اسماعیل قاآنی از تروریسم خارجی تا سرکوب داخلی
سرتیپ پاسدار اسماعیل قاآنی اکبرنژاد، در مقام جانشین و سپس فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران، به نقض حقوق بشر متهم است. او در نقض حقوق کودکان نقش مستقیم داشته است. حق حیات انسانی نیز تضییع شده است. مرگ غیرنظامیان از پیامدهای اقدامات اوست. اسماعیل قاآنی در بکارگیری کودک سربازان افغانستانی توسط نیروی قدس سپاه بسیار مؤثر بوده است. این موارد در جریان جنگ داخلی سوریه رخ داده است.
اسماعیل قاآنی در جایگاه جانشین فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران، نقض جدی حقوق کودکان را رقم زده است. او در تضییع حق حیات و جان باختن غیرنظامیان نیز نقش مستقیم داشته است. اسماعیل قاآنی سهم اصلی را در ایجاد «لشکر فاطمیون» ایفا کرد. این لشکر از مهاجران افغانستانی ساکن حکومت ایران تشکیل شد. هدف آنها جنگ در سوریه بود. لشکر فاطمیون در سال ۱۳۹۲ شکل گرفت. این گروه یکی از نیروهای مهم وابسته به سپاه قدس به شمار می‌رفت. فعالیت آنها در جنگ داخلی سوریه، به ویژه از سال ۱۳۹۴ تا ۱۳۹۸، ادامه داشت. این نیروها برای حمایت از بشار اسد می‌جنگیدند. آنها در سرکوب مخالفان وی در سوریه نقش داشتند.
استفاده از نیروهای نیابتی
بیشتر بخوانید
گزارش‌ها و شواهد فراوانی نشان می‌دهند که بخشی از نیروهای فاطمیون، افراد زیر ۱۸ سال بودند. این افراد با زور یا با وعده امکانات مالی جذب شده‌اند. گاهی نیز وعده مدارک هویتی ایرانی به آنها داده می‌شد. نیروی قدس سپاه آنها را برای حضور در جنگ سوریه به کار گرفته است. استفاده از کودکان افغانستانی به عنوان سرباز در لشکر فاطمیون غیرقابل انکار است. این عمل توسط نیروی قدس سپاه برای جنگ در سوریه انجام شده است. تعدادی از این کودکان بعدتر در مصاحبه با رسانه‌ها حقیقت را تأیید کرده‌اند. آنها بر صحت این وقایع شهادت داده‌اند.
سازمان دیده بان حقوق بشر در همین راستا، در بهمن ۱۳۹۴ گزارشی تحقیقی منتشر کرد. آن گزارش، استفاده از کودکان افغانستانی مهاجر در حکومت ایران را تأیید کرد. این کودکان توسط نیروی قدس سپاه برای جنگ در سوریه به کار گرفته شده بودند. بنا بر این گزارش، گروهی از نیروهای لشکر فاطمیون، به خصوص افراد زیر ۱۸ سال، به اجبار به جنگ در سوریه فرستاده شدند. به گفته سازمان دیده بان حقوق بشر، حکومت ایران کودکان افغانستانی مهاجر زیر ۱۸ سال را بازداشت می‌کند. سپس آنها را مجبور می‌کند تا بین اخراج به افغانستان و پیوستن به فاطمیون یکی را انتخاب کنند.
این گزارش همچنین به نقل از یک شاهد عینی مطلب نوشته است. این فرد در کودکی توسط فاطمیون به اجبار به جنگ فرستاده شده بود. او روایت کرده است: «سپاه قدس تمام تیپ فاطمیون را سازماندهی می‌کرد.» این شاهد عینی افزوده است: «ما این را از یونیفرم‌های آنها می‌دانستیم.» او گفته است: «برخی از فرماندهان فاطمیون به ما گفتند که از سپاه قدس هستند.» این شاهد بیان کرده است: «آنها باید یونیفرم‌های ویژه فاطمیون را می‌پوشیدند.»
گزارش دیده‌بان حقوق بشر
دیده بان حقوق بشر در مهر ماه ۱۳۹۶ نیز گزارشی تحقیقی دیگر منتشر کرد. این گزارش از شناسایی هشت کودک افغانستانی خبر داد. این کودکان در جنگ سوریه کشته شده بودند. آنها توسط لشکر فاطمیون و نیروی قدس سپاه به سوریه فرستاده شده بودند. بر اساس گزارش دیده بان حقوق بشر، این کودکان بین ۱۴ تا ۱۷ سال سن داشتند. همه آنها در سوریه و در جریان نبردها کشته شده‌اند. استفاده از کودکان افغانستانی توسط لشکر فاطمیون به عنوان نیروی نظامی در جنگ سوریه، توسط رسانه‌های داخلی حکومت ایران نیز تایید شده است.
بکارگیری کودکان به عنوان سرباز در جنگ، توسط نیروی قدس سپاه پاسداران ممنوع است. این عمل بر اساس قوانین بین‌المللی ممنوعیت دارد. به ویژه کنوانسیون بین‌المللی حقوق کودک و اساسنامه دیوان بین‌المللی کیفری، استفاده از کودکان را در جنگ‌ها ممنوع کرده‌اند. این قوانین استفاده از کودکان به عنوان نیروی نظامی را صراحتاً منع می‌کنند.
افزون بر این، اسماعیل قاآنی در مقام فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران، مسئول نقض گسترده حقوق بشر مردم ایران در اعتراضات مختلف طی سالیان اخیر و استفاده از شبه‌نظامیان نیابتی ایران است. او در نقض حقوق بشر شهروندان ایرانی در اعتراضات سال ۱۴۰۱ و اعتراضات دی ۱۴۰۴ نقشی گسترده داشته است. برخی گروه‌های شبه‌نظامی نیابتی حکومت ایران، مانند فاطمیون، زینبیون و حشدالشعبی، با هماهنگی نیروی قدس و اسماعیل قاآنی عمل کرده‌اند.
سوابق اجرایی و مناصب مدیریتی اسماعیل قاآنی و تحریمها علیه وی
او فرمانده تیپ امام رضا مشهد در سپاه پاسداران بود.
از سال ۱۳۸۶ تا ۱۳۹۸، جانشین فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران بود.
از دی ۱۳۹۸ تا خرداد ۱۴۰۴، فرمانده نیروی قدس سپاه پاسداران است.
اسماعیل قاآنی در ۸ فروردین ۱۳۹۱ (۲۷ مارس ۲۰۱۲ میلادی)، در فهرست تحریمها قرار گرفت. این اقدام توسط دفتر کنترل سرمایه‌های خارجی وزارت خزانه‌داری ایالات متحده انجام شد. فعالیت مالی و دارایی‌های او در آمریکا مسدود شد. ایالات متحده، او را به دلیل نظارت بر توزیع بودجه نیروی قدس به متحدان منطقه‌ای، تحریم کرد.
در ۳ اکتبر ۲۰۲۲، اسماعیل قاآنی به فهرست تحریم‌های کانادا افزوده شد. این فهرست شامل ۹ نهاد و ۲۵ مقام ارشد حکومت ایران بود. این تحریمها پاسخی به کشته شدن مهسا امینی و آزار معترضان بود. اعتراضات گسترده‌ای پس از آن رویدادها در گرفت.
دولت بریتانیا در ۲۳ آذر ۱۴۰۲، اسماعیل قاآنی را تحریم کرد. فرمانده نیروی قدس سپاه و ۶ فرمانده ارشد دیگر این نهاد نظامی تحریم شدند. این اقدام به دلیل همکاری با گروه‌های حماس و جهاد اسلامی فلسطین بود.
استرالیا نیز در ۲۵ اردیبهشت ۱۴۰۳، اسماعیل قاآنی را در فهرست تحریم‌های خود قرار داد.
منابع
- ویکی پدیا تروریستی خواندن سپاه پاسداران
- دادگستر
- ویکی‌پدیا اسماعیل قاآنی
