روستای آهنگرکلای بزرگ، در حاشیه شهرستان بابل، شاید در نگاه اول یک نقطه آرام در استان مازندران به نظر برسد، اما پایگاه بسیج موسوم به شهید آقاجان نتاج که در دل این روستا مستقر است، نهتنها محل آموزش و سازماندهی نیروهای بسیج محلی است، بلکه در اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ به یکی از کانونهای مهم سرکوب و تعقیب معترضان بدل شد.
این پایگاه، زیرمجموعه مستقیم سپاه پاسداران و در تعامل با اداره اطلاعات بابل عمل میکند و سه چهره شاخص آن، بهعنوان طراحان و مجریان اقدامات خشونتآمیز علیه مردم شناخته میشوند.
۱. رضا حسنزاده آهنگر
رضا حسنزاده، کارمند بازنشسته بیمه و مشاور فرمانده پایگاه بسیج شهید آقاجان نتاج، سالهاست که با نیروهای امنیتی همکاری دارد. این فرد متهم است که در جریان اعتراضات ۱۴۰۱، او با ظاهری آرام و روابط اجتماعی گسترده، بین جوانان و دانشجویان نفوذ میکرد تا آنها را شناسایی و به نیروهای امنیتی معرفی کند.
یکی از موارد مستند فعالیت او، حضور در مقابل دانشگاه صنعتی نوشیروانی بابل و شلیک مستقیم به سوی معترضان است. حسنزاده هماکنون مالک دفتر بیمه پاسارگاد در آهنگرکلا است که بنا بر گزارشهای محلی، نهتنها محل فعالیت اقتصادی او بلکه مرکز تبادل اطلاعات با نیروهای بسیج و سپاه محسوب میشود.
۲. عبدالحسین قربانپور آهنگر
قربانپور، فرمانده پایگاه بسیج شهید آقاجان نتاج و پاسدار بازنشسته سپاه، سابقه طولانی در سرکوب اعتراضات شهری و دانشجویی دارد. او که پیشتر کارمند مخابرات مازندران بوده، از شبکه ارتباطی گسترده خود برای کنترل و پایش فعالیتهای مخالفان استفاده میکند.
در اعتراضات ۱۴۰۱، قربانپور متهم است که بهطور مستقیم در شلیک به سمت دانشجویان نقش داشت و با همکاری اداره اطلاعات بابل، مسئولیت اخراج دانشجویان معترض و پروندهسازی امنیتی علیه آنان را بر عهده گرفت. گزارشهای محلی حاکی است که او در چندین مورد، اطلاعات جمعآوریشده را برای صدور احکام سنگین، از جمله اعدام برخی جوانان، به نهادهای قضایی و امنیتی منتقل کرده است.
بیشتر بخوانید
عباس محمدی از سرکوبگران الیگودرز را بشناسید
۳. محمدجواد حقپرست آهنگر
محمدجواد حقپرست، عضو فعال گشت رضویون، تحت فرماندهی قربانپور فعالیت میکند. او متهم است که در روزهای پرتنش پاییز ۱۴۰۱ با شلیک سلاح و استفاده از گاز اشکآور علیه معترضان دیده شده است. وظیفه اصلی او در این دوره، شناسایی فعالان سیاسی و اجتماعی روستا و تحویل گزارش آنها به فرماندهی بسیج بود.
شبها همراه تیمهای گشت، در کوچهها و معابر روستا پرسه میزد تا هرگونه تجمع یا تحرک اعتراضی را پیش از شکلگیری، شناسایی و سرکوب کند.
ساختار سرکوب؛ از پایگاههای روستایی تا شبکه کشوری
اقدامات این سه نفر، نمونهای کوچک از یک ساختار سرکوب گسترده در ایران است که از روستاهای دورافتاده تا کلانشهرها امتداد دارد. پایگاههای بسیج روستایی مانند «شهید آقاجان نتاج» نهتنها پایگاه نظامی، بلکه مرکز هماهنگی اطلاعاتی و امنیتی هستند که مستقیماً به سپاه پاسداران متصلاند.
گشتهای رضویون، که از نیروهای محلی آموزشدیده تشکیل شدهاند، با تکیه بر شناخت جغرافیایی و روابط اجتماعی، کار شناسایی و تعقیب معترضان را بسیار کارآمدتر از نیروهای غیربومی انجام میدهند. این مدل سرکوب، ترکیبی از حضور نظامی، کنترل اجتماعی و جنگ روانی علیه مردم است.
پیامدهای سرکوب در آهنگرکلا
مردم آهنگرکلای بزرگ، بهویژه دانشجویان و جوانان معترض، از سال ۱۴۰۱ تاکنون تحت فشار شدید امنیتی قرار داشتهاند. بازداشتهای شبانه، تهدید خانوادهها، احضار به اداره اطلاعات و پروندهسازیهای قضایی، بخشی از زندگی روزمره این منطقه شده است. بسیاری از خانوادهها برای حفظ امنیت فرزندانشان، فعالیت اجتماعی و حتی حضور آنها در دانشگاه را محدود کردهاند.
در حالی که اعتراضات ۱۴۰۱ در بسیاری از شهرها با شدت سرکوب شد، در نقاطی مانند آهنگرکلا این سرکوب نهتنها پایان نیافت، بلکه با یک حضور دائمی و نهادینهشده ادامه پیدا کرد.
افشای چهرهها و نقشآفرینان سرکوب در مناطق کوچک، اهمیت ویژهای دارد. این افراد با استفاده از موقعیت اجتماعی و روابط محلی، نقش چشم و گوش حکومت در بین مردم را ایفا میکنند و حلقه اتصال بین نیروهای امنیتی و جامعه هستند.
رضا حسنزاده، عبدالحسین قربانپور و محمدجواد حقپرست، سه نمونه از این چهرهها هستند که کارنامه سیاه آنها در سرکوب، شلیک به معترضان، و شکار فعالان سیاسی، بخشی از تصویر بزرگتر سرکوب سیستماتیک در ایران را نشان میدهد.
