حیدر آسیابی، رئیس کل فعلی دادگستری استان گلستان و دادستان پیشین سمنان و فارس، در نقض جدی حقوق شهروندان این دو استان نقش محوری داشته است. او در برابر صدور و اجرای احکام اعدام، بازداشتهای غیرقانونی اقلیتهای مذهبی، نقض حقوق زنان و تحدید آزادی بیان مسئولیت مستقیم دارد.
تحدید آزادی بیان و سرکوب منتقدان در دوران حیدر آسیابی
حیدر آسیابی در مقام دادستان عمومی و انقلاب فارس، در تحدید و سرکوب حق آزادی بیان شهروندان مشارکت فعالی داشته است. برای نمونه، دادستانی شیراز در اسفندماه ۱۳۹۸، مهدی حاجتی، عضو شورای شهر شیراز، را بازداشت کرد. اتهام او «تبلیغ علیه نظام» و صرفاً به دلیل انتشار مطلبی انتقادی درباره مدیریت مقابله با کرونا در کشور بود. مهدی حاجتی اگرچه ۴ روز بعد آزاد شد، اما به همین اتهام محاکمه و به ۱ سال زندان محکوم گردید.
حیدر آسیابی در مقام دادستان عمومی و انقلاب سمنان و فارس، در برابر نقض حقوق اقلیتهای مذهبی ساکن این دو استان مسئول است. دادستانی سمنان و فارس در دوران مسئولیت حیدر آسیابی، تعداد قابل توجهی از شهروندان بهائی را بازداشت کردند. آنها این افراد را صرفاً به دلیل گرایش مذهبیشان، تحت تعقیب قضایی و محاکمه قرار دادند. تمامی این شهروندان، با استناد به کیفرخواست صادره از سوی دادستانی، با اتهامات بیاساس مواجه شدند. در نهایت، توسط دادگاه انقلاب سمنان و فارس به زندانهای طولانیمدت محکوم شدند.
آزار و اذیت جامعه بهائیان و پروندهسازیهای مکرر
به عنوان مثال، در بهمنماه ۱۳۹۱، مأموران امنیتی با هماهنگی دادستانی سمنان، دو شهروند بهائی به نامهای اردشیر فناییان و شیدرخ فیروزیان را بازداشت کردند. این دو شهروند بهائی بعدتر در دی ۱۳۹۲، به همراه گلرخ فیروزیان، دیگر شهروند بهائی، محاکمه شدند. دادگاه تجدیدنظر، با استناد به کیفرخواست دادستانی، این افراد را مجموعاً به ۲۰ ماه زندان محکوم کرد. دادستانی سمنان در اردیبهشت ۱۳۹۲، الهام روزهی، شهروند بهائی، را بازداشت کرد. او علیرغم داشتن طفل شیرخوار، برای اجرای حکم ۲ سال زندان، به همراه فرزندش روانه زندان شد. این حکم از سوی دادگاه انقلاب سمنان صادر شده بود.
در فروردین ۱۳۹۳، دادگستری سمنان در راستای افزایش فشار بر بهائیان، محل کسب افراسیاب سبحانی، شهروند بهائی را پلمب کرد. این شهروند پیشتر محاکمه و به زندان محکوم شده بود. پس از آن، در آبان ۱۳۹۴، کارخانه شیشهتراشی افراسیاب خانجانی، شهروند بهائی دیگر، مورد حمله مأموران قضایی قرار گرفت. این حمله با دستور دادستانی انجام شد و تمامی اجناس داخل کارخانه مصادره و به مکان نامعلومی منتقل گردید. در ادامه اعمال فشار اقتصادی، در اردیبهشت ۱۳۹۵، ۵۰ هکتار زمین کشاورزی ضیاءالله متعارفی، شهروند بهائی، مصادره شد. این مصادره با رأی قضایی دادگاه تجدیدنظر استان صورت گرفت. ضیاءالله متعارفی اظهار کرده است که مقامات بارها شفاهی دلیل مصادره را بهائی بودن او اعلام کرده بودند.
ادامه پروندهسازی علیه اقلیتها در فارس
حیدر آسیابی در دوران مسئولیت خود به عنوان دادستان فارس نیز پروندهسازی علیه شهروندان بهائی و دیگر اقلیتهای مذهبی را ادامه داد. در زمستان ۱۳۹۸، دادگاه انقلاب شیراز، اسماعیل مغربی نژاد، نوکیش مسیحی، را محکوم کرد. او در دو پرونده جداگانه و با استناد به اتهامات دادستانی مجموعاً به ۵ سال زندان محکوم شد. اتهامات او شامل «توهین به مقدسات» و «عضویت در گروههای معاند نظام وابسته به جریان مسیحیت تبشیری» بود. در اسفند همان سال، دادستانی شیراز با هماهنگی دادگاه انقلاب، ۲۵ شهروند بهائی ساکن این شهر را احضار و بازجویی کرد.
این شهروندان بهائی در بهار ۱۳۹۹، با استناد به پرونده ساختهشده علیه آنان از سوی دادستانی، محاکمه شدند. اتهامات آنها شامل «تبلیغ علیه نظام به نفع گروههای معاند» و «اداره کردن گروههای معاند نظام» بود. همچنین اتهاماتی چون «عضویت در گروههای مذکور» و «فعالیت تبلیغی و همکاری با دول متخاصم» مطرح شد. در نهایت، دادگاه انقلاب شیراز، ۱۲ شهروند بهائی را مجموعاً به ۷۵ سال زندان محکوم کرد. فرزان معصومی، فرهام ثابت، شهریان عطریان، نوید بازماندگان و بهاره قادری هر کدام به ۶ سال زندان محکوم شدند. نورا پورمرادیان، سهیلا حقیقت، شهناز ثابت، سودابه حقیقت و الهه سمیع زاده نیز هر کدام به ۶ سال حبس محکوم گردیدند. همچنین نیلوفر حکیمی به ۸ سال و احسان الله محبوب به ۱ سال زندان محکوم شدند.
سرکوب حقوق اجتماعی و اصناف توسط حیدر آسیابی
حیدر آسیابی در سمتهای قضایی خود، در تحدید و سرکوب حقوق اجتماعی شهروندان و اصناف نیز نقش ایفا کرده است. او در تیرماه ۱۳۹۳، در مقام دادستان سمنان، از ایجاد شعبه ویژه دادستانی خبر داد. هدف از این شعبه، برخورد با افرادی بود که اقدام به روزهخواری میکردند. او تهدید کرده بود که «هرگونه تظاهر به روزهخواری در انظار عمومی جرم بوده» و با مرتکبین برخورد قضایی میشود. حیدر آسیابی از شهروندان خواسته بود که روزهخواران را به پلیس ۱۱۰ اطلاع دهند.
حیدر آسیابی در شهریور ۱۳۹۵ نیز از قصد دادستانی سمنان برای برخورد شدید خبر داد. این برخورد شامل تولیدکنندگان، توزیعکنندگان و استفادهکنندگان «لباسهای خلاف شئونات اسلامی» بود. او گفته بود: «باید برخورد با تولید کنندگان و وارد کنندگان این نوع البسه بسیار شدید باشد». وی افزود: «چرا که این اقدام را با اهداف خاص انجام میدهند و جرم آنان از سر ناآگاهی نیست.» حیدر آسیابی همچنین زنان و شهروندان را تهدید کرد که در صورت پوشیدن این نوع لباسها، با آنها برخورد قانونی خواهد شد.
جلوگیری از برنامههای فرهنگی و تعطیلی اصناف
حیدر آسیابی در دادستانی شیراز، در اقدامی سرکوبکننده، در خردادماه ۱۳۹۸ از اجرای برنامه «هفته فیلمهای اروپایی» جلوگیری کرد. این برنامه با مجوز وزارت ارشاد در نقاط مختلف کشور در حال اجرا بود. او گفت: «زننده بودن برخی از صحنههای این فیلمها به اثبات رسید». وی افزود: «ما صرفاً به گزارش ضابطان قضایی بسنده نکردیم و دادستانی شیراز ورود کرد.» او معتقد بود: «وجود صحنههای قبیح در آن آشکار بود» و نمایش این فیلمها «ترویج آشکار فساد است». او تأکید کرد: «وظیفه ذاتی دستگاه قضایی است که با ترویج فساد برخورد کند.»
در شهریورماه همان سال، دادستانی شیراز از تعطیلی ۱۱۰ باغ، رستوران، کافیشاپ و سفرهخانه سنتی در این شهر خبر داد. دلیل این اقدام، «اعمال خلاف اخلاق و ارتکاب جرایم مشهود» اعلام شده بود. رئیس کل دادگستری فارس نیز با اشاره به پلمب این مراکز گفت: «موضوع فسادها موجب جریحهدار شدن احساسات عمومی شده» و «نارضایتی مؤمنان را به همراه داشته است.»
در همین زمینه
سید عبدالله طباطبایی و بازخوانی نقش او در سرکوب مردم اردبیل
سرکوب حق اعتراض و تهدید معترضان در آبان ۱۳۹۸
حیدر آسیابی در هر دو سمت قضایی خود به عنوان دادستان سمنان و فارس، در سرکوب و نقض حق اعتراض شهروندان مشارکت مستقیم داشته است. به عنوان مثال، در مهرماه ۱۳۹۷ او به اعتصابات مسالمتآمیز رانندگان کامیون واکنش نشان داد. این اعتصابات در اعتراض به افزایش قیمت لاستیک و برآورده نشدن مطالبات صنفی آنها بود. او با تهدید رانندگان سمنانی شرکتکننده در اعتصابات، از شناسایی و بازداشت ۱۱ نفر از آنها خبر داد.
حیدر آسیابی در مقام دادستان وقت فارس، در جریان اعتراضات سراسری آبان ۱۳۹۸، نقش اصلی را در بازداشت و محاکمه شهروندان ایفا کرد. او در آذرماه همان سال گفت: «دستگاههای امنیتی، انتظامی و قضایی تا آخرین نفر از اغتشاشگران و آشوبگران وقایع اخیر را شناسایی، دستگیر و مجازات خواهند کرد.» او افزود: «قضات مجرب به صورت شبانهروزی نسبت به تحقیق از متهمان [بازداشتشدگان اعتراضات] و تفهیم اتهامات انتسابی در حال فعالیت هستند.» حیدر آسیابی تهدید کرد «همه اشرار و اغتشاشگران را تا نفر آخری که اقدام به اخلال در نظم و امنیت عمومی کرده باشد را پیدا میکنیم». او همچنین تهدید کرد که این افراد «بر اساس قانون به اشد مجازات خواهیم رساند.» بسیاری از این افراد با استناد به کیفرخواست دادستانی شیراز محاکمه و محکوم شدند. برای مثال، دادگاه کیفری دوم شیراز در فروردینماه ۱۳۹۹، ۶ نوجوان مشارکتکننده در اعتراضات آبان ۹۸ را مجموعاً به ۴۶۸ ضربه شلاق، جزای نقدی و ۶ ماه حبس محکوم کرد.
نقض حقوق زندانیان در سمنان و اجرای احکام اعدام
حیدر آسیابی در مقامهای خود به عنوان دادستان سمنان و فارس، در برابر نقض حقوق زندانیان در زندانهای این دو استان نیز مسئول است. در بهمنماه ۱۳۹۱، مقامات قضایی زندان سمنان شش زندانی بهائی را تحت فشار قرار دادند. این فشار برای راضی کردن آنها به مصاحبه تلویزیونی بود. این زندانیان از ملاقات و تماس با خانواده محروم شدند و از بند عمومی به یک سلول ۹ متری منتقل گردیدند. اسامی این زندانیان عادل فناییان، سیامک ایقائی، بهفر خانجانی، افشیت ایقائی، عرفان احسانی و گودرز بیدقی بوده است.
در فروردین ۱۳۹۲، منابع حقوق بشری از وضعیت بسیار بد زنان بهائی در بند زنان زندان مرکزی سمنان خبر دادند. وضعیت تغذیه ۳ زن بهائی که با کودکان شیرخوار خود در زندان بودند، بسیار خطرناک گزارش شد. این امر به دلیل محرومیت زندانیان زن از خرید مستقیم خوراک از فروشگاه زندان بود. همچنین، زنان بهائی زندانی و کودکانشان در کنار زندانیان خطرناک نگهداری میشدند. حیدر آسیابی در مقام دادستان عمومی و انقلاب دو استان سمنان و فارس، در برابر نقض حق حیات شهروندان نیز مسئول است. این امر به واسطه صدور و اجرای حکم اعدام در این دو استان، بهویژه بر اساس کیفرخواست صادره از سوی دادستانی، صورت گرفته است. واحدهای اجرای احکام کیفری نیز زیر نظر دادستانی هر شهر فعالیت میکنند.
مسئولیت مستقیم در پرونده نوید افکاری و شکنجهها
حیدر آسیابی به دلیل نقشی که دادستانی شیراز در پرونده نوید افکاری داشته است، مسئول شناخته میشود. بهویژه اجرای ناگهانی حکم اعدام او در شهریور ۱۳۹۹، تحت مسئولیت حیدر آسیابی بوده است. نوید افکاری از معترضان مرداد ۱۳۹۷ بود که به اتهام قتل یک مأمور امنیتی بازداشت شد. گزارشها نشان میدهند نوید افکاری در طول بازداشت در اداره آگاهی شیراز به شدت شکنجه شد. این شکنجهها با هدف اخذ اعتراف به قتل مأمور امنیتی در جریان اعتراضات مردادماه صورت گرفت. شدت ضرب و شتم به حدی بود که دست او شکست و بدون انتقال به بهداری، استخوان شکسته مجدداً جوش خورد.
در فایل صوتی منتشرشده از نوید افکاری، او اعمال شکنجه را تأیید کرد. نوید افکاری صراحتاً اعلام کرد که اعترافاتش تحت شکنجه اخذ شده و او مرتکب هیچ جرمی نشده است. او گفت: «به حکم دستگاه قضایی جمهوری اسلامی ایران یک بیگناه دارد هر لحظه به طناب دار نزدیکتر میشود.» با وجود اعتراضات عمومی، دستگاه قضایی، بهویژه دادستانی و دادگستری شیراز، صبح روز شنبه ۲۲ شهریور ۱۳۹۹ نوید افکاری را اعدام کردند. این اعدام به طور ناگهانی و بدون اطلاع خانواده و وکلای او انجام شد. ناگهانی بودن اعدام به حدی بود که دیدار خداحافظی نیز میان نوید و خانوادهاش صورت نگرفت. شواهد نشان میدهد خود نوید افکاری نیز تا ساعاتی پیش از اجرای حکم، از قصد مقامات برای اعدام بیاطلاع بوده است.
افزایش آمار اعدامها و نقض حقوق زنان
بر اساس گزارش منابع حقوق بشری، در دوران مسئولیت حیدر آسیابی در دادستانی شیراز، دستکم ۵ زندانی در این شهر اعدام شدند. در سمنان نیز، به گزارش منابع حقوق بشری، در دوران دادستانی حیدر آسیابی دستکم ۱۵ زندانی اعدام شدند. دلیل اعدام ۸ نفر از آنها جرایم مرتبط با مواد مخدر، ۵ نفر قتل عمد و ۲ نفر تجاوز اعلام شده بود. به عنوان مثال، دادگستری سمنان با دادستانی حیدر آسیابی در اسفند ۱۳۹۵ یک جوان ۲۱ ساله را اعدام کرد. اتهام او حمل ۸۹۷ گرم ماده مخدر شیشه بود.
حیدر آسیابی در مقام دادستان استان سمنان، در نقض حقوق اجتماعی زنان بهویژه حق آزادی پوشش نیز مشارکت داشته است. در همین زمینه، او در اردیبهشت ۱۳۹۲ از اجرای ۱۳۱ طرح برخورد با زنان «بدحجاب» در استان سمنان خبر داد. او گفت: «بدحجابی از نظر دینی و قانونی جرم است و دستگاه قضایی گاه تا بیشترین حد جریمه و محکومیت را اجرا میکند.» حیدر آسیابی همچنین در شهریور ۱۳۹۵ زنان سمنانی را تهدید کرده بود که در صورت پوشیدن لباسهای خلاف شئونات اسلامی با آنها برخورد قانونی خواهد شد.
سوابق سرکوب حیدر آسیابی
معاون دادستان و سرپرست دادسرای ویژه امور جنایی شیراز در استان فارس
معاون قضایی دادگستری استان سمنان
مهر ۱۳۹۱ تا اردیبهشت ۱۳۹۸: دادستان عمومی و انقلاب استان سمنان
اردیبهشت ۱۳۹۸ تا بهمن ۱۳۹۹: دادستان عمومی و انقلاب استان فارس
بهمن ۱۳۹۹ تا مرداد ۱۴۰۰: قاضی دیوان عالی کشور
مرداد ۱۴۰۰ تا کنون (آذر ۱۴۰۴) رئیس کل دادگستری استان گلستان
قربانیان جنایات و سرکوبهای حیدر آسیابی
نوید افکاری سنگری
افراسیاب سبحانی
اردشیر فناییان
بهاره قادری
الهه سمیع زاده
اسماعیل مغربی نژاد
فرهام ثابت
فرزان معصومی
گلرخ فیروزیان
مهدی حاجتی
نوید بازماندگان
نورا پورمرادیان
شهناز ثابت
شهریار عطریان
شیدرخ فیروزیان
سهیلا حقیقت
سودابه حقیقت
ضیاء الله متعارفی
جامعه بهائیان شیراز
جامعه بهائیان سمنان.
منابع:
دادگستر
ایسنا
ما را در تلگرام سرکوبگران دنبال کنید
