مجتبی عبدالهی، استاندار و رئیس شورای تأمین استان البرز، مسئولیت مستقیم نقض گسترده حقوق بشر علیه معترضان را در جریان اعتراضات شهریور و پاییز ۱۴۰۱ بر عهده دارد. این سرکوب‌ها شامل برخوردهای خشونت‌آمیز امنیتی و انتظامی، بازداشت‌های گسترده و همچنین صدور احکام سنگین از جمله اعدام برای شهروندان بوده است.
مجتبی عبدالهی و مسئولیت مستقیم در سرکوب‌های ۱۴۰۱ استان البرز
مجتبی عبدالهی، به‌عنوان استاندار و رئیس شورای تأمین استان البرز، مسئولیت مستقیم نقض حقوق بشر علیه معترضان را دارد. این مسئولیت شامل برخوردهای امنیتی و انتظامی خشونت‌آمیز با مردم در جریان اعتراضات شهریور و پاییز ۱۴۰۱ است. آنچه در ادامه می‌آید، تنها بخشی از کارنامه مجتبی عبدالهی در زمینه نقض حقوق بشر را تشریح می‌کند. اعتراضات گسترده مردمی در هفته آخر شهریور ماه ۱۴۰۱ و در پی جان باختن مهسا (ژینا) امینی پس از عملکرد گشت ارشاد آغاز شد. این اعتراضات به‌سرعت گسترش یافت و ابعاد وسیعی به خود گرفت. متأسفانه، این تجمعات وسیع در بسیاری از نقاط کشور با برخوردهای شدید نیروهای انتظامی و امنیتی سرکوب شد. در نتیجه این سرکوب‌ها، ده‌ها شهروند کشته، زخمی یا بازداشت شدند.
شهرها و مناطق مختلف استان البرز نیز از جمله مناطقی بودند که معترضان به خیابان‌ها آمده و توسط نیروهای انتظامی و امنیتی سرکوب شدند. در جریان اعتراضات این استان، دستکم ۱۱ نفر در کرج جان باختند. این جان‌باختگان شامل روزبه خادمیان، حدیث نجفی، کنعان آقایی، سیده آمنه وحدت حسینی، محمود کشوری، سارینا اسماعیل زاده، محمد جامه بزرگ، مهران شکاری (نوعی)، نیما نوری، مهدی حضرتی و کامران شهبازی بودند. علاوه بر این، دستکم یک نفر به نام پارسا رضادوست نیز در هشتگرد به ضرب گلوله و باتوم جان خود را از دست داد. متأسفانه، دو نفر از جان‌باختگان این استان، نوجوانان ۱۶ و ۱۷ ساله بودند.
بیشتر بخوانید
عباسعلی ریحانی از سرکوبگران اعتراضات ۱۴۰۱ در بجنورد
طبق ماده ۱ مصوبه شورای عالی اداری در تاریخ ۲۸ مهر ۱۳۷۷، استانداران به‌عنوان نماینده عالی دولت در قلمرو مأموریت خود، مسئولیت اجرای سیاست‌های عمومی کشور را بر عهده دارند. این مسئولیت شامل نهادهای انقلاب اسلامی، نیروهای انتظامی، شوراها و شهرداری‌ها است. تبصره ماده ۱ همین شرح وظایف تصریح می‌کند که نیروهای نظامی باید در چارچوب وظایف مرتبط با امنیت مناطق، تحت نظارت استانداران عمل نمایند.
بازداشت‌های گسترده و وعده سرکوب توسط مجتبی عبدالهی
علاوه بر کشته‌شدگان، شهروندان بسیاری در شهرهای مختلف استان البرز، از جمله کرج و هشتگرد، توسط نیروهای امنیتی و انتظامی بازداشت شدند. فهرست احراز شده توسط فعالان حقوق بشر، شامل اسامی متعددی از بازداشت‌شدگان است.
بخشی از اسامی شهروندان بازداشت‌شده که توسط فعالان حقوق بشر احراز گردیده، به شرح زیر است:
ژاسمین حاج میرزا محمدی، پویا صراف، پیام ولی، توماج آریان، حسن قنبری، سعید عطایی کچویی، احمد علی بارانی، اکرم خندان چافی، امیر محمد جعفری، امیر محمد جلالی، آرمین شایانفر، بابک عادل، باربد داداش زاده، بهراد علی کناری، بیتا بادران، پوریا سلطانی، جواد زرگران، حامد نظری، حسین آخوندی، حسین فهیمی، حسین کریمی، حمید روستایی نیا، حمیدرضا تاجیک، حمیده کتابدار، داوود ناصح، رقیه بیگدلی، ریحانه محمدی، سعید سلطان پور، سما غیاثی، سهیلا گودرزی، سوران چراغی، شاهین ترناس، صبحان عادلی، طاهره خسروی، عرفان کهزاد، فرشید نقوی، کامیار کریمی، کریم سروری، محراب کشمیری، محمد طاهری خرم، محمد وحیدی فر، مرضیه حشمتی، مریم مومنی، معصومه دینی، معصومه عقاب نشین، مهدی علیزاده، مینا بزرگی کوشالشاهی، نسرین کاویانی، نیایش موسوی، هانی صادقی، هانیه حسینی نیا شلمانی، آرمیتا عباسی، فاطمه (فروغ) جمال پور، رضا کشوری، امیرمحمد جلالی، قباد رضایی فرزاد، حسین کریمی، پوریا امین دهقان، پویا کشن و حسام رضادوست.
در جریان این بازداشت‌ها، رده‌های سنی و اقشار اجتماعی متفاوتی در این شهرستان حضور داشتند. این بازداشت‌شدگان شامل کودکان و نوجوانان تا دانشجویان بودند. طبق گزارش فعالان حقوق بشر، ماندانا نعمتی یگانه، مهدی شکراللهی، آرین فرزام نیا و امیر مهدی جعفری از نوجوانان بازداشت‌شده در این دوره هستند.
پس از کشته شدن روح الله عجمیان، عضو نیروی بسیج، در جریان درگیری‌های مراسم چهلم حدیث نجفی، مجتبی عبدالهی، استاندار البرز، علناً وعده برخورد شدید با معترضان را داد. مجتبی عبدالهی با این اظهارات، مستقیماً بر فضای سرکوب و اقدامات بعدی نیروهای امنیتی تأکید کرد. این وعده مستقیماً به نقض حقوق بشر بیشتر منجر شد.
نقش مجتبی عبدالهی در پرونده‌های اعدام و حبس‌های بلندمدت
در پی وعده مجتبی عبدالهی برای برخورد، شماری از شهروندان حاضر در صحنه دستگیر شدند. این افراد شامل سید محمد حسینی، رضا آریا، مهدی محمدی، شایان چارانی، محمد امین اخلاقی، حمید قره حسنلو، رضا شاکر زواردهی، فرزانه قره حسنلو، جواد زرگران، بهراد علی کناری، علی معظمی گودرزی و محمد مهدی کرمی بودند. همچنین سه نوجوان به نام‌های مهدی شکراللهی، آرین فرزام نیا و امیر مهدی جعفری نیز بازداشت شدند.
در نهایت، ۵ نفر از این بازداشت‌شدگان به اعدام محکوم شدند. سایر متهمان پرونده، شامل سه نوجوان بازداشت‌شده، به تحمل حبس‌های طولانی مدت محکوم گردیدند. احکام اعدام دو تن از محکوم‌شدگان، یعنی سید محمد حسینی و محمد مهدی کرمی، نهایتاً در تاریخ ۱۷ دی ۱۴۰۱ اجرا شد. این اعدام‌ها تنها حدود یک ماه پس از صدور حکم در مرحله بدوی انجام گرفت. در این دوره حساس، مجتبی عبدالهی به‌عنوان عالی‌ترین مقام اجرایی و امنیتی استان، نه‌تنها از این اقدامات جلوگیری نکرد بلکه با اظهارات خود، زمینه را برای تشدید برخوردهای قضایی و امنیتی فراهم ساخت.
مجتبی عبدالهی در طول دوران مسئولیت خود، نقشی کلیدی در مدیریت و هدایت نهادهای سرکوبگر در استان داشته است. او به طور مستمر، از سیاست‌های کلان امنیتی که منجر به نقض گسترده حقوق شهروندان شد، حمایت و پشتیبانی کرده است. عملکرد مجتبی عبدالهی در این برهه زمانی، مورد انتقاد شدید نهادهای بین‌المللی حقوق بشر قرار گرفته است.
سوابق سرکوب و قربانیان مجتبی عبدالهی
سوابق سرکوب و نقض حقوق بشر و برخی از قربانیان مجتبی عبدالهی عبارت است از:
مدیر حوزه ریاست و هیات مدیره بنیاد تعاون سپاه ۱۳۶۹-۱۳۷۳
مسئول اجرایی و پشتیبانی خانه‌های سازمانی بنیاد تعاون سپاه ۱۳۶۹-۱۳۷۳
شاغل در بنیاد مستضعفان ۱۳۷۳-۱۳۸۳
مدیرکل پشتیبانی شهرداری تهران ۱۳۸۶-۱۳۸۴
شهردار مناطق ۷ و ۲۰ تهران ۱۳۸۷ و ۱۳۸۸
معاون شهردار تهران در حوزه خدمات شهری و محیط زیست ۱۳۹۰-۱۳۹۵
معاون شهردار تهران در حوزه امور اجتماعی و فرهنگی ۱۳۹۵-۱۳۹۶
مدیرکل اوقاف و امور خیریه استان تهران ۱۳۹۷- ۱۴۰۰
استاندار استان البرز آبان ۱۴۰۰- تاکنون (مهر ۱۴۰۴)
برخی از قربانیان فردی و گروهی جنایات، سرکوب و نقض حقوق بشر مجتبی عبدالهی عبارتند از:
حدیث نجفی
کنعان آقایی
محمود کشوری
سارینا اسماعیل زاده
سید آمنه وحدت حسینی
محمد جامعه بزرگ
پارسا رضادوست
توماج آریان
پویا صراف
پیام ولی
سعید عطایی کچویی
حسن قنبری
روزبه خادمیان
مهران شکاری
نیما نوری
مهدی حضرتی
کامران شهبازی
ژاسمین حاج میرزا محمدی
احمد علی بارانی
امیرمحمد جعفری
آرمین شایانفر
بابک عادل
باربد داداشزاده
بیتا بادران
پوریا سلطانی
داوود ناصح
عرفان کهزاد
حمیده کتابدار
حمیدرضا تاجیک
حمید روستایی نیا
حسین آخوندی
حسین فهیمی
حامد نظری
سعید سلطان پور
رقیه بیگدلی
ریحانه محمدی
سهیلا گودرزی
سما غیاثی
صبحان عادلی
سوران چراغی
شاهین ترناس
کریم سروری
محراب کشمیری
کامیار کریمی
امیرمحمد جلالی
آرمیتا عباسی
فاطمه جمالپور
قباد رضایی فرزاد
مریم مومنی
مرضیه حشمتی
معصومه دینی
معصومه عقاب نشین
مهدی علیزاده
مینا بزرگی
محمد طاهری خرم
محمد وحیدی فر
نسرین کاویانی
رضا کشوری
سید محمد حسینی
علی معظمی گودرزی
امیر مهدی جعفری
آرین فرزام نیا
فرزانه قره حسنلو
حمید قره حسنلو
حسام رضادوست
مهدی محمدی
مهدی شکراللهی
ماندانا نعمتی یگانه
محمد امین اخلاقی
محمد مهدی کرمی
رضا آریا
رضا شاکر زواردهی
شایان چارانی
پویا کشن
مردم عادی استان البرز
و معترضان اعتراضات شهریور و پاییز ۱۴۰۱ در استان البرز می‌باشند.
منابع
- دیدبان ایران
- ایمنا
