بیژن قاسم‌زاده در دوران تصدی سمت‌های قضایی خود، به‌ویژه به‌عنوان بازپرس دادسرای فرهنگ و رسانه، نقش مستقیمی در نقض فاحش حقوق بشر ایفا کرده است. او در بازداشت‌های بی‌دلیل و واهی، سرکوب اصناف، و تحدید آزادی بیان مسئولیت مستقیم دارد.
این قاضی سابق در مهر ۱۳۹۸ به دلیل دریافت رشوه و فساد اقتصادی بازداشت شد و در شهریور ۱۳۹۹ به ۱۰ سال حبس محکومیت یافت.
بیژن قاسم‌زاده از ناقضان اصلی و جدی آزادی بیان در ایران محسوب می‌شود. وی همان بازپرسی است که در اردیبهشت ۱۳۹۷ دستور فیلتر کردن تلگرام را صادر کرد. بر اساس حکم او، تمام اپراتورهای ارائه‌دهنده اینترنت ملزم به مسدود کردن دسترسی کاربران به این پیام‌رسان شدند. تلگرام پیش از آن، محبوب‌ترین اپلیکیشن در ایران با حدود ۴۰ میلیون کاربر بود. این پلتفرم همچنین ابزاری کلیدی برای انتشار اخبار و مقابله با سانسور گسترده به شمار می‌رفت. لذا، دستور فیلترینگ تلگرام نقض جدی و گسترده آزادی بیان و دسترسی به اطلاعات بود.
قاسم‌زاده همچنین به‌عنوان بازپرس شعبه ۲ دادسرای فرهنگ و رسانه، هادی کسایی‌زاده، خبرنگار را بازداشت و احضار کرد. اتهامات واهی نظیر «انتشار عکس سلفی با یک گاو» مطرح شد، اما دلیل واقعی، افشای تخلفات علیرضا جمشیدی، رئیس وقت سازمان تعزیرات حکومتی بود. کسایی‌زاده در خرداد ۱۳۹۹ درباره این احضار گفت: «نمی‌دانستم دقیقاً چه جرمی مرتکب شدم. وقتی وارد اتاق قاضی بیژن قاسم‌زاده شدم، برگه‌ای با طرح سوال مقابلم گذاشت و گفت: پاسخ بده… نوشته بود در صفحه اینستاگرام شخصی شما عکس سلفی با یک گاو منتشر شده و این توهین محسوب می‌شود.» این روزنامه‌نگار اظهار داشت که برخورد قاسم‌زاده نشان‌دهنده ماموریت او از سوی عباس جعفری دولت‌آبادی، دادستان وقت تهران، برای تشکیل پرونده علیه وی بود.
بیشتر بخوانید
مسئولیت حفیظ الله تقی‌زاده در نقض حقوق بشر مردم رامهرمز
دستور فیلتر سایت «معماری نیوز» در شهریور ۱۳۹۵ نیز توسط بیژن قاسم‌زاده صادر شد. این اقدام به دلیل افشای تخلفات شهرداری تهران در دوره محمدباقر قالیباف، معروف به پرونده «املاک نجومی»، انجام گرفت.
بیژن قاسم‌زاده در طول دوران فعالیت خود در پست‌های مختلف، نقش عمده‌ای در نقض حقوق ورزشکاران، هنرمندان، فعالان مدنی، و سیاسی ایفا کرده است. او در سال ۱۳۹۰، در مقام رئیس کمیته انضباطی فدراسیون کشتی، احکام سنگینی علیه مربیان و کشتی‌گیران صادر کرد. از جمله این احکام، محرومیت یک ساله غلامرضا محمدی، مربی تیم کشتی پرسپولیس جویبار بود.
صدور احکام بازداشت برای ورزشکاران و هنرمندان
قاسم‌زاده همچنین در دی ۱۳۹۴، سوشا مکانی، فوتبالیست و دروازه‌بان وقت پرسپولیس تهران را بازداشت کرد. دلیل این بازداشت، انتشار عکس‌های خصوصی وی در شبکه‌های اجتماعی بود. قاسم‌زاده در این باره اظهار داشت: «ورزشکاری که به رده ملی می‌رسد، دیگر متعلق به خودش نیست و به میلیون‌ها نفر تعلق دارد. ما از ورزشکاران انتظار داریم رفتارهای پهلوانی انجام بدهند. خدا شاهد است خود ما با توجه به نقشی که داریم حتی به عروسی نزدیک‌ترین دوستان خودمان هم نمی‌رویم.» بازداشت این فوتبالیست در حالی صورت گرفت که عکس منتشرشده، تصویر وی همراه با نامزدش بود و وکیل مکانی هیچ شاکی خصوصی را تایید نکرد. قاسم‌زاده با صدور حکمی، سوشا مکانی را از بازی در تیم پرسپولیس نیز محروم کرد.
بازداشت حمید بقایی، معاون اجرایی دولت محمود احمدی‌نژاد در تابستان ۹۶، توسط بیژن قاسم‌زاده انجام شد. بقایی به نقل از قاسم‌زاده گفته بود: «من در برخورد با بقایی مستقیماً از شخص رئیس قوه قضاییه دستور می‌گیرم.»
قاسم‌زاده در مرداد ۱۳۹۵، امیرحسین مقصودلو، معروف به تتلو، از خوانندگان جوان را به دادسرا احضار کرد. اتهام او «تشویق جوانان به فساد و فحشا» عنوان شد. قاسم‌زاده ۲ هفته بعد تتلو را به دلیل «توهین» بازداشت کرد. تتلو خود درباره پرونده‌اش گفته بود که به دلیل «خصومت شخصی» بازداشت شده است. به گفته بهنام بابازاده، خبرنگار موسیقی، قاسم‌زاده در جریان بازپرسی از تتلو، زمانی که مادر او برای آزادی پسرش وارد اتاق شد، با لفظی باورنکردنی وی را از اتاق اخراج کرد. قاسم‌زاده علاوه بر تتلو، بازپرس پرونده چند هنرمند جوان دیگر شامل علی شمس، آرمین توای‌اف‌ام و ملودی نیز بود. او این هنرمندان را تنها به دلیل فعالیت‌های هنری‌شان در موسیقی احضار و بازجویی کرده است.
حکم بازداشت مونا معافی، فعال مدنی، در بهمن ۹۵ نیز توسط قاسم‌زاده صادر شد. او این فعال مدنی را به اتهام ارتباط با «آمد نیوز» بازداشت و تا ۶ ماه با قرار در زندان نگه داشت. گزارش‌ها حاکی از آن است که معافی در دوران بازداشت، همراه با شکنجه، به شدت تحت فشار بازجویان برای اعتراف به ارتباط با آمد نیوز و روح‌الله زم بوده است. معافی بعدها از سوی دادگاه انقلاب به اتهام «تبلیغ علیه نظام» به ۲ سال حبس، ۲ سال محرومیت از عضویت در گروه‌های سیاسی و شبکه‌های مجازی، و ۲ سال ممنوع‌الخروجی محکوم شد.
مهسا رجعتی، دیگر فعال مدنی که دی ۹۵ توسط قاسم‌زاده بازداشت شد، در خرداد ۹۹ درباره صدور حکم غیرقانونی بازداشتش توسط او گفت: «من مهسا رجعتی که در روز ۱۳ دی ماه ۹۵، با حکم روی یک تکه کاغذ چک نویس بدون تایپ و مهر قانونی، فقط و فقط با امضای تو، ۵ ماه سرگردان در سلول‌های انفرادی اوین [بودم].»
احضار هنگامه شهیدی، فعال سیاسی و روزنامه‌نگار، در اردیبهشت ۱۳۹۷ به اتهام «توهین به رئیس قوه قضاییه» نیز از سوی قاسم‌زاده انجام گرفت. به گفته شهیدی، این احضار در حالی صورت پذیرفت که پیش از آن، قاسم‌زاده او را به اتهام واهی و کذب «ارتباط با آمد نیوز» به درخواست وزارت اطلاعات به مدت ۶ ماه در بازداشت انفرادی نگه داشته بود.
قاسم‌زاده همچنین در نقض و تحدید حقوق زنان در ایران مشارکت داشته است. او بازپرس پرونده ۶ خواننده زن، از جمله فراواز فروردین، در سال ۱۳۹۵ بود. این ۶ زن بعدها در سال ۹۶ توسط دادگاه انقلاب تهران به اتهام «تولید موسیقی و پخش تصاویر مبتذل و پخش این تصاویر از شبکه‌های معاند» به ۱ سال حبس محکوم شدند. این حکم در مهر ۱۳۹۸ در دادگاه تجدید نظر نیز تایید شد.
سوابق سرکوب و نقض حقوق بشر بیژن قاسم‌زاده به شرح زیر است:
۱۳۹۰ – ۱۳۹۱: ریاست کمیته انضباطی فدراسیون کشتی
دست‌کم تا اسفند ۱۳۹۵: رئیس و بازپرس شعبه ویژه ورزش دادسرای کارکنان دولت
مشاور حقوقی رئیس هیات مدافعین حرم
۱۳۹۱ – ۱۳۹۷: بازپرس شعبه ۲ دادسرای فرهنگ و رسانه
تا مهر ۱۳۹۸ (چند روز پیش از بازداشت): مستشار دادگاه تجدید نظر
برخی از قربانیان اقدامات سرکوبگرانه و نقض حقوق بیژن قاسم‌زاده عبارتند از:
امیرحسین مقصودلو (تتلو)
علی شمس (علیشمس)
آرمین زارعی (آرمین توای‌اف‌ام)
غلامرضا محمدی
سوشا مکانی
حمید بقایی
مونا معافی
مهسا رجعتی
هادی کسایی‌زاده
فراواز فروردین
بیژن قاسم‌زاده سنگرودی قاضی که خود متهم به فساد شد
بیژن قاسم زاده بعد از سال ها سرکوب و بازداشت سرانجام خود به دلیل فساد و رشوه در جایگاه متهم قرار گرفت. سایت رادیو فردا درتاریخ ۲۲شهریور۱۳۹۹ در رابطه با فساد قاسم زاده می‌نویسد: «بیژن قاسم زاده سنگرودی، بازپرس سابق دادسرای تهران به اتهام رشوه‌گیری «به انفصال دائم از خدمات دولتی و ۱۰ سال حبس تعزیری و ضبط مال ناشی از ارتشا و پرداخت جزای نقدی» محکوم شد.
نام قاسم‌زاده در پرونده یک باند فساد و ارتشا قوه قضاییه به مدیریت اکبر طبری، معاون اجرایی دفتر صادق لاریجانی در دوران ریاست قوه قضاییه مطرح شده بود. با این حال شهرت این مقام سابق قضایی به ماجرای فیلتر شدن تلگرام در اردبیهشت ۹۷باز می‌گردد که با دستور او اجرایی شد.
در این پرونده فساد، فرهاد مشایخ و رسول دانیال‌زاده که با اکبر طبری در جریان برخی پرونده‌های ساخت و ساز مشارکت داشتند نیز هر یک به ۱۵ سال زندان محکوم شدند. حمیدرضا علیزاده، بازپرس وقت شعبه ۱۵ کارکنان دولت نیز از دیگر متهمان این پرونده بود که به ده سال زندان محکوم شده است.
در ۱۸ آبان ۱۴۰۰، خبرگزاری قوه قضائیه از آزادی قاسم‌زاده به قید وثیقه خبر داد. قوه قضاییه در اطلاعیه‌ای «پیرامون انتشار تصاویر بیژن قاسم‌زاده در فضای مجازی» اعلام کرد که «دیوان عالی کشور پرونده او را به شعبه صادرکننده جهت رفع نقص در پرونده، اعاده کرده‌است و مراحل دادرسی پرونده وی در جریان است. این متهم بر اساس قانون تا اعلام نهایی نتیجه دادرسی، فعلاً با قرار وثیقه آزاد شده‌است.
برخی حقوقدانان با انتقاد از قوه قضائیه دژخیمان حکومتی همان زمان گفتند اطلاعیه‌ای که شاید انتظار می‌رفت با توضیح بیشتری منتشر و در آن علاوه بر ذکر «صدور قرار وثیقه برای قاسم‌زاده به عنوان دلیل آزادی او» گفته می‌شد که پرونده‌ای با این اهمیت که در آن یک قاضی به اتهام دریافت رشوه محکوم شده، فارغ از اینکه قابل تجدیدنظرخواهی بوده یا نه، چه نقصی داشته که دیوان عالی کشور رأی صادره برای قاسم‌زاده را نقض و پرونده او را جهت رفع نقص به شعبه صادر کننده رأی برگردانده و حالا دوباره دادرسی پرونده وی در جریان است!
یک روزنامه نگار میگوید اکنون پس از گذشت دو سال، از نتیجه پرونده قاضی فاسد خبر جدیدی منتشر نشده و او تعمدا توسط همکاران سابقش به فراموشی سپرده شده تا از مجازات رهایی یابد.
منابع
- سایت رادیو فردا ۲۲شهریور۱۳۹۹
- میزان خبرگزاری قوه قضائیه حکومت ۱۸ آبان ۱۴۰۰
