سرهنگ پاسدار محمود حافظی، سرپرست کنونی پلیس آگاهی فرماندهی انتظامی استان فارس و فرمانده پیشین انتظامی شهرستان رشت، در نقض حقوق شهروندان معترض در جریان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱ و اعمال خشونت سازمان‌یافته علیه زنان به دلیل عدم رعایت حجاب اجباری، مسئولیت مستقیم دارد. اقدامات او شامل برخورد شدید با تجمعات صلح‌آمیز، بازداشت‌های خودسرانه، و پلمب گسترده واحدهای صنفی به بهانه «کشف حجاب» است.
مسئولیت محمود حافظی در سرکوب خونین اعتراضات رشت
محمود حافظی، سرپرست فعلی پلیس آگاهی فرماندهی انتظامی استان فارس، پیش‌تر فرمانده انتظامی شهرستان رشت بود. او در نقض حقوق شهروندان معترض در جریان اعتراضات ۱۴۰۱ در رشت و همچنین نقض حقوق زنان در زمینه حجاب اجباری، مسئولیت مستقیم دارد. آغاز دور جدید اعتراضات گسترده مردمی در هفته آخر شهریور ۱۴۰۱ بود. این اعتراضات پس از جان باختن مهسا (ژینا) امینی در پی عملکرد گشت ارشاد، ابعادی بسیار وسیع به خود گرفت. این اعتراضات گسترده در بسیاری از نقاط کشور با برخورد شدید نیروهای انتظامی، سپاه پاسداران، بسیج و دیگر نیروهای امنیتی سرکوب شد. در نتیجه این برخوردها، ده‌ها شهروند کشته و زخمی و بسیاری از شهروندان بازداشت شدند. بنا بر گزارش فعالان حقوق بشر، بخش قابل توجهی از نیروهای حاضر در سرکوب، مأموران یگان‌های مختلف فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی (فراجا) بودند. استفاده بدون ضابطه این نیروها از تفنگ‌های ساچمه‌ای باعث مصدومیت شمار بالایی از معترضان شد. شهرستان رشت نیز یکی از مناطق کلیدی بود که مردم معترض به خیابان‌ها آمدند. این شهروندان با شدت توسط نیروهای انتظامی، سپاه پاسداران، بسیج و دیگر نیروهای امنیتی سرکوب شدند. در جریان این سرکوب‌ها، دستکم ۸ شهروند در رشت کشته شدند. نام قربانیان شامل بهنام لایق پور، مازیار سلمانیان، محمدرسول مومنی زاده، امیرحسین مهدوی، مهرگان زحمتکش، مائده جوانفر، منا چمنی و نوجوان ۱۷ ساله پویا (علی) احمدپور پسیخانی است. همچنین شماری از شهروندان بازداشت شدند.
نقض حقوق مدنی و بازداشت‌های خودسرانه در رشت
محمود حافظی همچنین در نقض حقوق شهروندان رشت، به‌ویژه حق آزادی بیان، حق آزادی، حقوق اجتماعی و حق اعتراض، مشارکت مستقیم داشته است. او به عنوان فرمانده انتظامی شهرستان رشت، در برابر عملکرد مأموران تحت فرمان خود در این زمینه مسئول است. در ۲۹ شهریور ۱۴۰۱، جانشین فرماندهی استان گیلان از بازداشت ۲۲ نفر در تجمع علیه گشت ارشاد در رشت خبر داد. در همین راستا، مأموران پلیس رشت در جریان تجمع اعتراضی آرام و صلح‌آمیز مردم سراوان در ۸ اردیبهشت ۱۴۰۱، با حمله به شهروندان، علاوه بر ضرب و شتم، شماری از معترضان را بازداشت کردند. این شهروندان برای اعتراض به تخلیه زباله در جنگل‌های سراوان و اثرات تخریبی آن بر محیط زیست تجمع کرده بودند. تصاویر و ویدئوهای منتشرشده نشان می‌دهند که پلیس برای متفرق کردن شهروندان از شلیک تیر هوایی و گاز اشک‌آور استفاده کرده است. علاوه بر بازداشت شماری از شهروندان، دیگران نیز مورد ضرب و شتم قرار گرفتند. ویدئوهای منتشرشده به‌صراحت، اعمال خشونت مأموران پلیس در برخورد با تجمع‌کنندگان را نشان می‌دهد. همچنین تصاویری از جراحت و آسیب‌دیدگی شهروندان حاضر در تجمع در نتیجه ضرب و شتم پلیس منتشر شد. مجید رسول زاده، معاون اجتماعی فرماندهی انتظامی گیلان، بازداشت شهروندان را تأیید کرد و به نقل از وی، خبرگزاری صدا و سیما از بازداشت دستکم ۲۲ نفر از تجمع‌کنندگان خبر داد. به گفته این مقام پلیس استان گیلان، «در جریان بازگشایی مسیر [ورود خودروهای حامل زباله] چند تن از حاضران که قصد سوء استفاده از مطالبه به‌حق مردم و شرایط موجود را داشتند دستگیر و بازداشت شدند.»
بیشتر بخوانید
افشاگری تازه در مورد پاسدار قهرمان عیوضلو عامل سرکوب در ارومیه
سرکوب آزادی‌های فردی و اعمال حجاب اجباری
محدودیت‌ها و سرکوب‌ها در دوره فرماندهی محمود حافظی شامل نقض حق آزادی‌های فردی نیز می‌شد. در ۱۵ فروردین ۱۴۰۲، در پی انتشار تصاویری از موتورسواری دو مرد به همراه سرنشینان زن بدون حجاب در رشت، این شهروندان توسط مأموران انتظامی و اطلاعات شهرستان بازداشت شدند. در ۱ اردیبهشت ۱۴۰۲، مأموران انتظامی در تفریحگاه دریاچه سقالکسار رشت، به دلیل عدم رعایت حجاب اجباری، با اعضای یک خانواده برخورد خشونت‌آمیزی داشتند و شماری را بازداشت کردند. علاوه بر برخوردهای فیزیکی، پلمب اماکن عمومی نیز به صورت گسترده انجام شد. کافه گالری چنار واقع در رشت، در ۲۵ خرداد ۱۴۰۲، به دلیل «کشف حجاب» در این واحد صنفی، توسط اداره اماکن عمومی پلمب شد. همچنین، کافه «دوپامین» در رشت، در ۱ آبان ۱۴۰۲، به دلیل «عدم رعایت عفاف و حجاب» توسط پلیس نظارت بر اماکن عمومی پلمب شد. در ۱۴ آذر ۱۴۰۲، ۱۲ گرداننده صفحات مجازی به دلیل انتشار «تصاویری از رقص و پایکوبی در معابر عمومی شهرستان رشت» توسط نیروی انتظامی بازداشت شدند. در همان زمان، برای ۴ واحد صنفی به دلیل «برپاکردن رقص و آواز خوانی» اخطاریه پلمب صادر شد. در ۲۸ فروردین ۱۴۰۳، ویدئویی از درگیری مأموران پلیس امنیت اخلاقی با زنی جوان در رشت منتشر شد. این تصاویر حاکی از برخورد و دخالت نیروی انتظامی در پوشش زنان در شهرستان رشت است. این اقدامات نشان می‌دهد که نقض حقوق زنان تحت نظر محمود حافظی ادامه داشته است.
تداوم آزار و سوابق محمود حافظی در نقض حقوق بشر
حمیده زراعی، از بازداشت‌شدگان اعتراضات سراسری ۱۴۰۱، در ۱۶ خرداد ۱۴۰۳ پس از حضور در شعبه سیزدهم دادگاه انقلاب رشت بازداشت شد. او به زندان لاکان این شهر منتقل گردید. بر اساس گزارش‌ها، پس از اجرای حکم دو سال تبعید خانم زراعی به شهرستان رشت، وی موظف بود که در فواصل زمانی سه‌روزه در کلانتری ۱۴ گلسار این شهر اعلام حضور کند. مأموران کلانتری حضور خانم زراعی در این محل را مشروط به پوشیدن چادر کرده بودند. این امر مخالفت این زن معترض به حجاب اجباری را به همراه داشت. سرانجام رئیس کلانتری از او خواست که از حضور مجدد در این محل خودداری کند. خانم زراعی در پی امتناع از اعلام حضور مبنی بر تداوم سکونت در شهر تبعیدشده، به دادگاه انقلاب رشت احضار و بازداشت شد. این نمونه نشان‌دهنده تداوم فشارهای امنیتی و انتظامی در حوزه حجاب اجباری است. محمود حافظی با توجه به مناصب قبلی خود، سابقه فعالیت در نهادهای امنیتی در مناطق مختلف را دارا است. تمام این موارد، مسئولیت محمود حافظی در نقض حقوق بشر و شهروندی در رشت را برجسته می‌سازد.
سوابق سرکوب و قربانیان نقض حقوق بشر محمود حافظی:
فرمانده انتظامی شهرستان بندرلنگه در استان هرمزگان اردیبهشت ۱۳۹۴ تا آبان ۱۳۹۹
فرمانده انتظامی شهرستان رشت در استان گیلان آبان ۱۳۹۹ تا کنون
سرپرست پلیس آگاهی فرماندهی انتظامی استان فارس ۹ اردیبهشت ۱۴۰۴ تا کنون (آذر ۱۴۰۴)
قربانیان نقض حقوق بشر تحت مسئولیت محمود حافظی
افراد متعددی در جریان اقدامات سرکوبگرانه و برخوردهای انتظامی تحت فرماندهی محمود حافظی، حقوقشان نقض شده یا جان خود را از دست داده‌اند.
برخی از قربانیان فردی و گروهی جنایات، سرکوب و نقض حقوق بشر محمود حافظی:
امیرحسین مهدوی بهنام لایق پور همایون خانلری مائده جوانفر مازیار سلمانیان مهرگان زحمتکش محمدرسول مومنی زاده منا چمنی عابد توانچه علی احمدی المیرا بهمنی ایلیا آتشکار لاله محمدی پویا (علی) احمدپور پسیخانی سهیل خوشدل حمیده زراعی یوسف مرادی
قربانیان گروهی: شهروندان عادی شهرستان رشت معترضان اعتراضات تابستان و پاییز ۱۴۰۱ در شهرستان رشت
منابع:
تابناک
خبربان
ما را در تلگرام سرکوبگران دنبال کنید
