و قومی.
منابع:
هرانا
دادگستر
ما را در تلگرام سرکوبگران دنبال کنید
