حبیب شهسواری مشاور فعلی فرمانده کل سپاه و فرمانده پیشین سپاه شهدای آذربایجان غربی است. سوابق او نشان‌دهنده نقش محوری‌اش در نقض گسترده حقوق بشر، شامل شکنجه زندانیان و کشتار غیرنظامیان، در منطقه شمال غرب کشور است.
نقض حقوق بشر در دوران فرماندهی حبیب شهسواری
حبیب شهسواری و مجموعه تحت فرماندهی او در طول سال‌ها مسئولیت، در حوزه‌های متعددی حقوق شهروندان را نقض کرده‌اند. دوران فرماندهی او در سپاه شهدای آذربایجان غربی شاهد نقض گسترده آزادی بیان، حقوق زندانیان و حق اعتراض بوده است. همچنین گزارش‌ها حاکی از شکنجه متهمان در بازداشتگاه‌های اطلاعات سپاه این استان است. علاوه بر این موارد، در زمان فرماندهی حبیب شهسواری، خشونت غیرقانونی و شلیک به غیرنظامیان، به کشته شدن تعدادی از شهروندان منجر شده است. بازداشت‌های مکرر شهروندان به اتهام عضویت در احزاب مخالف نظام، از موارد مکرر نقض آزادی بیان است. این بازداشت‌ها به دست نیروهای سپاه در دوران فرماندهی حبیب شهسواری در استان آذربایجان غربی صورت پذیرفته است.
بازداشت‌های گسترده و احکام سنگین علیه فعالان سیاسی
در ۲۰ تیر ۱۳۹۸، فیروز موسی لو توسط نیروهای اطلاعات سپاه بازداشت شد. او برای بازجویی به بازداشتگاه این نهاد امنیتی در ارومیه انتقال یافت. فیروز موسی لو در تاریخ ۱۱ دیماه ۹۸ از بازداشتگاه اطلاعات سپاه ارومیه به زندان این شهر منتقل شد. این زندانی سیاسی نهایتاً در ۲۲ اسفند ۱۴۰۰ به اتهام «محاربه از طریق عضویت در یکی از احزاب مخالف نظام» به اعدام محکوم گردید. فرهاد نوری در تاریخ ۲۴ مرداد ۹۸ توسط نیروهای امنیتی بازداشت شد. او ابتدا به قرارگاه سپاه زیوه در آذربایجان غربی منتقل گردید. سپس به بازداشتگاه قرارگاه حمزه سیدالشهدای سپاه در ارومیه انتقال یافت. فرهاد نوری پس از ۲۷ روز بازجویی، به زندان ارومیه منتقل شد. دادگاه انقلاب ارومیه او را به اتهام «اقدام علیه امنیت ملی از طریق عضویت در یکی از احزاب مخالف نظام» به ۵ سال حبس تعزیری محکوم کرد. در ۲۴ مرداد ۱۳۹۸، عادل سالم فرد، شهروند اهل اشنویه، از بازداشتگاه اطلاعات سپاه ارومیه به زندان ارومیه منتقل شد. این شهروند در ۲۶ خردادماه ۱۳۹۸ توسط نیروهای امنیتی بازداشت شده بود. اتهام مطروحه علیه عادل سالم فرد در دوران بازجویی، «عضویت در یکی از گروه‌های مخالف نظام» بوده است.
سرکوب اعتراضات آبان ۹۸ توسط نیروهای تحت امر
در جریان اعتراضات سراسری آبان ۱۳۹۸، شهر ارومیه نیز شاهد تظاهرات گسترده مردمی بود. در این اعتراضات که به جان باختن و دستگیری هزاران نفر در کشور انجامید، سپاه و بسیج نقش اصلی سرکوب را داشتند. نیروهای سپاه و بسیج با شلیک گلوله‌های مرگبار به سمت مردم، موجبات کشته شدن صدها تن را فراهم آوردند. گزارش عفو بین‌الملل نشان می‌دهد گلوله‌ها اغلب به سر یا بالاتنه قربانیان و با نیت کشتن شلیک شده است. تنها چند روز بعد از این اعتراضات، شبکه ۲ صداوسیما اعترافات اجباری فاطمه داوند را پخش کرد. وی در این اعترافات اجباری اعلام کرد در اعتراضات بوکان در استان آذربایجان غربی شرکت کرده است. به گزارش فعالان حقوق بشر، در ارومیه دستکم رزگار صداقت، سالار طاهری افشار، سعید محمدزاده، علی عزیزی و نحو امینی بازداشت شدند. این بازداشت‌ها توسط نهادهای امنیتی از جمله سپاه این شهر انجام گرفت. سپاه شهر ارومیه و استان آذربایجان غربی از جمله نهادهای سرکوبگر در این اعتراضات بوده‌اند. حبیب شهسواری فرماندهی این نهادها را در آن زمان بر عهده داشته است.
تداوم بازداشت‌ها در سال‌های ۱۳۹۸ و ۱۳۹۹
فاروق لواشائی، شهروند سنی، در ۳۰ دی ۱۳۹۸ توسط نیروهای امنیتی بازداشت شد. او سپس به بازداشتگاه اطلاعات سپاه ارومیه منتقل گردید. فاروق لواشائی پس از ۱۶ روز بازجویی، به زندان ارومیه انتقال یافت. در ۱۲ آذر ۱۳۹۹ انور چالشی، موسی آلوسی، کامل جباروند و شکر جباروند بازداشت شدند. این افراد توسط مأموران امنیتی به بازداشتگاه «المهدی» سپاه پاسداران در ارومیه منتقل شدند. یکی از اتهامات آنها عضویت در یکی از گروه‌های مخالف نظام اعلام شده است. دریا طالبانی، شهروند اهل مهاباد، در ۲۰ دی ۱۳۹۹ در مهاباد بازداشت شد. او جهت تکمیل بازجویی‌ها به بازداشتگاه المهدی سپاه ارومیه منتقل شده بود. وی در ۱۸ بهمن ۱۳۹۹، پس از پایان بازجویی‌ها، از بازداشتگاه اطلاعات سپاه در ارومیه به زندان مهاباد منتقل شد. ۲۰ دی ۱۳۹۹ مأموران اطلاعات سپاه چند شهروند را بازداشت و به بازداشتگاه ارومیه منتقل کردند. شپول خضری، سیروان نوری، سوران حسین‌زاده و افشین مام احمدی در مهاباد بازداشت شدند. فرهاد موسی پور، فریدون موسی پور و بهمن یوسف زاده در شهر ربط از توابع سردشت بازداشت شدند. این افراد به همکاری با یکی از گروه‌های مخالف نظام متهم شدند و در نهایت به زندان ارومیه انتقال یافتند. تمامی این موارد در زمان فرماندهی حبیب شهسواری بر سپاه شهدای آذربایجان غربی اتفاق افتاده است.
درهمین زمینه
مراکز سرکوب در آذربایجان غربی، سپاه شهدا
انتقال‌های مکرر و اتهامات امنیتی در سال ۱۴۰۰
فرزاد سامانی، دانشجوی مقطع کارشناسی دانشگاه خوارزمی، در ۲۰ دی ۱۳۹۹ بازداشت شد. او برای بازجویی به بازداشتگاه اطلاعات سپاه در ارومیه منتقل گردید. فرزاد سامانی نهایتاً در خردادماه ۱۴۰۰، با پایان بازجویی‌ها، از بازداشتگاه به زندان ارومیه منتقل شد. محمد هوشنگی، شهروند اهل جوانرود، در دی ماه ۹۹ در تهران بازداشت شد. او سپس به بازداشتگاه اطلاعات سپاه در ارومیه انتقال یافت. محمد هوشنگی پس از ۷ ماه از بازداشتگاه این نهاد امنیتی به زندان ارومیه منتقل شد. در ۷ فروردین ۱۴۰۰، آقای نائب عسکری توسط مأموران اطلاعات سپاه در ارومیه بازداشت گردید. او به یکی از بازداشتگاه‌های این نهاد امنیتی منتقل شده بود. نایب عسکری در ۲۷ خردادماه ۱۴۰۰، با پایان بازجویی‌ها، از بازداشتگاه اطلاعات سپاه به زندان ارومیه منتقل شد. اتهام مطروحه علیه او، همکاری با یکی از احزاب مخالف نظام عنوان شده است. ۱۰ اردیبهشت ۱۴۰۰ ویان محمدی، فعال مدنی و دانشجو، در منزل خود در تهران بازداشت شد. او ابتدا به بازداشتگاه اوین و سپس به بازداشتگاه اطلاعات سپاه در ارومیه منتقل گردید. ویان محمدی نهایتاً به زندان ارومیه انتقال یافت. در ۲۷ خرداد ۱۴۰۰، گلاله مرادی و صفیه مامش‌پور از بازداشتگاه اطلاعات سپاه در ارومیه به زندان این شهر منتقل شدند. از اتهامات و دلایل بازداشت این شهروندان اطلاعی در دست نیست. ۳۱ خرداد ۱۴۰۰، لقمان عزیزی در اشنویه بازداشت شد. او چند روز بعد به یکی از بازداشتگاه‌های امنیتی سپاه پاسداران در ارومیه انتقال یافت. لقمان عزیزی اواخر تیرماه ۱۴۰۰، از بازداشتگاه امنیتی در ارومیه به زندان اشنویه منتقل شد. او سپس با تودیع وثیقه از زندان این شهر آزاد گردید. در دی ۱۴۰۰ یک شهروند با هویت حسن عمرپور ۲۶ ساله توسط نیروهای اطلاعات سپاه در شهرک سپاه ارومیه بازداشت شد. حسن عمرپور، اهل روستای «موانه» از توابع ترگور، بدون ارائه برگه قضایی بازداشت شد. او به مکان نامعلومی منتقل گردید.
قتل غیرنظامی و شکنجه در بازداشتگاه‌های تحت امر حبیب شهسواری
در ۲۵ فروردین ۱۴۰۰، در پی تیراندازی بی‌ضابطه نیروهای سپاه در شهرستان ماکو، یک شهروند جان خود را از دست داد. هویت این شهروند، احمد آرسن، فرزند حسن و اهل روستای مولیک از توابع ماکو اعلام شده است. فعالان حقوق بشر گزارش دادند که نیروهای سپاه پاسداران به منزل شخصی آقای آرسن رفته‌اند. آنها او را از پنجره هدف شلیک مستقیم قرار دادند. پس از قتل، جنازه وی را با خود برده و از تحویل آن به خانواده‌اش خودداری کردند. سپاه پاسداران مدعی شد این فرد با نیروهای آنان درگیر شده است. این ادعا در حالی است که وی هیچ سلاح سرد یا گرمی به همراه نداشته است. ارسالان خودکام، عضو سابق سپاه پاسداران و زندانی در زندان ارومیه، از شکنجه خود خبر داده است. او در دوران بازداشت در سلول‌های انفرادی بازداشتگاه اطلاعات سپاه تحت شکنجه و بدرفتاری نیروهای سپاه بوده است. وی از نیروهای تسلیمی حزب دمکرات کردستان است که در دهه ۷۰ شمسی به سپاه پیوست. او پس از ۱۶ سال عضویت، به دلیل ارتباط با حزب دمکرات کردستان در فروردین ماه ۹۷ بازداشت شد. این شکنجه‌ها در بازداشتگاه‌هایی رخ داده که تحت مسئولیت حبیب شهسواری فعالیت می‌کردند.
شکنجه برای اخذ اعترافات اجباری و بدرفتاری با زندانیان سیاسی
۱۰ اسفند ۱۳۹۷ شاکر بهروز به اتهام عضویت در یکی از احزاب کردی بازداشت شد. او توسط نیروهای امنیتی بازداشت گردید. شاکر بهروز در روز شنبه ۱۰ فروردین ۱۳۹۸، پس از حدود یک ماه بازداشت در بازداشتگاه اطلاعات سپاه ارومیه، به زندان ارومیه منتقل شد. وی چندی بعد دوباره به بازداشتگاه اطلاعات سپاه بازگردانده شد. در اسفندماه ۹۸، پس از تقریباً ۱۰ ماه، به بند تلاش زندان ارومیه بازگشت. فعالان حقوق بشر گزارش کردند که شاکر بهروز در بازداشتگاه اطلاعات سپاه تحت فشار و شکنجه بوده است. نیروهای امنیتی برای اخذ اعتراف اجباری به قتل یک عضو سپاه پاسداران، او را تحت فشار قرار داده‌اند. کمال حسن رمضان، زندانی سیاسی، در ۱۶ آبان ۱۳۹۸ از زندان ارومیه به بازداشتگاه اطلاعات سپاه این شهر منتقل شد. او روز دوشنبه ۴ آذرماه ۱۳۹۸ به زندان بازگردانده شد. کمال حسن رمضان طی دو روز اول بازجویی به شدت مورد ضرب و شتم قرار گرفت. اتهام او تبلیغ علیه نظام و ارتباط با رسانه‌های بیگانه بوده است. داود جباری، زندانی سنی و سالار و ابراهیم صدیق همدانی، زندانیان سیاسی، در ۴ آذرماه ۱۴۰۰ از بازداشتگاه اطلاعات سپاه به زندان ارومیه بازگردانده شدند. این زندانیان در اوایل آبان ماه ۱۴۰۰ از زندان ارومیه به بازداشتگاه این نهاد امنیتی منتقل شده بودند. تمامی شواهد فوق نشانگر الگوی سرکوب و نقض حقوق بشر مستمر در دوران مسئولیت حبیب شهسواری است.
سوابق سرکوب و قربانیان جنایات حبیب شهسواری
۳ سال جانشینی فرمانده قرارگاه عملیات برون مرزی در ارومیه
۴ سال معاونت هماهنگ‌کننده فرماندهی سپاه شهدای آذربایجان غربی
حدود ۲ سال جانشینی فرماندهی سپاه شهدای آذربایجان غربی
۴۲ ماه معاونت هماهنگ‌کننده فرماندهی قرارگاه حمزه سیدالشهدا شمال غرب ایران سپاه
سخنگوی پیشین رزمایش امنیتی محرم در استان آذربایجان غربی
از ۱۴ بهمن ۱۳۹۶ تا ۵ تیر ۱۴۰۲: فرمانده سپاه شهدای آذربایجان غربی
از ۵ تیر ۱۴۰۲ تا کنون (آذر ۱۴۰۴) مشاور فرمانده کل سپاه
نقض حقوق بشر و سرکوب‌های انجام‌شده در دوره فرماندهی حبیب شهسواری قربانیان بسیاری داشته است:
قربانیان فردی:
فرهاد نوری
فیروز موسی لو
عادل سالم فرد
فاروق لواشائی
انور چالشی
موسی آلوسی
کامل جباروند
شکر جباروند
دریا طالبانی
شپول خضری
سیروان نوری
سوران حسین‌زاده
افشین مام احمدی
فرهاد موسی پور
نائب عسکری
فریدون موسی پور
بهمن یوسف زاده
فرزاد سامانی
محمد هوشنگی
ویان محمدی
گلاله مرادی
صفیه مامش‌پور
لقمان عزیزی
حسن عمرپور
احمد آرسن
کمال حسن رمضان
شاکر بهروز
ارسالان خودکام
داود جباری
علی عزیزی
ابراهیم صدیق همدانی
نحو امینی
رزگار صداقت
سعید محمدزاده
سالار صدیق همدانی
سالار طاهری افشار
قربانیان گروهی:
فعالین احزاب سیاسی کردی در ایران
بازداشت شدگان در اعتراضات آبان ۹۸
فعالان اتنیکی و قومی
شهروندان عادی استان آذربایجان غربی
معترضان اعتراضات آبان ۱۳۹۸ در استان آذربایجان غربی
منابع:
عدالت برای ایران
رادیو فردا
ما را در تلگرام سرکوبگران دنبال کنید
