سرتیپ دوم پاسدار پاسدار سیدرضا موسوی‌اعظمی به عنوان فرمانده تیپ اول (امیرالمومنین) یگان ویژه نیروی انتظامی، مسئولیت مستقیم سرکوب خشن اعتراضات مردمی در ایران، از جمله وقایع آبان ۱۳۹۸، دی ۱۳۹۸ و تیر ۱۴۰۰ را بر عهده دارد. نیروهای تحت امر او عاملان اصلی اعمال خشونت شدید و تیراندازی به سمت معترضان در سراسر کشور بوده‌اند.
سیدرضا موسوی‌اعظمی و نقش محوری در سرکوب خشن آبان ۱۳۹۸
سیدرضا موسوی‌اعظمی در مقام فرمانده تیپ اول (امیرالمومنین) یگان ویژه نیروی انتظامی، مشارکت مستقیم در سرکوب خشونت‌بار معترضان در جریان اعتراضات سراسری آبان ۱۳۹۸ داشته است. یگان ویژه نیروی انتظامی، بازوی اصلی پلیس در ایران برای سرکوب اعتراضات شهروندی است. اگرچه ستاد فرماندهی تیپ اول (امیرالمومنین) یگان ویژه نیروی انتظامی در تهران قرار دارد، اما میدان عملیاتی این تیپ تمام کشور بوده و نیروهای تحت نظر سیدرضا موسوی‌اعظمی در سراسر ایران عملیات سرکوب را اجرا می‌کنند.
گزارش‌های منتشر شده، به‌ویژه تأیید حسن کرمی، فرمانده کل یگان ویژه ناجا، نشان می‌دهد نیروهای یگان ویژه پلیس، در جریان اعتراضات سراسری آبان ۱۳۹۸، از نیروهای اصلی برای سرکوب و برخورد با معترضان بوده‌اند. کرمی در مهر ماه ۱۴۰۰، سرکوب اعتراضات آبان ۱۳۹۸ را «مأموریت سنگین» یگان ویژه خواند و حضور مستقیم نیروهای این یگان در سرکوب معترضان را تأیید کرد. تصاویر منتشر شده نیز نشان از حضور پرشمار نیروهای یگان ویژه ناجا در سرکوب خشن معترضان در جریان این اعتراضات دارد.
نیروهای یگان ویژه ناجا در جریان اعتراضات آبان ۱۳۹۸ با خشونت هرچه تمام‌تر اقدام به استفاده از اسلحه و شلیک گلوله جنگی به معترضان کردند. در نتیجه این اقدامات، بر اساس تأیید سازمان عفو بین‌الملل، دستکم ۲۳ تن از کشته‌شدگان، کودکان زیر ۱۸ سال بوده‌اند. عبدالرضا رحمانی فضلی، وزیر کشور وقت، در خرداد ماه ۱۳۹۹ تعداد کشته‌شدگان در جریان اعتراضات آبان ماه را نزدیک به ۲۲۵ نفر اعلام کرد. به گفته او، دستکم ۸۰ درصد از کشته‌شدگان با گلوله سلاح‌های سازمانی نیروهای امنیتی و انتظامی جان باخته‌اند. این آمار در حالی توسط رحمانی فضلی ارائه شده که خبرگزاری رویترز در دی ماه ۹۸، به نقل از منابع خود در وزارت کشور ، تعداد کشته‌شدگان اعتراضات آبان ماه را دستکم ۱۵۰۰ نفر گزارش کرد.
مشارکت یگان ویژه در کشتار ماهشهر و نقض حق حیات
نقش مأموران یگان ویژه نیروی انتظامی در سرکوب معترضان و برخورد با آن‌ها در جریان اعتراضات آبان ۹۸، به‌ویژه استفاده از اسلحه گرم و شلیک به معترضان، غیرقابل انکار است. گزارش‌های تحقیقی نشان می‌دهند مأموران یگان ویژه ناجا در جریان اعتراضات در شهرستان ماهشهر در استان خوزستان، با استفاده از سلاح سنگین دوشکا به سوی معترضان آتش گشوده‌اند. سیدرضا موسوی‌اعظمی در قبال این اقدامات فاحش نیروهای تحت امرش مسئولیت دارد.
شواهد منتشر شده نشان می‌دهد دستکم ۴۰ نفر از معترضان در جریان اعتراضات آبان ۹۸ در استان خوزستان با شلیک گلوله مستقیم مأموران انتظامی و امنیتی کشته شده‌اند. بیشترین این جان‌باختگان در ماهشهر مورد اصابت گلوله قرار گرفتند. محسن بیرانوند، فرماندار شهرستان ماهشهر، در ۱۱ آذر ماه، وقوع درگیری میان نیروهای امنیتی و انتظامی با معترضان در این شهرستان را تأیید کرده بود. خبرگزاری ایرنا نیز در ۲۸ آبان ماه، وقوع درگیری شدید بین نیروهای انتظامی و تعدادی از معترضان در شهرک چمران ماهشهر را تأیید کرد.
به روایت رسانه‌های داخلی ایران، پس از کشته شدن یک افسر نیروهای یگان ویژه نیروی انتظامی در ماهشهر، درگیری‌ها شدت گرفته و منجر به دخالت مأموران سپاه پاسداران می‌شود. صدا و سیمای ایران نیز در گزارشی با عنوان «تاملی بر پروژه کشته سازی و حوادث اخیر در رسانه‌های معاند»، که آذر ماه پخش شد، حضور مأموران یگان ویژه نیروی انتظامی در درگیری‌ها را در ماهشهر و به ویژه در قتل عام نیزارها تأیید کرده است. تعداد دقیق معترضان کشته‌شده در خوزستان مشخص نیست و آمارهای متفاوتی در این زمینه ارائه شده است؛ روزنامه نیویورک تایمز به نقل از شاهدان، تنها در نیزارهای ماهشهر، دستکم بین ۱۰۰ تا ۱۳۰ نفر در نتیجه تیراندازی سنگین مأموران انتظامی و امنیتی کشته شده‌اند.
درهمین زمینه
سیدرضا موسوی‌اعظمی در سرکوب اعتراضات دی ۱۳۹۸ و تیر ۱۴۰۰
یگان ویژه نیروی انتظامی تحت فرماندهی سیدرضا موسوی‌اعظمی همچنین در سرکوب اعتراضات دی ماه ۱۳۹۸، که در اعتراض به سرنگون کردن هواپیمای مسافربری اوکراینی توسط پدافند سپاه پاسداران صورت گرفت، مشارکت مستقیم داشته است. حسن کرمی، فرمانده کل یگان ویژه، در مهر ماه ۱۴۰۰ حضور یگان ویژه در سرکوب این اعتراضات را نیز تأیید کرده است.
علاوه بر این، اعتراضات شهروندان خوزستانی در تیر ماه ۱۴۰۰، به اعتراف حسن کرمی، فرمانده کل یگان ویژه نیروی انتظامی، از جمله اعتراضات مسالمت‌آمیزی بود که با سرکوب شدید و خشونت‌بار نیروهای یگان ویژه ناجا روبرو شد. شهروندان ساکن خوزستان از ۲۴ تیر ۱۴۰۰ به مدت یک هفته، در واکنش به در دسترس نبودن آب آشامیدنی و سالم و خشکسالی شدید در این استان، دست به اعتراضات مسالمت‌آمیز زدند که با سرکوب شدید نیروهای انتظامی و امنیتی مواجه شدند.
تصاویر منتشر شده از اعتراضات به روشنی استفاده مأموران امنیتی و انتظامی از خشونت و تیراندازی آن‌ها به سوی معترضان را نشان داده و صدای تیراندازی در آن‌ها به وضوح به گوش می‌رسد. به گفته منابع حقوق بشری، مأموران انتظامی و امنیتی با خشونت بسیار با معترضان در شهرهای استان خوزستان برخورد کرده و به سمت آن‌ها تیراندازی کرده‌اند که در نتیجه آن دستکم ۹ شهروند کشته شدند. به گفته شاهدان عینی، تیراندازی مأموران به معترضان در ایذه سبب مجروح شدن شماری از آن‌ها شده و دستکم کشته شدن یک جوان ۱۷ ساله با نام هادی بهمنی شده است. صدا و سیمای ایران خود بدون اشاره به هویت این جوان، کشته شدن او در ایذه را تأیید کرده، اگرچه مرگ او ناشی از «تیراندازی مشکوک» عنوان شد؛ بنا بر گزارش‌های منتشر شده، او در نتیجه اصابت گلوله جنگی به سینه‌اش جان باخته است.
سوابق سرکوب و قربانیان جنایات سیدرضا موسوی‌اعظمی عبارت است از:
تا شهریور ۱۳۹۸: فرمانده یگان ویژه نیروی انتظامی در استان‌های اردبیل، آذربایجان شرقی و آذربایجان غربی
از شهریور ۱۳۹۸ فرمانده تیپ اول (امیرالمومنین) یگان ویژه نیروی انتظامی
برخی از قربانیان گروهی جنایات، سرکوب و نقض حقوق بشر سیدرضا موسوی‌اعظمی عبارتند از:
معترضان اعتراضات آبان ماه ۱۳۹۸ و معترضان اعتراضات تیر ۱۴۰۰ در خوزستان.
سیدرضا موسوی‌اعظمی به دلیل مشارکت در نقض حقوق بشر، به‌ویژه مشارکت نیروهایش در سرکوب اعتراضات مردمی در ایران، از آذر ۱۴۰۰ در لیست تحریم‌های حقوق بشری ایالات متحده آمریکا قرار گرفته است.
منابع:
دادگستر
هرانا
