سرتیپ دوم پاسدار یدالله سلیمانی، که سوابقی همچون فرماندهی تیپ امنیتی انصار سپاه سیدالشهداء تهران و فرماندهی ناحیه مقاومت بسیج سیدالشهداء اسلامشهر را در کارنامه دارد، در نقض گسترده حقوق شهروندان ایران نقش مستقیم داشته است. این اقدامات سرکوبگرانه، شامل اعدام، شکنجه، فیلترینگ و تصویب طرح‌های سرکوبگرانه، به‌ویژه در جریان اعتراضات آبان ۱۳۹۸ و پاییز ۱۴۰۱، حق حیات، آزادی بیان و اعتراض را نشانه رفته است.
فرماندهی و مسئولیت یدالله سلیمانی در کشتار آبان ۹۸
بین سال‌های ۱۳۹۷ تا ۱۳۹۹، یدالله سلیمانی در سمت فرمانده پیشین سپاه ابوالفضل شهرستان بهارستان استان تهران، در نقض جدی حقوق شهروندان این منطقه مشارکت مستقیم داشت. این نقض‌ها به طور خاص شامل تضییع حق آزادی بیان، حق اعتراض و حق حیات می‌شد. وی به عنوان فرمانده پیشین سپاه ابوالفضل شهرستان بهارستان، در برابر نقض حقوق شهروندان ساکن این شهرستان، به‌ویژه حق اعتراض و حق حیات آنان، در جریان اعتراضات سراسری آبان ۱۳۹۸ توسط مأموران زیر امر خود کاملاً مسئول است. نیروهای سپاه پاسداران، خصوصاً در استان تهران، با توجه به وسعت تجمعات اعتراضی، در سرکوب خشونت‌بار معترضان در جریان اعتراضات سراسری آبان ماه ۱۳۹۸ مستقیماً مشارکت داشتند. مقامات سپاه پاسداران خود نیز گستردگی اعتراضات در استان تهران و مشارکت در سرکوب معترضان را تأیید کرده‌اند.
در همین راستا، سپاه پاسداران در تاریخ ۲۷ آبان ماه، با انتشار بیانیه‌ای، قصد خود را برای «برخورد قاطع با اقدامات مخل آسایش» اعلام کرد. یدالله سلیمانی نیز خود در تاریخ ۲۹ آبان، با تأیید حضور نیروهای تحت فرمانش در سرکوب معترضان، از بازداشت تعدادی از آنان خبر داد. او، شهروندان شرکت‌کننده در اعتراضات را «اغتشاشگر» خواند و گفت: «با اشراف اطلاعاتی که وجود دارد تعداد زیادی از سرکردگان اصلی اغتشاشات دستگیر شده‌اند و این دستگیری‌ها نیز همچنان ادامه دارد.» یدالله سلیمانی همچنین معترضان را به برخورد سخت و قاطع سپاه تهدید کرد و خطاب به آنان اظهار داشت: «با مشت آهنین و گره‌کرده بسیج و سپاه اجازه زیاده‌خواهی به هیچ‌کسی نمی‌دهیم و دست آشوبگران، فتنه‌انگیزان و اغتشاشگران را خواهیم شکست.» این اظهارات، سابقه یدالله سلیمانی در برخورد با معترضان را به وضوح نشان می‌دهد و بیانگر نقش کلیدی وی در سرکوب‌ها است.
تأیید رسمی و گزارش‌های بین‌المللی از کشتار آبان ۹۸
در آذر ماه ۹۸، محمدرضا یزدی، فرمانده وقت سپاه محمد رسول الله تهران، تلویحاً مشارکت نیروهای سپاه را در سرکوب معترضان و کشته شدن آنها با شلیک آتش مأموران سپاه تأیید کرد و گفت: «این مورد [کشته شدن معترضان توسط مأموران سپاه] در حال بررسی است. در وضعیت کنونی امکان تأیید یا تکذیب این موضوع نیست.» عبدالرضا رحمانی فضلی، وزیر کشور، خود در خرداد ماه ۱۳۹۹ تأیید کرد که دست‌کم ۸۰ درصد از جان‌باختگان اعتراضات آبان ۱۳۹۸ با گلوله سلاح‌های سازمانی نیروهای امنیتی و انتظامی کشته شده‌اند. ارائه این آمار توسط رحمانی فضلی در شرایطی بود که خبرگزاری رویترز در دی ماه ۹۸ به نقل از منابع خود در وزارت کشور، تعداد کشته‌شدگان اعتراضات آبان ماه را دست‌کم ۱۵۰۰ نفر گزارش کرده بود. در گزارش خبرگزاری رویترز در دی ماه ۱۳۹۸، همچنین به نقش نیروهای سپاه و بسیج در کشتار معترضان صراحتاً اشاره شده و به نقل از منابعی گفته شده که رهبر جمهوری اسلامی برای سرکوب اعتراضات از این نیروها استفاده کرده است.
علاوه بر این، در گزارشی که سازمان عفو بین‌الملل در پایان اردیبهشت ماه ۱۳۹۹ درباره جان‌باختگان اعتراضات آبان ماه ۹۸ منتشر کرد، بر نقش مأموران سپاه و بسیج در کشتار معترضان تأکید شده است. بر اساس گزارش سازمان عفو بین‌الملل، دست‌کم ۱۰ شهروند شرکت‌کننده در اعتراضات آبان ۱۳۹۸ در شهرستان بهارستان، از جمله یک جوان ۱۸ ساله، با شلیک مستقیم گلوله نیروهای امنیتی، شامل سپاه پاسداران، کشته شدند. همچنین جاوید رحمان، گزارشگر ویژه حقوق بشر سازمان ملل در امور ایران، در گزارشی که شهریور ماه ۱۳۹۹ منتشر نمود، حضور مأموران سپاه و بسیج را در سرکوب «بیش از حد خشن» معترضان تأیید کرد و گفت: «نیروهای سپاه، پلیس و بسیج با هدف قتل به معترضان شلیک کرده‌اند.» اقدامات یدالله سلیمانی در این مقطع زمانی، کاملاً در چارچوب سیاست‌های سرکوبگرانه مذکور قرار دارد.
درهمین زمینه: بازخوانی نقش پاسدار کیومرث عزیزی از سرکوبگران اعتراضات آبان ۱۳۹۸ در تهران
نقش نیروهای تحت امر یدالله سلیمانی در سرکوب اعتراضات ۱۴۰۱
هفته آخر شهریورماه ۱۴۰۱ با جان باختن مهسا امینی در پی عملکرد گشت ارشاد، آغازگر دور جدیدی از اعتراضات گسترده در ایران شد. این اعتراضات که ابعاد گسترده‌ای یافت، در بسیاری از نقاط کشور با برخورد شدید نیروهای انتظامی و امنیتی مواجه شد. در سرکوب این اعتراضات، نیروهای یگان ویژه پلیس، سپاه و ارتش از گاز اشک‌آور، گلوله‌های ساچمه‌ای و سلاح جنگی استفاده کرده و شهروندان بسیاری کشته، زخمی و بازداشت شدند. بر اساس گزارش فعالان حقوق بشر، بخش قابل توجهی از نیروهای شناسایی‌شده در جریان اعتراضات، مأموران یگان‌های متفاوتی از فرماندهی انتظامی جمهوری اسلامی (فراجا) بودند که نیروهای یگان ویژه بخش اعظمی از آن را تشکیل می‌دادند. استفاده بی‌ضابطه این نیروها از تفنگ‌های ساچمه‌ای در مواجهه با مردم منجر به مصدومیت شمار بالایی از معترضان شد.
تهران نیز به عنوان یکی از مراکز اصلی این اعتراضات، شاهد حضور مردم معترض در خیابان‌ها و سرکوب شدید آنها توسط نیروهای انتظامی، نظامی و امنیتی بود. در این سرکوب‌ها، شماری از شهروندان از جمله محمد زمانی ۱۶ ساله، عرفان نظربیگی، افشین شهامت، سیاوش محمودی ۱۶ ساله، نیکا شاکرمی ۱۶ ساله، محمدجواد فرمانی، احسان خان محمدی، امیرمهدی فرخی‌پور ۱۷ ساله، سیدعلیرضا حسینی، جواد خوانساری، محمدامین تکلی، محسن موسوی، ستاره تاجیک ۱۷ ساله، مصطفی شاملو، امید مهدوی، ایمان بهزادپور، نگین صالحی، سپهر شریفی طرقبه، آرنیکا قائم مقامی ۱۷ ساله، مقداد عزیزی، صدف موحدی، رضا اسماعیل‌زاده، پریسا بهمنی، سامان قادرپور، میلاد جاویدپور، امیرحسین رومیانی نظری، نسرین قادری، علی روزبهانی، نوید بادپا، امید برزگر، محمدحسین فرجی، مرتضی سلطانیان، مهدی حیدری، میثم مقدسی، بهار خورشیدی، سامان رحمانی، حمید گلی، اصغر آقایی، حمیدرضا روحی، شعیب حیدری، محمدحسین کمندلو ۱۷ ساله، مسعود دولتشاهی، امین خانلو ۱۶ ساله، فرزین معروفی، اصغر هژیرلطف، محمد مهردادی و روح الله عابدینی جان باختند. یدالله سلیمانی به واسطه مناصب خود، در این دوره نیز مسئولیت سرکوب‌ها و بازداشت‌های گسترده را بر عهده داشت.
بازداشت‌های گسترده و سوابق کلیدی یدالله سلیمانی
علاوه بر جان باختگان، تعداد بالایی از معترضان و فعالین مدنی نیز توسط نیروهای امنیتی و انتظامی بازداشت شدند. اسامی برخی از بازداشت‌شدگان تهران عبارتند از: سعیده فتحی، جواد حیدریان، ویدا ربانی، علیرضا خوشبخت، مهدی امیرپور و علیرضا آدینه. نقش یدالله سلیمانی در این روند سرکوب و نقض حقوق شهروندان به وضوح مشهود است.
سوابق سرکوب و قربانیان جنایات یدالله سلیمانی عبارت است از:
تا اسفند ۱۳۹۶: فرمانده سپاه پاسداران ناحیه شهرستان فیروزکوه در استان تهران
اسفند ۱۳۹۶ – فروردین ۱۳۹۹: فرمانده سپاه پاسداران ناحیه شهرستان بهارستان در استان تهران
فروردین ۱۳۹۹ – ۱۴ آبان ۱۴۰۲: فرمانده تیپ امنیتی انصار سپاه سیدالشهداء تهران
۸ شهریور ۱۴۰۳ – تا کنون (آذر ۱۴۰۴): فرمانده ناحیه مقاومت بسیج سیدالشهداء اسلامشهر
برخی از قربانیان فردی و گروهی جنایات، سرکوب و نقض حقوق بشر یدالله سلیمانی عبارتند از:
افشین شهامت
احسان خان محمدی
عرفان نظربیگی
محمدجواد فرمانی
محمد زمانی
نیکا شاکرمی
سیاوش محمودی
جواد خوانساری
پریسا بهمنی
ستاره تاجیک
نگین صالحی
آرنیکا قائم مقامی
سامان قادرپور
بهار خورشیدی
محسن موسوی
حمیدرضا روحی
مسعود دولتشاهی
امین خانلو
شعیب حیدری
میلاد جاویدپور
صدف موحدی
نوید بادپا
امید برزگر
میثم مقدسی
سامان رحمانی
حمید گلی
اصغر آقایی
و قربانیان گروهی نیز شامل:
معترضان اعتراضات آبان ۱۳۹۸ در شهرستان بهارستان
بازداشت‌شدگان اعتراضات شهریور و پاییز ۱۴۰۱ در تهران.
یدالله سلیمانی به دلیل این سوابق طولانی، در سطح بین‌المللی نیز به عنوان یکی از ناقضان حقوق بشر شناخته می‌شود.
منابع:
خبربان
افشاگر راسو
ما را در تلگرام سرکوبگران دنبال کنید
