سرهنگ پاسدار محمد توحیدی در مقام فرمانده سابق پلیس مهاباد، مسئولیت مستقیم هدایت یگان‌های سرکوب، شلیک به معترضان و بازداشت‌های گسترده غیرقانونی را در جریان خیزش ۱۴۰۱ بر عهده داشته است. او با به کارگیری سلاح‌های جنگی و ساچمه‌زنی علیه غیرنظامیان، موجی از اعدام‌های میدانی و شکنجه بازداشت‌شدگان را در این منطقه رهبری کرد.
مسئولیت مستقیم محمد توحیدی در کشتار معترضان مهابادی
محمد توحیدی به عنوان فرمانده ارشد انتظامی شهرستان مهاباد، در تمامی عملیات‌های مقابله با تجمعات شهریور و پاییز ۱۴۰۱ نقش محوری ایفا کرد. آغاز این ناآرامی‌ها به هفته پایانی شهریور ۱۴۰۱ بازمی‌گردد که در پی جان باختن مهسا (ژینا) امینی شکل گرفت. این تظاهرات به سرعت در سراسر کشور گسترش یافت و با واکنش خشونت‌آمیز نیروهای امنیتی روبرو شد. در این میان، محمد توحیدی فرماندهی نیروهایی را بر عهده داشت که از تفنگ‌های ساچمه‌زنی برای سرکوب استفاده می‌کردند. گزارش‌های متقن حقوق بشری نشان می‌دهد که شلیک ساچمه‌ها تنها به پایین‌تنه محدود نبوده است. طبق مستندات، صورت و بالاتنه بسیاری از معترضان هدف شلیک مستقیم قرار گرفته است. علاوه بر این، نیروهای تحت امر محمد توحیدی به طور مکرر از سلاح کمری علیه مردم استفاده کردند. در جریان این برخوردها در مهاباد، دست‌کم ۱۶ نفر جان خود را از دست دادند. هاجر عباسی در ۲۸ شهریور ۱۴۰۱ به ضرب گلوله مستقیم این نیروها کشته شد. همچنین اسماعیل (سمکو) مولودی در ۴ آبان ۱۴۰۱ قربانی تیراندازی نیروهای تحت هدایت محمد توحیدی شد. یک روز بعد، در ۵ آبان ۱۴۰۱، کبری شیخ سقا، شاهو خضری، زانیار ابوبکری و فرشته احمدی کشته شدند. مسعود احمدزاده نیز در ۶ آبان ۱۴۰۱ در جریان همین سرکوب‌های خونین جان باخت. فایق مام قادری در ۱۸ آبان ۱۴۰۱ بر اثر اصابت گلوله نیروهای انتظامی کشته شد. آزاد حسین پوری در ۲۶ آبان ۱۴۰۱ قربانی خشونت عریان در مهاباد گردید. محمد توحیدی مسئول مستقیم این جنایات در دوران فرماندهی خود است.
تداوم شلیک‌های مرگبار و نقض حق حیات در آذربایجان غربی
در ادامه موج خشونت‌ها، محمد توحیدی در تاریخ ۲۷ آبان ۱۴۰۱ مسئولیت هدایت نیروهای ضارب در کشتار چندین شهروند دیگر را داشت. در این روز سیاه، محمد احمدی گاگش، کمال احمدپور و مهران رحمانی هدف تیراندازی قرار گرفته و کشته شدند. رسول غفوری نیز در همان تاریخ توسط یگان‌های تحت امر محمد توحیدی جان خود را از دست داد. روند کشتارها در آذرماه نیز متوقف نشد و ریباز صالحی وند در ۱ آذر ۱۴۰۱ کشته شد. شمال خدیری پور در ۳ آذر ۱۴۰۱ و شورش نیکنام در ۶ آذر ۱۴۰۱ به قتل رسیدند. محمد توحیدی در تمامی این روزها سکان هدایت پلیس مهاباد را در دست داشت. جلال محمودزاده، نماینده وقت مهاباد، در ۱۰ آبان ۱۴۰۱ صراحتاً کشته شدن ۶ نفر را تایید کرد. او در ۶ آذر ۱۴۰۱ نیز از جان باختن ۱۰۵ نفر در مناطق کردنشین خبر داد. نیروهای یگان ویژه و فراجا تحت نظارت قرارگاه حمزه سیدالشهدا در این عملیات‌ها مشارکت داشتند. محمد توحیدی با استقرار گسترده ماموران، مانع از شکل‌گیری هرگونه تجمع مسالمت‌آمیز در خیابان‌های شهر می‌شد. استفاده از گاز اشک‌آور، ماشین‌های آب‌پاش و گلوله‌های جنگی توسط نیروهای محمد توحیدی به کرات گزارش شده است. بسیاری از شهروندان در اثر اصابت این پرتابه‌ها دچار جراحات جبران‌ناپذیر شدند. این فرمانده با نادیده گرفتن استانداردهای بین‌المللی، دستور برخورد با حداکثر توان نظامی را صادر کرده بود. قربانیان این حوادث عمدتاً جوانانی بودند که خواستار حقوق اولیه خود در خیابان‌ها بودند. محمد توحیدی با سرکوب سیستماتیک، نام خود را در فهرست ناقضان جدی حقوق بشر ثبت کرد.
سوابق اجرایی و بازداشت‌های خودسرانه تحت فرماندهی پاسدار محمد توحیدی
محمد توحیدی پیش از انتقال به ارومیه، سال‌ها در مناصب حساس انتظامی استان آذربایجان غربی فعالیت کرده است:
فرمانده انتظامی شهرستان اشنویه تا ۶ آذر ۱۳۹۹
فرمانده انتظامی شهرستان مهاباد از ۱۷ آبان ۱۳۹۹ تا ۱۰ مهر ۱۴۰۲
فرمانده انتظامی شهرستان ارومیه از ۶ مهر ۱۴۰۲ تا هم‌اکنون (دی ۱۴۰۴)
در دوران مدیریت محمد توحیدی در مهاباد، صدها شهروند به صورت خودسرانه دستگیر و زندانی شدند. عادل کریمی، سامان غزالی، قادر احمدی و ابراهیم پاریاد از جمله دستگیرشدگان هستند. ابراهیم سواره، ارسلان محمودی، اسماعیل ابراهیمی و امیر عبدالله زاده نیز توسط نیروهای محمد توحیدی بازداشت شدند. فهرست زندانیان شامل امیرمحمد امینی، انور گوران، آریا گوران و آسو گروهانی نیز می‌شود. آکام رسولی، آوات رش، پیمان روزخون و پیمان گلابی نیز در این دوره بازداشت شدند. محمد توحیدی مسئولیت مستقیم بازداشت پیمان منصوری، جواد آیاتی و چالاک سواره را بر عهده دارد. خلیل دودکانلو، دیاکو خسروانجم، دیاکو خوزستانی و دیاکو محمدیان نیز تحت فرمان او دستگیر شدند. رحمت رسولی، رسول فرجی و ریبوار مولان نژاد از دیگر قربانیان این بازداشت‌ها هستند. زانیار نبردی، زلیخا سادات نژاد، سامان خوالی و سعید روغنی نیز در بند بودند. سمکو خوالی، سمکو دودکانلو و سوران آرمند توسط ماموران محمد توحیدی دستگیر گردیدند. سید ریبوار بلکامه، سینا ایازی، سینا فرجی و شاهرخ موسی زاده نیز بازداشت شدند. شهرام ازگورتن، شیلان پورامینی، صابر عبدالله تاش و صادق سارکه یی نیز دستگیر شدند. ظاهر مومنی، علی جهانگیرزاده، علی حکیم و فایق حسین پور نیز در لیست محمد توحیدی هستند.
درهمین زمینه
معرفی یگان ویژه بوشهر، یگان اصلی سرکوب فرماندهی انتظامی در استان بوشهر
سرکوب سیستماتیک کودکان و دانشجویان در شهرستان مهاباد
نیروهای انتظامی تحت امر محمد توحیدی حتی به حریم کودکان و دانش‌آموزان نیز رحم نکردند. رضا آذری، هاوار حق پرست و شیما سیده سه کودکی بودند که بازداشت شدند. این دستگیری‌ها نشان‌دهنده عمق قساوت یگان‌های تحت مدیریت محمد توحیدی در برخورد با خردسالان است. دانشجویان نیز به عنوان قشر آگاه جامعه، هدف حملات نیروهای تحت امر محمد توحیدی قرار گرفتند. باوان لطفی و آران صیمی از دانشجویانی بودند که در مهاباد توسط پلیس ربوده شدند. محمد توحیدی با نظارت بر این دستگیری‌ها، فضای رعب و وحشت را در مراکز علمی حاکم کرد. فخرالدین عظیمی، فرهاد نوایی، کاظم معروفی و کامل حق پرست نیز بازداشت شدند. کیوان عبداللهی، محسن معروفی، محمد بابولی و محمد رش نیز در حبس بودند. محمد شکری، محمدامین آرمند و محمدطاهر احمدی اقدم توسط ماموران محمد توحیدی بازداشت شدند. محمد مولان نژاد، مختار عماره، مسعود خادم پیر و منصور خادم پیر نیز زندانی شدند. ناصر شالی، ناصر فقه عیسی، نگار عبدالله زاده و هاوری میری نیز دستگیر شدند. هژار علیزاده، هژار محمودرش، هژار مولان نژاد و هیدی نازمی نیز تحت نظر بودند. هیمن احمدزاده، هیمن چراغ زاده و هیمن سرگلی نیز در دوران محمد توحیدی بازداشت شدند. وفا فرزین، یحیی معین فر و یونس چوکلی نیز در میان لیست بلند دستگیرشدگان هستند. این حجم از بازداشت‌های هدفمند، بیانگر برنامه‌ریزی دقیق محمد توحیدی برای خفه کردن هرگونه صدای منتقد است. او با استفاده از منابع دولتی، حقوق اولیه هزاران شهروند را به طرز فاحشی نقض کرد.
فهرست قربانیان انفرادی و گروه‌های هدف در پرونده توحیدی
در طول سال‌های اخیر، افراد بسیاری طعم تلخ سرکوب‌های تحت فرمان محمد توحیدی را چشیده‌اند: اسماعیل مولودی هاجر عباسی فرشته احمدی آزاد حسین پور فایق مام قادری کمال احمدپور امیر عبدالله زاده آسو گروهانی باوان لطفی ناصر شالی صابر عبدالله تاش سعید روغنی سامان غزالی شیلان پورامینی یونس چوکلی بابک عادل دیاکو خوزستانی فایق حسین‌پور سینا ایازی هیدی نازمی مختار عماره جواد آیاتی دیاکو محمدیان سینا فرجی کامل حق‌پرست علی حکیم محسن معروفی رسول فرجی هژار علیزاده فرزاد صلواتی آران صمیمی هژار محمودرش هژار مولان نژاد هاوار حق پرست هاوری میری هیمن احمدزاده هیمن چراغ زاده هیمن سرگلی منصور خادم پیر مسعود خادم پیر ناصر فقه عیسی نگار عبدالله زاده رضا آذری شیما سیده وفا فرزین یحیی معین فر عادل کریمی آکام رسولی امیرمحمد امینی انور گوران ارسلان محمودی آوات رش چالاک سواره دیاکو خسروانجم ابراهیم پاریاد ابراهیم سواره اسماعیل ابراهیمی قادر احمدی خلیل دودکانلو پیمان گلابی پیمان منصوری پیمان روزخون رحمت رسولی ریبوار مولان نژاد سامان خوالی زانیار نبردی زلیخا سادات نژاد آریا گوران علی جهانگیرزاده فخرالدین عظیمی فرهاد نوایی کاظم (آرمان) معروفی کیوان عبداللهی محمدامین آرمند محمد بابولی محمد رش محمد شکری محمدطاهر احمدی اقدم صادق سارکه یی سمکو دودکانلو سمکو خوالی سید ریبوار بلکامه شهرام ازگورتن شاهرخ موسی زاده سوران آرمند ظاهر مومنی محمد مولان نژاد
قربانیان گروهی محمد توحیدی عبارتند از: شهروندان عادی مهاباد معترضان اعتراضات تابستان و پاییز ۱۴۰۱ در شهرستان مهاباد.
مبارزه با مصونیت محمد توحیدی، گامی ضروری برای تحقق عدالت در پرونده جنایات سال ۱۴۰۱ است.
منابع:
دادگستر
بالاترین
