دادخدا سالاری منظری، در مقام دادستان عمومی و انقلاب پیشین مرکز استان کرمان و رئیس دادگاه انقلاب، مسئولیت مستقیم در نقض فاحش حقوق شهروندان از جمله اعدام کودکان، سرکوب اقلیت‌های مذهبی (بهائیان)، نقض حق حیات و آزادی بیان و برخوردهای سختگیرانه با حقوق اجتماعی داشته است. اقدامات او شامل صدور و اجرای احکام متعدد اعدام، پلمب اماکن تجاری بهائیان و دستگیری فعالان فضای مجازی و معترضان بوده است.
نقض حق حیات و اعدام‌ها از سوی دادخدا سالاری منظری
دادخدا سالاری منظری، در طول دوران تصدی مسئولیت‌های مختلف قضایی در استان کرمان، به ویژه در حوزه‌هایی چون حق حیات و حقوق کودکان، مرتکب نقض گسترده حقوق شهروندان شده است. در تاریخ ۲۷ دی ۱۳۹۵، دو زندانی از جمله آرمان بحر آسمانی که در ۱۶ سالگی مرتکب قتل شده بود، همراه با زندانی ۲۳ ساله دیگری به نام شمس الله ر، پس از تلاش‌های ناموفق فعالان برای کسب رضایت اولیای دم، در محوطه زندان جیرفت اعدام شدند. دادخدا سالاری منظری، رئیس شعبه اول دادگاه انقلاب کرمان، در ۸ دی ۱۳۸۹، از صدور احکام اعدام و حبس برای باند توزیع مواد مخدر در زندان کرمان و اعدام برای ۴ نفر دیگر در ۲ پرونده قاچاق مواد مخدر خبر داد. وی بیان کرد که: «یک باند ۴ نفره که مبادرت به تهیه، ورود و توزیع انواع مواد مخدر به زندان کرمان می‌کردند، شناسایی، دستگیر و محاکمه شدند.» وی افزود: «اعضای این باند به اعدام، حبس ابد و حبس طولانی مدت محکوم شده‌اند.» همچنین او در خصوص متهمین دیگری در همین حوزه مواد مخدر گفت: «دو نفر از اعضای این باند به اعدام و نفر سوم به حبس ابد محکوم شده و پرونده برای تأیید احکام به دادستانی کل کشور ارسال شده است.» در ۲۹ بهمن ۱۳۸۹، روابط عمومی دادگستری استان کرمان اعلام کرد که اکبر م، ظاهر گ، سعید ج و خدابخش آ، به جرم حمل و نگهداری مواد مخدر بر اساس احکام صادر شده توسط دادگاه انقلاب استان اعدام شده‌اند. بر اساس اعلام دادگستری کل کرمان، در ۲۸ اردیبهشت ۱۳۹۳، طی احکام صادره از سوی دادگاه انقلاب اسلامی کرمان، ۱۰ نفر که «از اعضای يکی از بزرگترين باندهای قاچاق مواد مخدر بودند»، در زندان مرکزی کرمان به دار آویخته شدند.
استمرار احکام مرگ و نقض حقوق اقلیت‌ها توسط دادخدا سالاری منظری
نقض حق حیات در دوران مسئولیت دادخدا سالاری منظری ادامه یافت. در ۴ شهریور ۱۳۹۳، ۴ مرد و ۱ زن به نام‌های حسین شهریاری، عباس پوریزدان پناه، حمید میر و محمد حسینی، در محوطه زندان شهاب کرمان به اتهام حمل و نگهداری مواد مخدر اعدام شدند. این حکم توسط دادگاه انقلاب کرمان صادر شده بود. دادگاه انقلاب کرمان در ۹ شهریور ۱۳۹۳، ۸ تن از متهمان یک پرونده مواد مخدر را طی احکام جداگانه‌ای به مجموعاً ۱۳ بار اعدام محکوم کرد. طی این احکام که به ۸ متهم یک پرونده نگهداری و قاچاق مواد مخدر ابلاغ شد، غلام شیهکی اتراقی به ۳ بار اعدام، منیژه خوزستانی اتراقی به ۱ بار اعدام، حمزه ابورصا اتراقی به ۳ بار اعدام، قدمعلی توکلی به ۱ بار اعدام، نوربخش ابوذر اتراقی به ۲ بار اعدام، حسین توکلی اتراقی به ۱ بار اعدام، غلامرضا عزیزآبادی اتراقی به ۱ بار اعدام و بهرام صبوری به ۱ بار اعدام محکوم شدند. در ۱۱ دی ۱۳۹۳، ۷ زندانی دیگر با اتهامات مربوط به مواد مخدر در زندان شهاب کرمان اعدام شدند. در ۲۶ بهمن ۱۳۹۳، ۲ زندانی به نام‌های اصغر شعبانی و مهرداد آبشیرین در زندان شهاب کرمان با اتهاماتی چون قتل و سرقت مسلحانه اعدام شدند. در ۲۶ دی ۱۳۹۵ نیز حکم قصاص شمس الدین ر، که حدود ۳ سال قبل در یک درگیری مرتکب قتل شده بود، در زندان شهاب کرمان اجرا شد.
اعدام‌های جمعی و سرکوب اقلیت‌های مذهبی
در ۱۵ آذر ۱۳۹۷، دست کم ۱۲ زندانی در زندان کرمان اعدام شدند. فعالان حقوق بشر هویت ۶ تن از این افراد را عبدالغنی قلندرزهی، یعقوب قلندرزهی، ۲ هم‌پرونده‌ای با نام خانوادگی شه بخش، جلیل خدابخش و یوسف جلال‌الدین احراز کردند که همگی با اتهامات مربوط به مواد مخدر به اعدام محکوم شده بودند. یکی از اعضای خانواده‌های اعدام شدگان به فعالان حقوق بشر گفته است: «عبدالغنی قلندرزهی، یعقوب قلندرزهی و دو هم پرونده ای دیگر آنان حدود هفت سال پیش در ارتباط با یک پرونده مواد مخدر بازداشت و به اعدام محکوم شدند. یکی از این افراد در یک تعمیرگاه در کهنوج بازداشت شد و سه تن دیگر در مکانی دیگر. هر چند سه نفر مورد اشاره سابقه درگیری مسلحانه با ماموران را داشتند اما در هنگام دستگیری و بازداشت اسلحه‌ای با خود نداشته‌اند.» در ۱۸ مرداد ۱۴۰۰، حکم دو زندانی دیگر به نام‌های نبی نوتی زهی و ابراهیم قنبرزهی که به اتهامات مرتبط با مواد مخدر محکوم شده بودند، در زندان کرمان به اجرا درآمد. در حوزه حقوق اقلیت‌های مذهبی، اقدامات سرکوبگرانه دادخدا سالاری منظری مشهود است. در ۴ دی ۱۳۹۶، ۱۷ مغازه متعلق به شهروندان بهایی در کرمان که قریب به ۳۲ ماه پلمب شده بودند، علیرغم پیگیری‌ها و شکایت شهروندان به دیوان عدالت اداری، همچنان پلمب باقی ماندند. این برخورد با شهروندان بهایی استان کرمان صرفاً به دلیل یک روز تعطیلی به بهانه اجرای آئین دینی و به دستور مقامات قضایی کرمان، از جمله دادستانی، انجام شده است.
سرکوب بهائیان و برخورد قضایی با فعالیت‌های ضدامنیتی
ادامه سرکوب اقلیت بهایی در کرمان، با دستورات دادخدا سالاری منظری صورت گرفت. در ۲۴ اسفند ۱۳۹۶، آرامستان بهاییان (گلستان جاوید) در شهر کرمان به دستور مقامات قضایی کرمان پلمب شد و از دفن مردگان بهایی در آن جلوگیری به عمل آمد. یک منبع مطلع به فعالین حقوق بشر گفته بود: «امروز جمعه ۲۵ اسفند همراه با تعدادی از شهروندان بهایی ساکن کرمان جهت زیارت اهل قبور به «گلستان جاوید»، گورستان بهاییان رفته بودیم که با پلمپ گورستان توسط نیروهای شهرداری و به دستور مقامات قضایی مواجه شدیم و از ورودمان به داخل جهت زیارت قبور جلوگیری شد.» مقام قضایی در اینجا در درجه اول دادستانی شهر است. در ۲۳ آذر ۱۳۹۹، وحدا سیلانی، شهروند بهایی ساکن کرمان، پس از حضور در دادگاه انقلاب این شهر بازداشت و جهت تحمل دوران محکومیت خود به زندان کرمان منتقل شد. خانم سیلانی پیشتر توسط دادگاه انقلاب کرمان به ۷ ماه حبس تعزیری محکوم شده بود. وی در ۸ دی ماه ۱۳۹۸ توسط مأموران وزارت اطلاعات بازداشت و در ۲۵ دی ماه همان سال با تودیع قرار وثیقه ۱۰۰ میلیون تومانی به‌صورت موقت آزاد شد. خانم سیلانی مدتی بعد به اتهام تبلیغ علیه نظام از طریق تبلیغ بهائیت به ۷ ماه حبس تعزیری محکوم شد. در ۲۰ مهر ۱۳۹۲، دادخدا سالاری منظری، رئیس دادگاه انقلاب کرمان، از دستگیری یک باند ضدامنیتی وابسته به اجانب در کرمان خبر داد. به گفته وی، گردانندگان این باند ۳ نفر و اعضای آن ۶۳ نفر بودند. در اتهامات این «باند» دستگیر شده، عنوانی به نام «کمک به تشکیلات ضددینی مستقر در سرزمین‌های اشغالی» مشاهده می‌شود که اشاره به دیانت بهایی دارد.
سرکوب اعتراضات و محدودسازی فضای مجازی
در ادامه نقض حقوق شهروندی، اتهامات متعددی به گروه بازداشت شده در بخش قبل وارد شد. این اتهامات شامل «تشکیل گروه‌های متعدد مخفی و غیرقانونی برای اقدام علیه امنیت داخلی کشور، اجرای اهداف بیگانگان در کشور، فعالیت و زمینه‌سازی و اقدام علیه نظام، توهین به مسئولان نظام» بودند. این گروه همچنین به «جمع‌آوری اطلاعات از داخل کشور و انتقال این اطلاعات به خارج از کشور» و «اغفال جوانان مسلمان و کوشش در راستای جذب جوانان مسلمان» متهم شدند. دادخدا سالاری منظری در حوزه آزادی بیان و حق اعتراض نیز نقش مستقیم داشت. در ۱۹ دی ۱۳۹۶، دادستان عمومی و انقلاب مرکز استان کرمان از دستگیری ۸ نفر از مدیران کانال‌های تلگرامی در استان کرمان خبر داد. وی همچنین گفت: «در حال حاضر ۲۷ نفر از عوامل اصلی و محوری اغتشاشات اخیر در بازداشت بسر می برند.» دادستان عمومی و انقلاب مرکز استان کرمان با بیان اینکه «متاسفانه در حوادث اخیر فضای مجازی مهمترین بستر آشوب های بوجود آمده محسوب می شود»، اعلام کرد: طی اقدامات فنی و رصد انجام گرفته توسط نیروهای اطلاعاتی، امنیتی و انتظامی ۸ نفر از مدیران کانال‌های شبکه‌های اجتماعی که دعوت به شورش می‌نمودند، در همان ساعات اولیه در چندین شهرستان استان دستگیر شده‌اند. همچنین پس از اعتراضات آبان ۱۳۹۸ نیز در کرمان به دستور مقامات قضایی، از جمله دادستانی، با معترضین برخورد شد. در ۷ دی ۱۳۹۸ و به گفته فرمانده انتظامی کرمان، ۱۳ تن از مالکان و رانندگان خودروهای دخیل در اغتشاشات ۲۵ آبان ماه که با ایجاد راهبندان موجب ترافیک و ازدحام جمعیت شده بودند، شناسایی و دستگیر شدند. این دستگیری‌های روی داده در جریان اعتراضات آبان ۹۸ و پس از آن، به اخذ اعترافات اجباری از متهمان در این اعتراضات انجامید.
درهمین زمینه
پاسدار روح‌الامین قاسمی چگونه به جنایت علیه مردم گلستان دست زد؟
برخورد با خانواده فعالان مدنی و نقض حقوق اجتماعی
در ادامه نقض حقوق بشر، در ۳۰ آذر ۱۳۹۰، پروین مخترع، مادر کوهیار گودرزی (فعال حقوق بشر)، از سوی دادگاه انقلاب کرمان به تحمل ۲۳ ماه حبس تعزیری محکوم شد. وی به اتهام «تبلیغ علیه نظام» و «توهین به شهدا و رهبری» در دادگاه مورد محاکمه قرار گرفت. دادخدا سالاری منظری در حوزه حقوق اجتماعی نیز اقدامات سختگیرانه‌ای انجام داده است. در ۸ شهریور ۱۳۹۵، دادستان مرکز استان کرمان از دستگیری ۳۴ زن و مرد در «پارتی شبانه» در منزلی در شهر کرمان خبر داد. دادخدا سالاری منظری اظهار کرد: «اطلاعاتی از سوی ماموران انتظامی استان کرمان مبنی بر اینکه دو برادر با سوء استفاده از ثروت و اموال خود منزل بزرگ و مجللشان را در قلب شهر به مکان برپایی فسق و فجور و سرو مشروبات الکلی و ارتکاب جرائم دیگر تبدیل کردند، دریافت شد.» وی افزود: «پس از بررسی و ارزیابی خبر و صحت آن ماموران نیروی انتظامی با حکم صادره از سوی معاونت دادسرا با رعایت موازین شرعی و قانونی وارد منزل مذکور شده و ۳۴ زن و مرد را در حالت سرو مشروبات الکلی و رقص و پایکوبی دستگیر و برای ادامه تحقیقات به پلیس منتقل کردند.» دادخدا سالاری منظری اضافه کرد: «در این رابطه ۱ باب منزل و ۱۲ دستگاه انواع خودرو بعضاً لوکس و گران قیمت و مشروبات الکلی خارجی از متهمان کشف و توقیف و منزل مذکور پلمب شد، همچنین متهمین به اتهامات شرب خمر، ایجاد مزاحمت برای اهالی محل، ارتکاب فعل حرام منجر به جریحه دار شدن عفت عمومی و اتهامات دیگر با قرار قانونی در بازداشت بسر می‌برند.»
تأکید بر گشت‌های امر به معروف و سوابق قضایی
در ۶ مهر ۱۳۹۳، دادستان عمومی و انقلاب مرکز استان کرمان از احضار سرشاخه‌های حرکات خلاف شرع و قانون به دادستانی خبر داد و گفت: این اقدام در راستای اجرای گشت‌های امر به معروف و نهی از منکر در فضای فیزیکی و مجازی با مشاهده اقدامات غیرقانونی و متعارض با ارزش‌های دینی و اسلامی، انجام شده است. به گفته وی: «دوره “راه بنداز، جا بنداز” تمام شده و از آنجا که احیای فریضتین به عنوان یک اصل اسلامی باید همواره مد نظر باشد و اقدامات این حوزه در راستای وظایف دادستان تعریف می شود، بر انجام این فریضتین در جامعه تاکید داریم.» دادخدا سالاری منظری با داشتن سوابق متعدد قضایی، در برابر تمامی موارد نقض حقوق شهروندان در استان کرمان در دوران مسئولیت خود، مسئولیت مستقیم دارد.
سوابق سرکوب و قربانیان نقض حقوق بشر دادخدا سالاری منظری عبارت است از:
۱۳۷۰: انتصاب به عنوان دادیار پیشین دادسرای شهرستان بم
دادستان پیشین بم
دادرس پیشین دادگاه انقلاب سیرجان
رئیس پیشین دادگاه انقلاب کهنوج و جیرفت
رئیس پیشین شعبه سوم دادگاه انقلاب کرمان
۱۳۸۵ تا ۱۳۹۳: رئیس دادگاه انقلاب اسلامی کرمان
رئیس پیشین شعبه اول دادگاه انقلاب کرمان
۲۸ آبان ۱۳۹۳ تا ۲۵ مهر ۱۴۰۱: دادستان عمومی و انقلاب مرکز استان کرمان
از ۲۵ مهر ۱۴۰۱ تا ۱۷ شهریور ۱۴۰۳: معاون قضایی، برنامه‌ریزی و فناوری اطلاعات رئیس کل دادگستری کل استان کرمان
از ۱۷ شهریور ۱۴۰۳ تا کنون (آذر ۱۴۰۴): مدیرکل بازرسی استان کرمان
قربانیان اقدامات قضایی دادخدا سالاری منظری شامل افرادی از طیف‌های مختلف اجتماعی و اقلیت‌های مذهبی هستند که حقوق بنیادین آن‌ها نقض شده است.
برخی از قربانیان فردی و گروهی جنایات، سرکوب و نقض حقوق بشر دادخدا سالاری منظری عبارتند از:
آرمان بحر آسمانی
حسین شهریاری
عباس پوریزدان پناه
حمید میر
محمد حسینی
غلام شیهکی اتراقی
منیژه خوزستانی اتراقی
حمزه ابورضا اتراقی
قدمعلی توکلی
نوربخش ابوذر اتراقی
حسین توکلی اتراقی
غلامرضا عزیزآبادی اتراقی
بهرام صبوری
پروین مخترع
وحدا سیلانی
اصغر شعبانی
مهرداد آبشیرین
عبدالغنی قلندرزهی
یعقوب قلندرزهی
جلیل خدابخش
یوسف جلال‌الدین
نبی نوتی زهی
ابراهیم قنبرزهی
قربانیان گروهی:
جامعه بهائیان کرمان و ایران
مردم عادی استان کرمان
بازداشت‌شدگان اعتراضات دی ماه ۱۳۹۶ در شهر کرمان
بازداشت‌شدگان اعتراضات آبان ۱۳۹۸ در شهر کرمان.
منابع:
دادگستر
رادیو زمانه
ما را در تلگرام سرکوبگران دنبال کنید
