سرلشکر پاسدار محمدحسین افشردی، معروف به محمد باقری، از سال ۱۳۹۵ تا ۱۴۰۴ ریاست ستاد کل نیروهای مسلح حکومت ایران را بر عهده داشت. او در سلسله‌مراتب نظامی حکومت ایران، بالاترین فرمانده نظامی، پس از خامنه‌ای محسوب می‌شد. باقری پس از انقلاب ۱۳۵۷، در تسخیر سفارت آمریکا در ایران مشارکت داشت. وی از سال ۱۳۵۹ به عضویت سپاه پاسداران درآمد.
به گفته خودش، محمد باقری در تمامی عملیات‌های جنگ هشت‌ساله ایران و عراق، به جز عملیات ثامن‌الائمه، حضور داشته است. با وجود این‌که او پیش از رسیدن به فرماندهی ستاد کل نیروهای مسلح، کمتر در رسانه‌ها ظاهر می‌شد، اما در پشت پرده نقش‌های مهمی ایفا می‌کرد.
محمد باقری در هشتم تیرماه ۱۳۹۵، با حکم خامنه‌ای، جانشین «حسن فیروزآبادی» در ستاد کل نیروهای مسلح شد. او پیش از آن، معاونت ارکان و امور مشترک ستادکل و معاونت اطلاعات و عملیات این ستاد را در کارنامه خود داشت..
سوابق نظامی و اطلاعاتی محمد باقری
پاسدار باقری از سال ۱۳۸۱ تا ۱۳۹۳ معاونت اطلاعات و عملیات ستاد کل نیروهای مسلح را بر عهده داشت. وی با حفظ سمت، از سال ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۵ به عنوان معاون هماهنگ‌کننده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا فعالیت می‌کرد. همچنین، باقری از سال ۱۳۹۳ تا ۱۳۹۵ معاون ارکان و امور مشترک ستاد کل بود. نقش ویژه در سرکوب در حکومت ملایان، باعث توجه خاص خامنه‌ای به او شد. به همین دلیل، پاسد ار باقری پیش از رسیدن به فرماندهی کل سپاه، فرماندهی کل ارتش یا ریاست ستاد کل نیروهای مسلح، به درجه سرلشکری ارتقا یافت.
بیشتر بخوانید
نگاهی به پرونده حسین سلامی و جنایاتش؟
نقش محمد باقری در سرکوب‌های داخلی
پاسدار باقری در بررسی و تصویب طرح‌های مهم سرکوب نقش ویژه‌ای داشت. به عنوان نمونه، حمله به عمق ۱۰ کیلومتری، در سال ۱۳۷۵ در خاک عراق بود. این عملیات با هدف کشتار و سرکوب حزب کومله و حزب دموکرات کردستان و نیز تحرکاتی که در غرب ایران انجام می‌دادند، صورت گرفت. از دیگر سوابق سرکوب باقری می‌توان به اقدامات وی در اعتراضات دانشجویان در سال ۱۳۷۸ اشاره کرد.
چند روز پس از ناآرامی‌های کوی دانشگاه تهران، روزنامه کیهان نامه‌ای محرمانه را منتشر کرد. این نامه از سوی جمعی از فرماندهان سپاه به محمد خاتمی نوشته شده بود. فرماندهان امضاءکننده نامه در پایان به خاتمی نوشته بودند که: «اعلام می‌داریم کاسه صبرمان به پایان رسیده و تحمل بیش از آن را در صورت عدم رسیدگی، بر خود جایز نمی‌دانیم.» پاسدار باقری از امضاکنندگان نامه تهدیدآمیز مذکور بود. نامه مزبور توسط ۲۴ نفر از فرماندهان بلندپایه سپاه، پس از حوادث کوی دانشگاه تهران به خاتمی ارسال شد.
باقری از ۸ تیر ۱۳۹۵ با حکم خامنه‌ای، در جایگاه ریاست ستاد کل نیروهای مسلح، جایگزین فیروزآبادی شد. پیش از آن وی در منصب معاون اطلاعات و عملیات و معاون ارکان و امور مشترک ستاد کل نیروهای مسلح فعالیت داشت. محمد باقری در مقام رئیس ستاد کل نیروهای مسلح و عضو شورای امنیت ملی، در صدور دستور استفاده از سلاح‌های مرگبار علیه معترضان مسئولیت مستقیم دارد. این مسئولیت شامل اعتراضات دی ۱۳۹۶، اعتراضات آبان ۱۳۹۸ و اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ می‌شود.
محمد باقری از چهره‌های اصلی در طراحی و یکپارچه‌سازی ساختار نظامی حکومت ایران بود. او از دهه ۱۳۹۰ در این زمینه فعال بود. باقری از تصمیم‌گیران و مدافعان اصلی برخورد نظامی با اعتراضات داخلی ایران بود. که او در تصمیم‌گیری‌های امنیتی کلان مانند سرکوب اعتراضات آبان ۱۳۹۸ و ۱۴۰۱ مشارکت مستقیم داشته است.
اعتراف محمد باقری به ناکارآمدی رویکردهای سرکوبگرانه
۵ خرداد ۱۴۰۴، باقری، در سخنرانی خود، به ناکارآمدی روش‌های سرکوب حکومت ایران اذعان کرد. او گفت: «جامعه بسیار پیچیده و در حال تحول ما نیاز به کار علمی دارد. اگر فرماندهی انتظامی بخواهد با رویکرد سخت و باتوم برخورد کند، راه به جایی نمی‌برد.» محمد باقری پیشنهاد داد که نیروهای نظامی با همکاری دانشگاه‌ها آموزش ببینند تا «نسل جدید» را بهتر سرکوب کنند. این سخنان، هرچند با هدف بهبود سرکوب مطرح شد، اما تلویحاً به شکست روش‌های گذشته اعتراف داشت و نشان‌دهنده تغییر دیدگاه محمد باقری بود.
سوابق سرکوب و نقض حقوق بشر محمد باقری
در پرونده سرکوب و نقض حقوق بشر، مناصب زیر برای محمد باقری دیده می‌شود:
مسئول اطلاعات و عملیات نیروی زمینی سپاه پاسداران.
مسئول اطلاعات قرارگاه کربلا و قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا.
معاون هماهنگ‌کننده قرارگاه مرکزی خاتم‌الانبیا (سراسری).
رئیس اداره اطلاعات ستاد کل نیروهای مسلح.
معاون ارکان و امور مشترک ستاد کل نیروهای مسلح (سراسری).
عضو هیئت علمی دانشگاه عالی دفاع ملی.
افزون بر این، رسانه‌های حکومت ایران، محمد باقری را «از جمله طراحان اصلی مفهوم «دفاع پیش‌دستانه» در سیاست نظامی ایران می‌دانند».
این امر به معنای نقش وی در عملیات تروریستی در خارج از کشور است. همچنین حمایت از گروه‌های نیابتی ملایان، از جمله حضور نیروهای مسلح حکومت ایران در سوریه تا عراق، لبنان، فلسطین، یمن و… نیز از نتایج این رویکرد است..
تحریم‌های بین‌المللی علیه محمد باقری
۱۳ آبان ۱۳۹۸، محمد باقری، در فهرست تحریم‌های وزارت خزانه‌داری آمریکا قرار گرفت. بنا بر اعلام دولت آمریکا، وی و ۸ نفر تحریمی دیگر در حملات تروریستی لبنان و آرژانتین دست داشتند. بر اساس بیانیه وزارت خزانه‌داری ایالات متحده آمریکا، محمد باقری توسط خامنه‌ای به عنوان رئیس ستاد کل نیروهای مسلح حکومت ایران منصوب شده است. این ستاد عالی‌ترین نهاد نظامی در ایران است.
در روز دوشنبه ۱۱ مهر ۱۴۰۱ نیز دولت کانادا، محمد باقری را به دلیل نقض حقوق بشر در ایران و «بی‌توجهی آشکار به جان انسان‌ها» تحریم کرد.
پنج‌شنبه ۲۸ مهر ۱۴۰۱ نیز اتحادیه اروپا نیز محمد باقری را به همراه دو مقام ارشد سپاه پاسداران و برخی صنایع حکومت ایران تحریم کرد. این تحریم‌ها به دلیل ارسال پهپاد به روسیه برای استفاده در جنگ اوکراین اعمال شد.
در آبان ۱۴۰۱، دولت سوئیس محمد باقری را همراه با یک شرکت و دو مقام دیگر، به خاطر حمایت ایران از جنگ روسیه و اوکراین تحریم کرد. این تحریم‌ها، ابعاد بین‌المللی مسئولیت‌های محمد باقری را بیش از پیش نمایان می‌سازد.
محمدحسین افشردی، معروف به محمد باقری، رئیس وقت ستاد کل نیروهای مسلح ایران، در روز جمعه ۲۳ خرداد ۱۴۰۴ در حمله هوایی اسرائیل به منزل مسکونی‌اش کشته شد.
