سیدمحمود ساداتی، رئیس شعبه ۱ دادگاه انقلاب شیراز، در نقض وسیع حقوق شهروندان ایرانی نقش مستقیم داشته است.
این شامل حق آزادی، حق اعتراض و حقوق اقلیت‌های مذهبی می‌شود. سیدمحمود ساداتی، که با عنوان دکتر ساداتی نیز شناخته می‌شود، در محاکمه و صدور احکام سنگین زندان برای بهائیان استان فارس سابقه طولانی دارد. این مقام قضایی در نقض حقوق فعالان مدنی و اجتماعی نیز مشارکت مستقیم داشته است.
به عنوان نمونه، سیدمحمود ساداتی در فروردین ۱۳۹۹، محمد داوری، فعال مدنی، را به اتهاماتی همچون «عضویت در یکی از گروه‌های مخالف نظام و فعالیت تبلیغی علیه نظام» به ۸ سال و ۶ ماه زندان محکوم کرد. این محکومیت نشان‌دهنده رویکرد سخت‌گیرانه ساداتی در قبال آزادی بیان و فعالیت‌های مدنی است.
همچنین، در فروردین ۱۳۹۷، ساداتی، میلاد حیدری هندیجانی را به دلیل «توهین به خامنه‌ای و تبلیغ علیه نظام در فضای مجازی» به ۳ سال زندان محکوم کرد. این پرونده نیز بر محدودیت‌های اعمال شده توسط ساداتی بر فضای مجازی و آزادی بیان تأکید دارد.
پیش از این، در مرداد ۱۳۹۶، دانیال استخر، وکیل دادگستری، به اتهام توهین به خامنه‌ای، توسط ساداتی به ۲ سال زندان و محرومیت از وکالت محکوم شد. این حکم نشان‌دهنده برخورد قاطع با وکلایی است که در فضای مجازی اظهارنظر می‌کنند.
در آذر ۱۳۹۵، ساداتی، ۷۴ نفر از بازداشت‌شدگان روز کوروش را به دلیل تجمع در پاسارگاد، به ۱ تا ۸ سال زندان محکوم کرد. این رویداد، که به «روز کوروش» معروف است، هر ساله با حضور گسترده مردم همراه است و نشان‌دهنده محدودیت‌های شدید بر تجمعات عمومی است که توسط سیدمحمود ساداتی اعمال می‌شود.
نقض حقوق بشر اقلیت‌های دینی و مذهبی
کاوه طاهری، وبلاگ‌نویس شیرازی، نیز در خرداد ۱۳۹۲ توسط ساداتی به ۳ سال زندان محکوم شد. اتهامات او «تبلیغ علیه نظام به نفع گروه‌های مخالف و توهین به خامنه‌ای» بود. این پرونده نیز نمونه‌ای از برخورد با فعالان سایبری است که سیدمحمود ساداتی مسئولیت آن را بر عهده داشت.
ساداتی همچنین در محاکمه اقلیت‌های مذهبی در فارس سابقه زیادی دارد. او بارها شهروندان را تنها به دلیل گرایش دینی خود، با استناد به اتهامات بی‌اساس، به زندان محکوم کرده است.
این عملکرد ساداتی، نقض آشکار آزادی عقیده و دین است. مثلاً در خرداد ۱۳۹۹، ساداتی، فرزان معصومی و فرهام ثابت، دو شهروند بهائی، را به اتهام «فعالیت تبلیغی علیه نظام و عضویت در گروه‌های مخالف نظام»، مجموعاً به ۱۲ سال زندان محکوم کرد. این احکام سنگین، نشان‌دهنده سیاست‌های سخت‌گیرانه علیه جامعه بهائیان است که توسط ساداتی دنبال می‌شود.
پیش از آن نیز، شهریار عطریان، نوید بازماندگان، بهاره قادری، نورا پورمرادیان، سهیلا حقیقت، شهناز ثابت، سودابه حقیقت، و الهه سمیع زاده، بهائیان دیگر شیراز، توسط ساداتی هر کدام به ۶ سال زندان محکوم شدند. این لیست طولانی از محکومیت‌ها، تأییدی بر نقش کلیدی ساداتی در محدود کردن حقوق بهائیان است.
نیلوفر حکیمی و احسان‌الله محبوب نیز توسط این قاضی، به ترتیب به ۸ و ۱ سال زندان محکوم شدند که باز هم به پرونده‌های مشابه اشاره دارد. باهیه یلدائی، دیگر شهروند بهائی، نیز توسط ساداتی به ۶ سال زندان محکوم شد. اتهام او «توهین به مقدسات از طریق فعالیت در فضای مجازی و تبلیغ علیه نظام» بود. این موارد، الگوی رفتاری سیدمحمود ساداتی را در قبال اقلیت‌های مذهبی روشن می‌سازد.
ادامه نقض حقوق شهروندان بهایی
در بهمن ۱۳۹۷ نیز سیدمحمود ساداتی، سه شهروند بهائی دیگر، محبوب حبیبی، پژمان شهریاری، و کوروش روحانی را به اتهام «فعالیت تبلیغی علیه نظام»، مجموعاً به ۳ سال زندان محکوم کرد. این احکام نیز نمونه دیگری از برخوردهای حقوقی با اقلیت‌های مذهبی است که از سوی ساداتی صورت گرفته است.
در خرداد همان سال، روحیه نریمان و همسرش فرزاد دل‌آرام، به ترتیب به ۵ و ۱ سال زندان محکوم شدند. ساداتی با درخواست این زوج بهائی برای عدم اجرای همزمان حکم زندان، مخالفت کرده بود. این درخواست به خاطر تنها نماندن فرزندشان مطرح شده بود، اما با مخالفت سیدمحمود ساداتی مواجه شد که نشان‌دهنده عدم انعطاف‌پذیری او در برابر شرایط انسانی است.
ساداتی علاوه بر برخورد با بهائیان، در محاکمه پیروان دیگر مذاهب نیز سابقه دارد. در بهمن ۱۳۹۸، او اسماعیل مغربی‌نژاد، نوکیش مسیحی ۶۴ ساله، را به اتهام «توهین به مقدسات» به ۳ سال زندان محکوم کرد. این شهروند مسیحی بارها به دلیل باورهای دینی خود تحت فشار امنیتی قرار گرفته بود و حکم صادر شده توسط ساداتی به این فشارها افزود.
ساداتی در نقض جدی و گسترده حق اعتراض شهروندان نیز نقش مستقیم دارد. او از جمله قضاتی است که برادران افکاری را به اعدام و زندان‌های طولانی‌مدت محکوم کرده است.
سیدمحمود ساداتی، در مقام رئیس شعبه ۱ دادگاه انقلاب شیراز، نوید افکاری را به اتهام محاربه به اعدام محکوم کرد. این حکم جنجالی، واکنش‌های بین‌المللی گسترده‌ای را در پی داشت.
وحید افکاری به اتهام معاونت در محاربه به ۲۵ سال زندان محکوم شد. حبیب افکاری نیز به اتهامات «فعالیت تبلیغی علیه نظام، عضویت در گروه معاند نظام و توهین به خامنه‌ای» به ۸ سال زندان محکوم گردید.
در همین زمینه
افشای چهره ایمان افشاری قاضی صادر کننده حکم اعدام چهار زندانی کرد
اخذ اعترافات اجباری از زندانیان
شواهد نشان می‌دهد دستگاه قضایی ملایان، به جز اعترافات اجباری نوید افکاری، هیچ مدرکی دال بر مجرمیت برادران افکاری ندارد. این موضوع، ابهامات جدی در مورد روند قضایی پرونده‌های تحت نظر ساداتی ایجاد می‌کند. با این وجود، در قرار نهایی دادسرای شیراز، حبیب افکاری به همراه دو برادرش متهم به تشکیل «دسته‌ای معاند نظام» و «اقدامات ضد امنیتی» شده بود. این اتهامات، مبنای احکام سنگین صادر شده توسط ساداتی قرار گرفت.
شواهد روشنی از شکنجه برادران افکاری برای اخذ اعترافات اجباری نیز موجود است. بهیه نامجو، مادر برادران افکاری، در شهریور ۱۳۹۹ ویدئویی منتشر کرد که در آن از شکنجه فرزندانش سخن می‌گوید. او اعلام کرد که شکنجه‌های وارده به حبیب منجر به شکستن دست و پای او شده است، اما این موضوع مانع از صدور احکام توسط ساداتی نشد.
ساداتی همچنین در خرداد ۱۳۹۹، سیاوش نوروزی، از بازداشت‌شدگان اعتراضات دی ۱۳۹۸، را به اتهام «اجتماع و تبانی به قصد برهم زدن امنیت داخلی کشور و توهین به خامنه‌ای» به ۷ سال زندان محکوم کرد. اعتراضات دی ۱۳۹۸ در واکنش به سرنگونی هواپیمای اوکراینی و انکار ۳ روزه آن توسط مقامات انجام شد. حکم صادر شده توسط سیدمحمود ساداتی، نشان‌دهنده برخورد سخت با معترضان به سیاست‌های حکومتی است.
سوابق نقض حقوق بشر سیدمحمود ساداتی عبارتند از:
دادیاری دادسرای انقلاب اسلامی؛
دادیاری دادسرای عمومی و انقلاب پاسداران فارس؛
معاونت دادستان نظامی و دادستان نظامی استان‌های فارس، بوشهر، و کهگیلویه و بویراحمد؛
رئیس دادگاه‌های نظامی ۱ استان‌های فارس، کهگیلویه و بویراحمد، و خوزستان؛ تا سال ۱۳۸۶
رئیس سازمان قضایی نیروهای مسلح استان‌های فارس، بوشهر، و کهگیلویه و بویراحمد؛
رئیس شعبه ۱ دادگاه انقلاب شیراز
از مرداد ۱۳۹۱ رئیس دادگاه انقلاب شیراز.
برخی از قربانیان نقض حقوق ساداتی عبارتند از:
محبوب حبیبی
پژمان شهریاری
کوروش روحانی
اسماعیل مغربی نژاد
سیاوش نوروزی
حبیب افکاری سنگری
نوید افکاری سنگری
سودابه حقیقت
وحید افکاری سنگری
محمد داوری
میلاد حیدری هندیجانی
دانیال استخر
کاوه طاهری
شهریار عطریان
نوید بازماندگان
بهاره قادری
نورا پورمرادیان
سهیلا حقیقت
شهناز ثابت
الهه سمیع زاده
باهیه یلدائی
محبوب حبیبی
پژمان شهریاری
کوروش روحانی
اسماعیل مغربی نژاد
سیاوش نوروزی
محمد داوری
میلاد حیدری هندیجانی
دانیال استخر
کاوه طاهری
شهریار عطریان
نوید بازماندگان
تحریم‌های بین‌المللی علیه ساداتی
سیدمحمود ساداتی، رئیس شعبه ۱ دادگاه انقلاب شیراز، به دلیل نقش خود در نقض گسترده حقوق بشر، هدف تحریم‌های بین‌المللی قرار گرفته است.
در ۳ مهر ۱۳۹۹ (۲۴ سپتامبر ۲۰۲۰)، ایالات متحده آمریکا، ساداتی را به دلیل نقش او در نقض شدید حقوق بشر، تحریم کرد. این تحریم‌ها به خاطر مسئولیت او در مقام قاضی شعبه ۱ دادگاه انقلاب شیراز اعمال شد.
علاوه بر آمریکا، کانادا نیز ساداتی را تحریم کرده است. کانادا در خرداد ۱۴۰۲ (ژوئن ۲۰۲۳)، او را به همراه ۶ قاضی دیگر ملایان، به دلیل «نقض فاحش و سیستماتیک حقوق بشر در سیستم قضایی کیفری ایران» تحریم کرد.
اتحادیه اروپا نیز در ۲۵ فروردین ۱۴۰۴ وی را به دلیل نقش در «صدور احکام اعدام، اعتراف‌گیری اجباری و نقض حقوق دادرسی عادلانه» تحریم کرده است.
منابع:
دادگستر ساداتی
رادیوفردا ۳ مهر ۱۳۹۹
رادیوفردا ۲۹ خرداد ۱۴۰۲
رادیور فردا ۲۵ فروردین ۱۴۰۴
ما را در تلگرام سرکوبگران دنبال کنید
