محمود اسپانلو، دادستان عمومی و انقلاب گرگان در استان گلستان، مسئول نقض حقوق بشر مرتبط با بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۱ و همچنین دیگر شهروندان بازداشت‌شده در استان گلستان است.
اعتراضات سراسری شهریور ۱۴۰۱، پس از مرگ مهسا (ژینا) امینی در اثر عملکرد گشت ارشاد، آغاز شد.
این اعتراضات به مرور در کشور گسترش یافت. سرکوب شدید نیروهای امنیتی باعث کشته و زخمی شدن ده‌ها شهروند و بازداشت افراد زیادی شد.
از میان بازداشت‌شدگان می‌توان به ابراهیم شیبک، خسرو محمدقلی‌پور، میکائیل کاویان، توماج شفیعی، فائزه عبدی‌پور، کامیار اباذری و ناژین حکم‌نیا اشاره کرد.
در ۱ بهمن ۱۴۰۱، پویا امری و نفیسا سعادت‌یار، شهروندان بهائی ساکن گرگان، توسط نیروهای امنیتی بازداشت و به مکانی نامعلوم منتقل شدند.
در ۲ بهمن ۱۴۰۱، سید علی موسوی، فارغ‌التحصیل دانشگاه صنعتی شریف، توسط نیروهای امنیتی در گرگان بازداشت و به مکان نامعلومی منتقل شد.
در ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۲، بهروز ایزدی راد، یکی از بازداشت‌شدگان اعتراضات ۱۴۰۱ که پس از صدور بخشنامه عفو در بهمن ماه آزاد شده بود، دوباره به دلایل نامعلوم بازداشت شد.
در ۲۲ آذر ۱۴۰۱، حکم پیام نوراللهی، که پیشتر به اتهام قتل به اعدام محکوم شده بود، در زندان گرگان اجرا شد.
در ۲۱ دی ۱۴۰۱، حکم اعدام شهرام مرتضوی، زندانی محکوم به قتل، در زندان گرگان به اجرا درآمد.
در ۲۵ فروردین ۱۴۰۲، محمود اسپانلو، دادستان عمومی و انقلاب گرگان، از بازداشت یک بلاگر در النگدره به دلیل “تهیه کلیپ با موضوع آغوش رایگان و انتشار آن” خبر داد.
ادامه سوابق سرکوب محمود اسپانلو
در ۳ اردیبهشت ۱۴۰۲، یک مرکز تفریحی-توریستی در گرگان به دلیل “رعایت نکردن موازین اخلاقی و قوانین صنفی و رقص بانوان بدون حجاب” پلمب شد.
در ۱۲ اردیبهشت ۱۴۰۲، روح الله رسولی، نوجوان ۱۵ ساله اهل فندرسک گرگان، به دلیل فعالیت‌های رسانه‌ای خود به اتهام همکاری با شبکه‌های خارج از کشور بازداشت شد.
در ۱۳ اردیبهشت ۱۴۰۲، اداره اطلاعات استان گلستان با انتشار اطلاعیه‌ای، خبر از بازداشت یک شهروند گرگانی به دلیل “ارتباط با شبکه‌های معاند” داد.
در ۲۶ اردیبهشت ۱۴۰۲، حکم اعدام دو زندانی به نام‌های شعبان یوسفی و (نام کوچک نامشخص) بزی که به اتهام قتل محکوم شده بودند، در زندان گرگان اجرا شد.
در ۹ مرداد ۱۴۰۲، حبیب موسوی، شاعر و نویسنده ساکن گرگان، پس از احضار به اطلاعات سپاه این شهر بازداشت شد.
در ۱۷ شهریور ۱۴۰۲، بهروز ایزدی راد و امین شیرافکن، شهروندان ساکن گرگان، توسط نیروهای امنیتی بازداشت و به مکانی نامعلوم منتقل شدند.
در ۲۵ شهریور ۱۴۰۲، نیروهای امنیتی نیما صفار، شاعر، نویسنده و فعال مدنی، مانی صفار و مجید کلاته، شهروندان گرگانی را بازداشت و به یکی از بازداشتگاه‌های اطلاعات سپاه منتقل کردند.
در ۶ آذر ۱۴۰۲، منابع حقوق بشری گزارشی مبنی بر تداوم بازداشت و بلاتکلیفی بهروز ایزدی راد منتشر کرد. این بازداشت علی‌رغم گذشت بیش از ۲ ماه از زمان دستگیری وی ادامه داشت.
در ۲۵ آذر ۱۴۰۲، دخالت یک فرد تحت عنوان “امر به معروف” در نوع پوشش چند نفر در گرگان به درگیری منجر شد. فرمانده انتظامی شهر از بازداشت یک نفر در این رابطه خبر داد.
درهمین زمینه
سرکوبگران گرگان را بشناسید – قسمت ششم
اجرای احکام اعدام زیر نظر محمود اسپانلو
در ۲۰ تیر ۱۴۰۳، محمدرضا (تهمورث) شوقی، شهروند ساکن گرگان، توسط نیروهای امنیتی در این شهرستان بازداشت شد.
در ۲ مهر ۱۴۰۳، شاهین مودّت و سودابه مهدی‌نژاد، زوج بهائی ساکن گرگان، در منزل خود بازداشت و به مکانی نامعلوم منتقل شدند. مأموران همچنین منزل آن‌ها را تفتیش و تعدادی از لوازم الکترونیکی و کتب دینی‌شان را ضبط کردند.
در ۱۲ دی ۱۴۰۳، حکم اعدام بهروز مهرانی، زندانی محکوم به جرائم مواد مخدر، در زندان گرگان اجرا شد.
در ۳ بهمن ۱۴۰۳، حکم اعدام ۲ زندانی به نام‌های بهرام ولی‌پور و حسین فرهادی، که در پرونده‌های جداگانه به جرائم مواد مخدر محکوم شده بودند، در زندان گرگان اجرا شد.
در ۲۲ اردیبهشت ۱۴۰۴، حکم اعدام ۳ زندانی، از جمله یک زن، که در پرونده‌هایی جداگانه به اتهام قتل محکوم شده بودند، در زندان گرگان اجرا شد. هویت این افراد محبوبه خسرونژاد، فیروز (عرفان) علیاری و صفا قره‌داشی اعلام شده است.
در ۲۸ تیر ۱۴۰۴، حکم اعدام ۳ زندانی که در یک پرونده مشترک به اتهام تجاوز به عنف محکوم شده بودند، در زندان گرگان اجرا شد. هویت ۲ نفر از این زندانیان، علیرضا اشترک و محمد اشترک گزارش شده است.
در ۲ مرداد ۱۴۰۴، منابع حقوق بشری گزارشی مبنی بر تداوم بازداشت نیکان مودت، شهروند بهائی ساکن گرگان، با وجود گذشت ۱۷ روز از زمان دستگیری منتشر کرد.
در ۱۵ مرداد ۱۴۰۴، حکم اعدام ۲ زندانی به نام‌های احسان سعیدی و منوچهر سعیدی که در یک پرونده مشترک به اتهام قتل محکوم شده بودند، در زندان گرگان اجرا شد.
سوابق سرکوب و قربانیان جنایات محمود اسپانلو
– قاضی تحقیق دادگستری تنکابن
– ۱۳۸۶-۱۳۸۷: دادستان عمومی و انقلاب تنکابن
– ۱۳۸۷-۱۳۹۱: رئیس دادگستری تنکابن
– ۱۳۹۱ تا ۵ بهمن ۱۳۹۴: رئیس دادگستری علی‌آباد کتول
– ۵ بهمن ۱۳۹۴ تا خرداد ۱۳۹۷: مستشار دادگاه‌های تجدیدنظر و معاون برنامه‌ریزی دادگستری گلستان
– خرداد ۱۳۹۷ تا ۱۳ آبان ۱۴۰۰: معاون منابع انسانی و امور فرهنگی دادگستری گلستان
– از ۱۳ آبان ۱۴۰۰ تا کنون (شهریور ۱۴۰۴ ) دادستان مرکز استان گلستان.
برخی از قربانیان فردی و گروهی سرکوب و جنایات محمود اسپانلو عبارتند از:
سیدعلی موسوی
ابراهیم شیبک
خسرو محمدقلی پور
میکائیل کاویان
پیام نوراللهی
شهرام مرتضوی
پویا امری
نفیسا سعادت یار
روح الله رسولی
بهروز ایزدی راد
شعبان یوسفی
فائزه عبدی‌پور
توماج شفیعی
کامیار اباذری
ناژین حکم نیا
حبیب موسوی
محمدرضا (تهمورث) شوقی
نیما صفار
سودابه مهدی‌نژاد
منوچهر سعیدی
و قربانیان گروهی شامل: معترضان اعتراضات شهریور و پاییز ۱۴۰۱ در گرگان.
منابع:
حقوق بشر ایران
میزان
