سیدوحید حقانیان معاون اجرایی و امور ویژه دفتر خامنهای نقش مستقیم در سرکوب شهروندان ایرانی داشته است.
سیدوحید حقانیان، از افراد قدرتمند و بانفوذ دفتر خامنهای، سهم قابل توجهی در فعالیتهای ضد حقوق بشری این نهاد دارد. وی در مقام معاون اجرایی و امور ویژه دفتر خامنهای، در انتقال سیاستها و دستورات خامنهای به نهادهای دولتی، نظامی و امنیتی نقش کلیدی ایفا میکند. گزارشها نشان میدهد سیدوحید حقانیان در سرکوب اعتراضات گوناگون در ایران، از جمله اعتراضات سال ۱۳۸۸ به نتایج دهمین دوره انتخابات ریاست جمهوری، اعتراضات سراسری دی ۱۳۹۶ و اعتراضات سراسری آبان ۱۳۹۸، مشارکت مستقیم داشته است.
قدرت و نفوذ سیدوحید حقانیان در بیت و دفتر خامنهای انکارناپذیر است و شواهد بسیاری نقش او را تایید میکنند. به عنوان مثال، ابوالفضل فاتح، مشاور میرحسین موسوی در انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۸۸، در خاطرات خرداد ۸۸ خود به نقش وحید حقانیان اشاره کرده است. فاتح میگوید: «حدود ۱۱ شب مهندس موسوی نامهای سری به خامنهای نوشت، این نامه را به صورت دستی به بیت خامنهای بردم و آن را تحویل آقای وحید دادم. چند دقیقهای هم با هم صحبت کردیم از فحوای صحبتهای ایشان دریافتم که باید انتخابات را تمام شده تلقی کنم. او میگفت برای چگونگی اعلام شمارش آرا به وزارت کشور تذکر داده است، اما ترکیب نهایی آرا را یک مرحلهای به نفع آقای احمدینژاد میدانست.»
گزارشهای منتشر شده درباره سیدوحید حقانیان نشان میدهد که او در مقام معاون اجرایی و امور ویژه دفتر خامنهای، در انتقال دستورات خامنهای برای سرکوب اعتراضات مردمی علیه نظام، نقشی مهم ایفا میکند. در همین راستا، محمدحسین ترکمان، عضو سابق سپاه حفاظت ولی امر، مشارکت مستقیم سیدوحید حقانیان را در سازماندهی سپاه ثارالله و محمدرسولالله تهران برای سرکوب اعتراضات سال ۱۳۸۸ تایید کرده است. به گفته این عضو سابق سپاه، «بعد از تشکیل سپاه ثارالله توسط محمد جعفری، فرمانده سپاه، وحید حقانیان همچنان یکی از فرماندهان کلیدی این سپاه بود.
بیشتر بخوانید
سعیدرضا عاملی رنانی از تئوریزهکنندگان سرکوب در اعتراضات آبان ۱۳۹۸
همانطور که میدانید سپاه ثارالله و سپاه محمد رسولالله در سال ۸۸ توسط مجتبی خامنهای و وحید حقانیان سازماندهی میشدند.» آمار دقیقی از کشتهشدگان اعتراضات سال ۸۸ در دست نیست، اما بر اساس گزارش منابع مختلف، دستکم ۱۱۲ نفر در این اعتراضات کشته شدند که بیشترین آنها در تهران بود.
وحید حقانیان در برابر سرکوب خشونتبار اعتراضات سراسری دی ۱۳۹۶ و آبان ۱۳۹۸ نیز مسئول است. در همین زمینه، خبرگزاری رویترز در دی ۱۳۹۸ گزارشی به نقل از منابع نزدیک به خامنهای منتشر کرد که صراحتاً به دستور مستقیم خامنهای در برخورد با معترضان اشاره داشت. به نوشته رویترز، خامنهای چند روز پس از آغاز اعتراضات آبان ۱۳۹۸، مشاوران ارشد امنیتی و نظامی خود را فراخواند و به آنها گفت: «جمهوری اسلامی در خطر است. به هر شکلی شده به اعتراضها پایان بدهید. دستور من این است.»
در این میان، وحید حقانیان نیز در مقام معاون اجرایی و امور ویژه خامنهای، در این سرکوب خشونتبار نقش ایفا کرده است. سازمان مجاهدین خلق ایران و سپس خبرگزاری رویترز، تعداد کشتهشدگان اعتراضات آبان ماه را دستکم ۱۵۰۰ نفر گزارش کردهاند.
وحید حقانیان در نقض فاحش حق آزادی افراد نیز مشارکت مستقیم داشته و مسئول آن است. شواهد نشان میدهد حصر خانگی مهدی کروبی، از نامزدهای انتخابات ریاست جمهوری ۱۳۸۸ و رهبران جنبش سبز، و همسرش فاطمه کروبی در ۲ اسفند ۱۳۸۹، با مشارکت مستقیم وحید حقانیان صورت گرفته است. به گفته مجتبی واحدی، از مشاوران نزدیک مهدی کروبی، «وحید، معاون اجرایی بیت خامنهای، بر بازداشت مهدی کروبی و فاطمه کروبی شخصا نظارت داشته و در محل حاضر بوده است.»
وبسایت سحام نیوز، نزدیک به مهدی کروبی، نیز در اسفند ۱۳۸۹ گزارش کرده بود: «در شب آدمربایی، آقای وحید از مسئولین رده بالای دفتر خامنهای و معاون اجرایی ایشان، به همراه چندین نفر دیگر با حضور در منزل آقای کروبی، شخصا فرماندهی اصلی این کار را به عهده داشته و آقای کروبی و خانم فاطمه کروبی را از منزل بیرون نموده و به مکان نامعلومی منتقل کردند.» مهدی کروبی و همسرش فاطمه کروبی از زمان بازداشت در اسفند ۱۳۸۹ تا اردیبهشت ۱۴۰۰ در حصر خانگی به سر میبردند.
وحید حقانیان به عنوان یکی از فرماندهان گشت ثارالله سپاه پاسداران در دهه ۶۰ در ایران، در برابر آزار و اذیت زنان و نقض فاحش حقوق آنان، بهویژه حق آزادی پوشش، مسئول است. مسئولیت مبارزه با آنچه «منکرات اجتماعی» خوانده میشد، مانند بیحجابی و بدحجابی زنان در دهه ۶۰، بر عهده گشتهای ثارالله سپاه بود. این گشتها همچنین در سرکوب تجمعات گروههای سیاسی و حقوق اجتماعی شهروندان نیز مشارکت داشتهاند. محمدعلی رحمانی، که در دهه ۶۰ سابقه فرماندهی بسیج را بر عهده داشته، در بهمن ۱۳۹۷ درباره عملکرد گشتهای ثارالله سپاه در دهه ۶۰ گفته است: «فرماندهی سپاه در اول انقلاب گشتهایی به نام «ثارالله» داشت که اعضایش از عناصر پایگاههای مقاومت بسیج انتخاب میشدند که برای مقابله با ضد انقلاب و احیاناً جنگ شهری آموزش دیده بودند.
گشت ثارالله، یک گشت مستقل از بسیج بود اما از اطلاعات پایگاههای بسیج هم برای گشتزنی استفاده میکرد. بسیجیها از محله خودشان و احیاناً تحرکاتی که از سوی نیروهای ضدانقلاب در آنجا انجام میشد، اطلاعاتی به دست میآورد و با توجه به اینکه فرمانده پایگاه مقاومت هم معمولاً یک سپاهی بود یا یک بسیجی ویژه بود، این اطلاعات در اختیار گشتهای ثارالله هم قرار میگرفت.»
سوابق سرکوب و نقض حقوق بشر سیدوحید حقانیان عبارت است از:
۱۳۶۳: عضویت در سپاه پاسداران
۱۳۶۴ – ۱۳۶۶: فرمانده گشت ثارالله سپاه پاسداران
۱۳۶۷ – ۱۳۷۱: عضو سپاه قدس
۱۳۷۱ – ۱۳۷۹: ورود به دفتر خامنهای
۱۳۸۰ – تاکنون: معاون اجرایی و امور ویژه دفتر خامنهای
سیدوحید حقانیان به دلیل همین نقش از ۱۳ آبان ۱۳۹۸ در فهرست تحریمهای آمریکا قرار دارد. بر اساس بیانیه وزارت خزانهداری آمریکا، دلیل تحریم وحید حقانیان مشارکت او در فعالیتهای ناقض حقوق بشر، بهویژه سرکوب و کشتار مردم، بوده است.
